Στον σύγχρονο εργασιακό κόσμο, υπάρχει μια φράση που ακούγεται αθώα αλλά κρύβει περισσότερα απ’ όσα φαίνονται. Το «μπορείς να αναλάβεις και αυτό;» σπάνια είναι πραγματικά ερώτηση.
Αν νιώθετε ότι η απάντηση είναι ήδη δεδομένη πριν καν μιλήσετε, δεν είστε μόνοι. Το φαινόμενο «voluntold» έχει γίνει πλέον κομμάτι της καθημερινότητας για πολλούς εργαζομένους.
Και όσο απλό κι αν φαίνεται, μπορεί να επηρεάσει βαθιά την ισορροπία, την απόδοση και τελικά τη διάθεσή σας στη δουλειά.
Τι είναι το «voluntold» και γιατί σας αφορά
Ο όρος «voluntold» προκύπτει από τον συνδυασμό των λέξεων volunteer και told. Περιγράφει την κατάσταση όπου αναλαμβάνετε κάτι «εθελοντικά», επειδή σας το ζήτησαν.
Στην πράξη, δεν υπάρχει πραγματική επιλογή. Η άρνηση μοιάζει δύσκολη ή ακόμα και επικίνδυνη για την εικόνα σας.
Έτσι, μια μικρή υποχρέωση μετατρέπεται σε κάτι μεγαλύτερο χωρίς να το καταλάβετε.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να πείτε «όχι»
Οι περισσότεροι εργαζόμενοι δεν θέλουν να φανούν αρνητικοί ή μη συνεργάσιμοι. Η ανάγκη να διατηρήσετε καλή σχέση με τον εργοδότη ή την ομάδα σας παίζει σημαντικό ρόλο.
Υπάρχει επίσης ο φόβος ότι μια άρνηση μπορεί να επηρεάσει την εξέλιξή σας. Ακόμα και αν αυτό δεν ισχύει πάντα, η πίεση είναι αρκετή για να σας κάνει να υποχωρήσετε.
Σε πολλές περιπτώσεις, απλά δεν προλαβαίνετε να σκεφτείτε. Λέτε «ναι» αυτόματα.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για το φαινόμενο
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, οι εργαζόμενοι βλέπουν συνεχώς νέες υποχρεώσεις να προστίθενται στον ρόλο τους. Κατά μέσο όρο, περίπου εννέα tasks προστίθενται κάθε χρόνο.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι η πλειοψηφία δηλώνει πως αυτά τα tasks δεν είναι πραγματικά προαιρετικά. Η επιλογή μοιάζει θεωρητική.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι ένα ποσοστό εργαζομένων βιώνει αυτή την κατάσταση σχεδόν καθημερινά.
Οι νεότεροι εργαζόμενοι στο επίκεντρο
Οι εργαζόμενοι της Gen Z φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο. Αυτό συμβαίνει γιατί βρίσκονται συχνά στην αρχή της καριέρας τους.
Με λιγότερη εμπειρία και μικρότερη διαπραγματευτική δύναμη, δυσκολεύονται να θέσουν όρια. Θέλουν να αποδείξουν την αξία τους.
Και κάπως έτσι, αποδέχονται περισσότερα από όσα μπορούν να διαχειριστούν.
Οι βασικοί λόγοι πίσω από το «voluntold»
Έλλειψη προσωπικού
Πολλές εταιρείες λειτουργούν με λιγότερο προσωπικό από όσο χρειάζεται. Αυτό σημαίνει ότι οι υπάρχοντες εργαζόμενοι καλούνται να καλύψουν τα κενά.
Το αποτέλεσμα είναι να φορτώνεστε συνεχώς με νέες ευθύνες.
Ασαφείς ρόλοι
Όταν οι αρμοδιότητες δεν είναι ξεκάθαρες, είναι εύκολο να προστεθούν νέες χωρίς όρια. Αυτό δημιουργεί σύγχυση αλλά και πίεση.
Σταδιακά, ο ρόλος σας αλλάζει χωρίς να το συνειδητοποιείτε.
«Προσωρινές» δουλειές που μένουν
Πολλές φορές, κάτι παρουσιάζεται ως προσωρινό. Στην πράξη όμως, γίνεται μόνιμο.
Και έτσι, οι υποχρεώσεις σας αυξάνονται χωρίς επίσημη αλλαγή θέσης.
Όταν η προσπάθεια δεν αναγνωρίζεται
Ένα από τα πιο απογοητευτικά στοιχεία είναι η έλλειψη ανταμοιβής. Πολλοί εργαζόμενοι δηλώνουν ότι δεν έλαβαν ποτέ αύξηση ή αναγνώριση.
Αυτό δημιουργεί ένα αίσθημα αδικίας. Δίνετε περισσότερα, αλλά δεν βλέπετε αντίστοιχη ανταπόκριση.
Με τον καιρό, αυτό επηρεάζει τη διάθεσή σας και τη σχέση σας με τη δουλειά.
Οι συνέπειες στην καθημερινότητά σας
Όταν οι υποχρεώσεις αυξάνονται συνεχώς, η βασική σας δουλειά επηρεάζεται. Δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε και να αποδώσετε όπως θέλετε.
Το στρες γίνεται πιο έντονο. Νιώθετε ότι δεν προλαβαίνετε.
Και κάπου εκεί, εμφανίζεται ο κίνδυνος της επαγγελματικής εξουθένωσης.
Μπορεί η τεχνολογία να βοηθήσει;
Η τεχνητή νοημοσύνη και τα νέα εργαλεία υπόσχονται να μειώσουν τον φόρτο εργασίας. Σε κάποιες περιπτώσεις, αυτό ήδη συμβαίνει.
Ωστόσο, δεν είναι η μοναδική λύση. Η ουσιαστική αλλαγή απαιτεί καλύτερη οργάνωση και επικοινωνία.
Χωρίς αυτά, ακόμα και τα πιο εξελιγμένα εργαλεία δεν αρκούν.
Τι μπορείτε να κάνετε στην πράξη
Θέστε μικρά αλλά σαφή όρια
Δεν χρειάζεται να αρνηθείτε απότομα. Μπορείτε να ζητήσετε χρόνο ή να διευκρινίσετε προτεραιότητες.
Έτσι δείχνετε συνεργάσιμοι, χωρίς να επιβαρύνεστε υπερβολικά.
Ζητήστε ξεκάθαρες οδηγίες
Όταν σας ανατίθεται κάτι νέο, ρωτήστε τι σημαίνει για τις υπόλοιπες υποχρεώσεις σας. Αυτό βοηθά να αποφευχθεί η υπερφόρτωση.
Παράλληλα, δείχνει επαγγελματισμό.
Καταγράψτε τις αρμοδιότητές σας
Ένα απλό πλάνο με τα tasks σας μπορεί να σας βοηθήσει να δείτε τι πραγματικά κάνετε καθημερινά.
Αυτό είναι χρήσιμο και σε συζητήσεις με τον προϊστάμενό σας.
Γιατί το «voluntold» δεν είναι πάντα αρνητικό
Σε κάποιες περιπτώσεις, νέες ευθύνες μπορεί να σας βοηθήσουν να εξελιχθείτε. Μπορεί να μάθετε νέες δεξιότητες ή να αποκτήσετε εμπειρία.
Το θέμα είναι η ισορροπία. Όταν οι απαιτήσεις ξεπερνούν τα όρια, τότε δημιουργείται πρόβλημα.
Η διαφορά βρίσκεται στο αν έχετε επιλογή και αναγνώριση.
Η σημασία της υγιούς εργασιακής κουλτούρας
Οι εταιρείες που επενδύουν στους ανθρώπους τους έχουν καλύτερα αποτελέσματα. Η σαφής επικοινωνία και η αναγνώριση κάνουν τη διαφορά.
Όταν νιώθετε ότι σας σέβονται, είστε πιο πρόθυμοι να δώσετε το κάτι παραπάνω.
Και τότε, η δουλειά γίνεται πιο βιώσιμη και πιο ευχάριστη.
Τελικά, τι σημαίνει αυτό για εσάς
Αν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας σε αυτή την κατάσταση, είναι σημαντικό να κάνετε ένα βήμα πίσω. Να δείτε τι μπορείτε να αλλάξετε.
Μικρές κινήσεις μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην καθημερινότητά σας.
Το «ναι» δεν πρέπει να είναι πάντα δεδομένο. Και αυτό είναι κάτι που αξίζει να θυμάστε.
