Μια τεράστια υπόγεια αίθουσα με 59 κολόνες κρύβεται στη Σαϊτάμα, βόρεια του Τόκιο. Θυμίζει ναό από σκυρόδεμα, όμως κατασκευάστηκε για έναν απολύτως πρακτικό σκοπό: να βοηθά στην απομάκρυνση των νερών που απειλούν να πλημμυρίσουν τις γύρω περιοχές.
Είναι το πιο αναγνωρίσιμο τμήμα του G-Cans, ενός γιγαντιαίου συστήματος εκτροπής πλημμυρικών υδάτων. Πίσω από την εντυπωσιακή εικόνα του βρίσκονται υπόγειες σήραγγες, βαθιά φρεάτια και τέσσερις αντλίες που μπορούν συνολικά να μετακινήσουν έως 200 κυβικά μέτρα νερού το δευτερόλεπτο.
Πού βρίσκεται το G-Cans και ποιες περιοχές προστατεύει;
Η εγκατάσταση βρίσκεται στην πόλη Κασουκάμπε, στην περιφέρεια Σαϊτάμα, και αποτελεί μέρος της αντιπλημμυρικής προστασίας της ευρύτερης μητροπολιτικής περιοχής του Τόκιο. Το επίσημο αγγλικό όνομά της είναι Metropolitan Area Outer Underground Discharge Channel, ενώ διεθνώς είναι γνωστή ως G-Cans.
Ο βασικός της ρόλος είναι να μειώνει τις πλημμύρες στη λεκάνη των ποταμών Νακαγκάουα και Αγιάσε. Όταν μικρότερα ποτάμια και υδατορεύματα της περιοχής δέχονται μεγάλες ποσότητες νερού, το σύστημα εκτρέπει μέρος τους προς τον μεγαλύτερο ποταμό Έντο, γνωστό και ως Edogawa.
Η περιοχή έχει χαμηλό υψόμετρο και περιβάλλεται από μεγάλους ποταμούς. Παράλληλα, οι μικρές κλίσεις δυσκολεύουν τη γρήγορη απομάκρυνση του νερού, με αποτέλεσμα η στάθμη να παραμένει υψηλή μετά από έντονες βροχές.
Η αστική ανάπτυξη επιβάρυνε αυτή την κατάσταση, καθώς περιόρισε τις επιφάνειες όπου το νερό μπορούσε να απορροφηθεί ή να συγκεντρωθεί προσωρινά. Το G-Cans προσφέρει μια επιπλέον διαδρομή απομάκρυνσής του, χωρίς να χρειάζεται ένας νέος, μεγάλος ανοικτός αγωγός μέσα στις κατοικημένες περιοχές.
Πώς λειτουργεί το υπόγειο σύστημα G-Cans;
Η διαδρομή του νερού ξεκινά από ειδικές εγκαταστάσεις εισόδου στις όχθες των συνδεδεμένων ποταμών και καναλιών. Όταν η στάθμη ξεπεράσει το καθορισμένο ύψος υπερχείλισης, μέρος του νερού περνά προς το υπόγειο σύστημα. Σχάρες και μηχανισμοί απομάκρυνσης απορριμμάτων εμποδίζουν μεγάλα αντικείμενα να εισέλθουν μαζί του.
Στη συνέχεια, το νερό κατεβαίνει στα κατακόρυφα φρεάτια και διοχετεύεται σε μια σήραγγα μήκους περίπου 6,3 χιλιομέτρων. Η σήραγγα περνά σε βάθος περίπου 50 μέτρων και έχει εσωτερική διάμετρο γύρω στα 10 μέτρα, λειτουργώντας σαν ένας τεχνητός υπόγειος ποταμός.
Πριν φτάσει στις αντλίες, το νερό περνά από τη μεγάλη δεξαμενή ρύθμισης της πίεσης. Εκεί μειώνεται η ορμή του και εξομαλύνονται οι συνθήκες ροής, ώστε να μπορεί να αντληθεί προς τον Έντο. Η δεξαμενή βοηθά επίσης στην αντιμετώπιση απότομων μεταβολών της πίεσης, όπως εκείνων που μπορεί να προκαλέσει μια έκτακτη διακοπή των αντλιών.
Τα φρεάτια και οι αντλίες πίσω από τις τεράστιες διαστάσεις
Το δίκτυο περιλαμβάνει πέντε κατακόρυφα φρεάτια, με βάθος περίπου 70 μέτρα και εσωτερική διάμετρο γύρω στα 30 μέτρα. Δεν έχουν όλα ακριβώς τον ίδιο ρόλο: το πρώτο, που βρίσκεται κοντά στο αντλιοστάσιο, παραλαμβάνει το νερό από το υπόλοιπο δίκτυο και το οδηγεί προς τη δεξαμενή ρύθμισης.
Στο αντλιοστάσιο Σόουα υπάρχουν τέσσερις μεγάλες αντλίες, καθεμία με δυνατότητα παροχής έως 50 κυβικών μέτρων το δευτερόλεπτο. Όταν λειτουργούν όλες στη μέγιστη παροχή, το σύνολο φτάνει τα 200 κυβικά μέτρα, δηλαδή περίπου 200 τόνους νερού ανά δευτερόλεπτο.
Η διαχείριση γίνεται από κεντρική αίθουσα ελέγχου, όπου συγκεντρώνονται πληροφορίες για τον καιρό και την κατάσταση των ποταμών. Από εκεί παρακολουθούνται οι εγκαταστάσεις εισόδου και ελέγχεται η λειτουργία των αντλιών. Πρόκειται για ένα σύστημα που χρησιμοποιείται όταν χρειάζεται αντιπλημμυρική εκτροπή, όχι για αντλίες που απομακρύνουν συνεχώς νερό κάθε ημέρα.
Γιατί η μεγάλη αίθουσα μοιάζει με υπόγειο ναό;
Η διάσημη δεξαμενή έχει μήκος 177 μέτρα, πλάτος 78 μέτρα και εσωτερικό ύψος 18 μέτρα. Βρίσκεται περίπου 22 μέτρα κάτω από το έδαφος και οι σειρές από τις 59 τεράστιες κολόνες της δημιουργούν την εικόνα ενός υπόγειου ναού.
Κάθε κολόνα έχει ύψος 18 μέτρα και ζυγίζει περίπου 500 τόνους. Πέρα από τη στήριξη της οροφής, το βάρος της κατασκευής βοηθά να αντιμετωπιστεί η ανοδική πίεση που ασκούν τα υπόγεια νερά, ώστε η δεξαμενή να παραμένει σταθερή.
Ακριβώς πάνω από αυτόν τον τεράστιο χώρο υπάρχει γήπεδο ποδοσφαίρου. Έτσι, η επιφάνεια παραμένει διαθέσιμη στην τοπική κοινότητα, ενώ από κάτω λειτουργεί η αντιπλημμυρική υποδομή. Η ιδιαίτερη εικόνα της αίθουσας την έχει κάνει επίσης δημοφιλή για κινηματογραφικά και τηλεοπτικά γυρίσματα.
Πότε κατασκευάστηκε και πόσο κόστισε;
Σύμφωνα με την αρμόδια ιαπωνική υπηρεσία, οι κατασκευαστικές εργασίες ξεκίνησαν τον Μάρτιο του 1993 και ολοκληρώθηκαν τον Ιούνιο του 2006. Ένα πρώτο τμήμα μήκους 3,3 χιλιομέτρων άρχισε να χρησιμοποιείται τον Ιούνιο του 2002, ώστε η περιοχή να ωφεληθεί πριν ολοκληρωθεί ολόκληρο το έργο.
Το κόστος κατασκευής αποτιμάται σε περίπου 230 δισεκατομμύρια γιεν. Η αναφορά στο αρχικό νόμισμα είναι πιο σαφής από μια μετατροπή σε ευρώ ή δολάρια χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία και ισοτιμία.
Οι επίσημες αξιολογήσεις καταγράφουν σημαντικό περιορισμό των πλημμυρικών ζημιών. Ωστόσο, αυτό δεν τεκμηριώνει ότι κάθε χρόνο αποτρέπονται ζημιές μεγαλύτερες από ολόκληρο το κόστος κατασκευής. Η αποτελεσματικότητα εξετάζεται σε συγκεκριμένα επεισόδια και σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα αντιπλημμυρικά έργα της περιοχής.
Μπορεί να αποτρέψει κάθε πλημμύρα;
Το G-Cans περιορίζει τον κίνδυνο, όμως η δυναμικότητά του έχει συγκεκριμένα όρια. Η προστασία που προσφέρει αφορά τις πλημμύρες από τα νερά των συνδεδεμένων ποταμών και υδατορευμάτων, όχι όλες τις επιπτώσεις ενός τυφώνα, όπως οι καταστροφές από ισχυρούς ανέμους.
Η αντιπλημμυρική προστασία της λεκάνης βασίζεται επίσης σε αναχώματα, άλλα αντλιοστάσια, χώρους προσωρινής συγκέντρωσης νερού και μέτρα που περιορίζουν τη γρήγορη απορροή της βροχής. Το υπόγειο δίκτυο συμπληρώνει αυτές τις υποδομές και τη συνολική προετοιμασία της περιοχής.
Ο χώρος δέχεται επισκέπτες με οργανωμένες ξεναγήσεις και απαιτείται κράτηση. Επειδή παραμένει ενεργή αντιπλημμυρική εγκατάσταση, η επίσκεψη πρέπει να προγραμματίζεται σύμφωνα με τις οδηγίες και τις ανακοινώσεις των υπευθύνων.
Η δύναμη του G-Cans βρίσκεται στη διαδρομή που προσφέρει στο νερό όταν οι μικρότεροι ποταμοί δυσκολεύονται να το απομακρύνουν. Οι επιβλητικές κολόνες είναι η εικόνα που μένει στον επισκέπτη· η ουσιαστική λειτουργία του έργου εκτείνεται για χιλιόμετρα κάτω από τη γη.
Πηγές:
