Σε ένα συνηθισμένο δωμάτιο ακούγονται περισσότερα απ’ όσα προσέχουμε: η κυκλοφορία, ο εξαερισμός, ένα ψυγείο ή οι ήχοι από τα διπλανά διαμερίσματα. Μέσα σε έναν εξαιρετικά ήσυχο ανηχοϊκό θάλαμο, αυτό το γνώριμο υπόβαθρο περιορίζεται τόσο πολύ ώστε η αναπνοή και άλλοι ήχοι του σώματος μπορούν να ξεχωρίσουν.
Τέτοιοι χώροι έγιναν διάσημοι ως τα «πιο ήσυχα δωμάτια στον κόσμο». Μαζί τους διαδόθηκε και η ιστορία ότι κανείς δεν αντέχει περισσότερα από 45 λεπτά μέσα τους, ένας ισχυρισμός που δεν αποτελεί αποδεδειγμένο όριο ανθρώπινης αντοχής.
Ο θάλαμος της Microsoft και το νεότερο ρεκόρ
Το 2015, ένας ανηχοϊκός θάλαμος στις εγκαταστάσεις της Microsoft στο Ρέντμοντ, στην πολιτεία της Ουάσιγκτον, κατέκτησε το ρεκόρ Guinness για το πιο ήσυχο μέρος. Η μέτρηση θορύβου υποβάθρου που αναφέρει το Guinness ήταν −20,35 dBA.
Στις 19 Νοεμβρίου 2021, τα Orfield Laboratories στη Μινεάπολη κατέγραψαν ακόμη χαμηλότερη στάθμη, −24,9 dBA. Το Guinness καταχώρισε αυτή τη μέτρηση ως νέο ρεκόρ.
Επομένως, οι αναφορές στη Microsoft και στα Orfield Laboratories δεν περιγράφουν το ίδιο δωμάτιο. Πρόκειται για διαφορετικές εγκαταστάσεις, με ξεχωριστή ιστορία μετρήσεων και διαφορετικές χρήσεις.
Πώς περιορίζονται ο θόρυβος και η ηχώ
Ο ανηχοϊκός θάλαμος, γνωστός στα αγγλικά ως anechoic chamber, είναι ένας χώρος σχεδιασμένος ώστε να περιορίζει δραστικά τις ανακλάσεις του ήχου. Οι χαρακτηριστικές σφήνες στους τοίχους και στην οροφή είναι κατασκευασμένες από ηχοαπορροφητικά υλικά.
Σε ένα συνηθισμένο δωμάτιο, η φωνή μας φτάνει στα αυτιά και απευθείας και αφού ανακλαστεί στις επιφάνειες. Στον θάλαμο, μεγάλο μέρος αυτής της ανακλώμενης ενέργειας απορροφάται, οπότε η φωνή ακούγεται διαφορετική, χωρίς τη συνηθισμένη αντήχηση.
Η ηχοαπορρόφηση, όμως, δεν αρκεί για να αποκλείσει τους εξωτερικούς θορύβους. Χρειάζονται επίσης ηχομόνωση και απομόνωση από κραδασμούς, με κατασκευές όπως διαδοχικά περιβλήματα και στηρίξεις σε ελατήρια.
Σε πλήρως ανηχοϊκούς θαλάμους μπορεί να υπάρχει δικτυωτό δάπεδο πάνω από επιπλέον απορροφητικές σφήνες. Έτσι περιορίζονται και οι ανακλάσεις που διαφορετικά θα προέρχονταν από ένα συμπαγές πάτωμα.
Τι σημαίνουν τα αρνητικά ντεσιμπέλ
Τα μηδέν ντεσιμπέλ δεν σημαίνουν ότι δεν υπάρχει καθόλου ήχος. Η κλίμακα της ηχητικής στάθμης χρησιμοποιεί ένα καθορισμένο σημείο αναφοράς, και μια μέτρηση μπορεί να βρίσκεται χαμηλότερα από αυτό.
Το γράμμα Α στη μονάδα dBA δείχνει ότι εφαρμόζεται μια στάθμιση, δηλαδή διαφορετική βαρύτητα στις συχνότητες, ώστε η μέτρηση να προσεγγίζει την ευαισθησία της ανθρώπινης ακοής. Δεν είναι ένα απόλυτο μέτρο του τι μπορεί να ακούσει κάθε άνθρωπος σε κάθε συνθήκη.
Μια αρνητική τιμή περιγράφει εξαιρετικά χαμηλό θόρυβο υποβάθρου. Δεν σημαίνει ότι η φωνή, ένα παλαμάκι ή ένα αντικείμενο παύουν να παράγουν ήχο όταν βρίσκονται μέσα στο δωμάτιο.
Γιατί γίνονται πιο αισθητοί οι ήχοι του σώματος
Στην καθημερινότητα, οι αδύναμοι ήχοι συχνά καλύπτονται από ισχυρότερους. Όταν ο περιβαλλοντικός θόρυβος μειώνεται πολύ, η αναπνοή, η κατάποση, οι κινήσεις των ρούχων ή οι ήχοι από το στομάχι μπορούν να τραβήξουν περισσότερο την προσοχή.
Επισκέπτες έχουν περιγράψει ότι αντιλαμβάνονται καθαρότερα τους παλμούς τους και άλλους εσωτερικούς ήχους. Αυτές οι περιγραφές είναι προσωπικές εμπειρίες, όχι μια υποχρεωτική ακολουθία αισθήσεων που θα βιώσουν όλοι.
Η αντίδραση διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κάποιοι βρίσκουν το περιβάλλον ενδιαφέρον ή ήρεμο, ενώ άλλοι αισθάνονται αμηχανία, άγχος ή δυσφορία στον κλειστό και ασυνήθιστο χώρο.
Τα 45 λεπτά δεν είναι βιολογικό χρονόμετρο
Ο ισχυρισμός ότι κανείς δεν μπορεί να παραμείνει πάνω από 45 λεπτά έχει επαναληφθεί σε πολλά δημοσιεύματα. Δεν τεκμηριώνεται, όμως, ως καθολικό όριο πέρα από το οποίο ο άνθρωπος καταρρέει ή εμφανίζει αναγκαστικά παραισθήσεις.
Τα Orfield Laboratories περιγράφουν στις υπηρεσίες τους ιδιωτικές ομαδικές συνεδρίες σιωπής και σκοταδιού διάρκειας μίας ώρας. Αυτό από μόνο του δείχνει γιατί η δημοφιλής ιστορία των 45 λεπτών δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως ανώτατος χρόνος παραμονής.
Αναφορές για δυσφορία ή αποπροσανατολισμό δεν αποδεικνύουν ότι όλοι θα πάθουν το ίδιο. Επίσης, ένα βουητό που κάποιος αντιλαμβάνεται μέσα στην ησυχία δεν πρέπει να χαρακτηρίζεται αυτόματα «παραίσθηση».
Η ισορροπία βασίζεται στη συνεργασία της όρασης, του αιθουσαίου συστήματος του εσωτερικού αυτιού και των πληροφοριών από μύες, αρθρώσεις και αισθητήρες αφής. Η απουσία εξωτερικού θορύβου δεν απενεργοποιεί αυτά τα συστήματα ούτε σημαίνει ότι ένας άνθρωπος δεν μπορεί να σταθεί όρθιος.
Γιατί οι μηχανικοί χρειάζονται τέτοια δωμάτια
Ο βασικός σκοπός των ακουστικών ανηχοϊκών θαλάμων είναι οι ελεγχόμενες μετρήσεις. Χωρίς έντονο θόρυβο υποβάθρου και ανεπιθύμητες ανακλάσεις, οι μηχανικοί μπορούν να εξετάσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη συμπεριφορά μικροφώνων, ηχείων και άλλων συσκευών.
Η Microsoft έχει παρουσιάσει τη χρήση τέτοιων εγκαταστάσεων για την ανάπτυξη προϊόντων όπως τα Surface, Xbox και HoloLens. Αντίστοιχα εργαστήρια χρησιμοποιούνται για δοκιμές ηλεκτρονικού εξοπλισμού και για τη μελέτη του θορύβου που παράγουν προϊόντα.
Για τον επισκέπτη, η εμπειρία μπορεί να είναι ασυνήθιστη. Για τον μηχανικό, όμως, η αξία βρίσκεται σε κάτι πολύ συγκεκριμένο: όσο λιγότερο επηρεάζει το δωμάτιο τη μέτρηση, τόσο καθαρότερα μπορεί να μελετηθεί η ίδια η πηγή του ήχου.
Πηγές:
