Η αποβολή αερίων είναι μία από τις πιο φυσιολογικές λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος, κι όμως παραμένει ένα θέμα που πολλοί ντρέπονται να συζητήσουν. Τα αέρια του εντέρου αποτελούν μέρος της πέψης και, παρότι κάποιες φορές προκαλούν αμηχανία, συνήθως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.
Αυτό που ίσως δεν γνωρίζουμε είναι ότι η ποσότητα, η μυρωδιά και η συχνότητα των αερίων επηρεάζονται από όσα τρώμε και από τον τρόπο που λειτουργεί το πεπτικό μας σύστημα. Ας δούμε επτά ενδιαφέροντα πράγματα που αξίζει να γνωρίζουμε και πότε τα αέρια μπορεί να χρειάζονται περισσότερη προσοχή.
Γιατί παράγει αέρια το σώμα μας;
Tayra Lucero for LittleThings
Η αποβολή αερίων είναι μια φυσιολογική διαδικασία που συμβαίνει καθημερινά. Τα αέρια δημιουργούνται κυρίως με δύο τρόπους: από τον αέρα που καταπίνουμε όταν τρώμε ή πίνουμε και από τη διάσπαση ορισμένων τροφών από τα βακτήρια του παχέος εντέρου.
Μέρος αυτών των αερίων αποβάλλεται με το ρέψιμο και το υπόλοιπο περνά από το έντερο και αποβάλλεται από τον πρωκτό.
Σύμφωνα με το αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Διαβήτη και Πεπτικών και Νεφρικών Παθήσεων (NIDDK), οι άνθρωποι αποβάλλουν αέρια κατά μέσο όρο περίπου 8 έως 14 φορές την ημέρα. Ακόμη και 25 φορές ημερησίως μπορεί να βρίσκονται μέσα στα φυσιολογικά όρια.
Αυτό σημαίνει ότι τα αέρια δεν είναι κάτι που πρέπει να μας κάνει να ντρεπόμαστε. Είναι μέρος της καθημερινής λειτουργίας του οργανισμού μας.
1. Η αποβολή αερίων μπορεί να μειώσει το φούσκωμα

Όταν νιώθουμε την κοιλιά μας φουσκωμένη μετά από ένα μεγάλο γεύμα, η αποβολή αερίων μπορεί να προσφέρει άμεση ανακούφιση. Αυτό συμβαίνει επειδή μειώνεται η ποσότητα αέρα και αερίων που έχει συγκεντρωθεί στο έντερο.
Το φούσκωμα μπορεί να δημιουργεί αίσθημα πίεσης, πληρότητας ή δυσφορίας στην κοιλιά. Μερικές φορές συνοδεύεται και από ορατό πρήξιμο.
Ωστόσο, δεν προκαλείται πάντοτε από υπερβολικά αέρια. Η δυσκοιλιότητα, οι τροφικές δυσανεξίες και ορισμένες πεπτικές διαταραχές μπορούν επίσης να ευθύνονται.
Γι’ αυτό, όταν το φούσκωμα επιμένει, δεν αρκεί πάντα να περιμένουμε να αποβληθούν τα αέρια. Χρειάζεται να αναζητήσουμε την πραγματική αιτία.
2. Η συγκράτηση αερίων μπορεί να προκαλέσει δυσφορία
Tayra Lucero for LittleThings
Όλοι έχουμε βρεθεί σε μια κοινωνική περίσταση όπου προσπαθήσαμε να συγκρατήσουμε τα αέρια μας. Είναι μια συνηθισμένη αντίδραση, ειδικά όταν βρισκόμαστε στη δουλειά ή ανάμεσα σε άλλους ανθρώπους.
Η προσωρινή συγκράτηση αερίων μπορεί να προκαλέσει αίσθημα πίεσης, δυσφορία ή περισσότερη ενόχληση στην κοιλιά. Συνήθως, όμως, δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία του εντέρου.
Τα αέρια μπορεί να μετακινηθούν μέσα στο πεπτικό σύστημα και να αποβληθούν αργότερα. Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι η περιστασιακή συγκράτησή τους προκαλεί βλάβη στο παχύ έντερο.
Αντίθετα, εάν κάποιος δεν μπορεί ξαφνικά να αποβάλει καθόλου αέρια ή κόπρανα και παρουσιάζει έντονο κοιλιακό πόνο, πρήξιμο ή εμετούς, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
3. Οι αλλαγές στα αέρια μπορεί να μας δώσουν χρήσιμες πληροφορίες
Tayra Lucero for LittleThings
Τα αέρια είναι φυσιολογικά, αλλά οι επίμονες αλλαγές στη συχνότητά τους, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα, μπορεί να δείχνουν ότι κάτι έχει αλλάξει στην πέψη μας.
Για παράδειγμα, η δυσανεξία στη λακτόζη μπορεί να προκαλεί φούσκωμα, αέρια και διάρροια μετά την κατανάλωση γάλακτος ή ορισμένων γαλακτοκομικών προϊόντων.
Παρόμοια συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται σε ανθρώπους με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, δυσκοιλιότητα ή κοιλιοκάκη.
Η έντονη μυρωδιά ή η συχνή αποβολή αερίων από μόνη της δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάποια σοβαρή ασθένεια. Ωστόσο, επίμονος πόνος στην κοιλιά, ανεξήγητη απώλεια βάρους, αίμα στα κόπρανα ή σημαντικές αλλαγές στις κενώσεις χρειάζονται ιατρικό έλεγχο.
Το σημαντικό δεν είναι να μετράμε κάθε φορά που αποβάλλουμε αέρια, αλλά να παρατηρούμε τυχόν αλλαγές που επιμένουν και συνοδεύονται από ενοχλήσεις.
4. Γιατί ορισμένα αέρια μυρίζουν τόσο άσχημα;
Tayra Lucero for LittleThings
Τα περισσότερα αέρια του εντέρου δεν έχουν έντονη μυρωδιά. Η χαρακτηριστική δυσάρεστη οσμή οφείλεται κυρίως σε μικρές ποσότητες ενώσεων που περιέχουν θείο.
Μία από αυτές είναι το υδρόθειο, το οποίο έχει μυρωδιά που θυμίζει χαλασμένο αυγό. Η παραγωγή τέτοιων ουσιών σχετίζεται με τη δραστηριότητα των βακτηρίων του εντέρου και με τις τροφές που καταναλώνουμε.
Κατά καιρούς έχει κυκλοφορήσει ο ισχυρισμός ότι η μυρωδιά των αερίων μπορεί να προστατεύει από καρδιακές παθήσεις ή εγκεφαλικά επεισόδια. Πρόκειται όμως για παραπλανητική ερμηνεία εργαστηριακών ερευνών σχετικά με τις βιολογικές δράσεις του υδροθείου.
Δεν έχει αποδειχθεί ότι η εισπνοή της μυρωδιάς των εντερικών αερίων προσφέρει τέτοιου είδους προστασία. Αντίθετα, το υδρόθειο σε υψηλές συγκεντρώσεις είναι τοξικό.
Με απλά λόγια, η δυσάρεστη μυρωδιά είναι ένα συνηθισμένο αποτέλεσμα της πέψης και όχι κάποια θεραπεία.
5. Τα αέρια μπορούν να μας βοηθήσουν να καταλάβουμε ποιες τροφές μας ενοχλούν
Tayra Lucero for LittleThings
Η διατροφή επηρεάζει σημαντικά την ποσότητα των αερίων που παράγει το έντερο. Ορισμένα τρόφιμα περιέχουν υδατάνθρακες που δεν διασπώνται πλήρως στο λεπτό έντερο και φτάνουν στο παχύ έντερο, όπου τα βακτήρια τους χρησιμοποιούν και παράγουν αέρια.
Στις τροφές που μπορεί να αυξήσουν τα αέρια περιλαμβάνονται:
- Τα φασόλια, οι φακές και άλλα όσπρια.
- Το λάχανο, το μπρόκολο και το κουνουπίδι.
- Τα κρεμμύδια και ορισμένα άλλα λαχανικά.
- Τα γαλακτοκομικά προϊόντα σε ανθρώπους με δυσανεξία στη λακτόζη.
- Τα ανθρακούχα ποτά και ορισμένα προϊόντα με γλυκαντικά, όπως η σορβιτόλη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγουμε τις παραπάνω τροφές. Πολλές είναι ιδιαίτερα θρεπτικές και αποτελούν σημαντικό μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.
Εάν παρατηρούμε ότι κάποιο συγκεκριμένο τρόφιμο μάς προκαλεί επανειλημμένα έντονο φούσκωμα, μπορούμε να καταγράφουμε τι τρώμε και πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα. Έτσι θα είναι ευκολότερο να συζητήσουμε το πρόβλημα με έναν γιατρό ή διαιτολόγο, χωρίς να αποκλείουμε άσκοπα ολόκληρες ομάδες τροφίμων.
6. Τα αέρια συνδέονται με τη δραστηριότητα των βακτηρίων του εντέρου
Tayra Lucero for LittleThings
Στο έντερό μας ζουν τρισεκατομμύρια μικροοργανισμοί, οι οποίοι αποτελούν μέρος του εντερικού μικροβιώματος. Πολλά από αυτά τα βακτήρια συμμετέχουν στη διάσπαση συστατικών των τροφών που δεν έχουν απορροφηθεί νωρίτερα κατά την πέψη.
Κατά τη διαδικασία αυτή παράγονται αέρια, όπως υδρογόνο και διοξείδιο του άνθρακα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες μπορεί να συνοδεύεται από περισσότερα αέρια.
Οι φυτικές ίνες, όμως, είναι σημαντικές για την υγεία του πεπτικού συστήματος και τη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου.
Δεν ισχύει ότι οι πιο αδύνατοι ή πιο υγιείς άνθρωποι παράγουν απαραίτητα περισσότερα αέρια. Ούτε μπορούμε να κρίνουμε την υγεία του μικροβιώματος μόνο από τη συχνότητα ή τη μυρωδιά τους.
Εάν αυξήσουμε απότομα τις φυτικές ίνες στη διατροφή μας, μπορεί να εμφανίσουμε περισσότερο φούσκωμα. Η σταδιακή αύξησή τους είναι συχνά καλύτερα ανεκτή.
7. Η αποβολή αερίων προσφέρει φυσική ανακούφιση
Tayra Lucero for LittleThings
Υπάρχει ένας πολύ απλός λόγος που νιώθουμε καλύτερα μετά την αποβολή αερίων: μειώνεται η πίεση που μπορεί να προκαλούν μέσα στο έντερο.
Η ανακούφιση μπορεί να είναι ιδιαίτερα αισθητή μετά από ένα μεγάλο γεύμα ή όταν έχουμε παραμείνει καθιστοί για αρκετές ώρες και νιώθουμε φουσκωμένοι.
Για να περιορίσουμε την υπερβολική παραγωγή αερίων, μερικές απλές καθημερινές συνήθειες μπορεί να βοηθήσουν. Το αργό μάσημα της τροφής, τα μικρότερα γεύματα, ο περιορισμός των ανθρακούχων ποτών και η τακτική σωματική δραστηριότητα μπορούν να μειώσουν τις ενοχλήσεις σε αρκετούς ανθρώπους.
Εάν, πάντως, το φούσκωμα και τα αέρια επηρεάζουν συστηματικά την καθημερινότητά μας, είναι προτιμότερο να αναζητήσουμε την αιτία παρά να προσπαθούμε απλώς να ανεχτούμε τη δυσφορία.
Πότε τα αέρια και το φούσκωμα χρειάζονται ιατρικό έλεγχο;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα αέρια δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας. Υπάρχουν, όμως, ορισμένα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούμε, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται επανειλημμένα ή επιμένουν.
- Συχνό ή επίμονο φούσκωμα που δεν υποχωρεί.
- Επαναλαμβανόμενο πόνο στην κοιλιά.
- Επίμονη διάρροια ή δυσκοιλιότητα.
- Ανεξήγητη απώλεια βάρους.
- Αίμα στα κόπρανα.
- Ξαφνικές και επίμονες αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου.
Αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρή πάθηση, αλλά χρειάζονται αξιολόγηση από γιατρό. Εάν παρουσιαστεί ξαφνικός, πολύ έντονος κοιλιακός πόνος, ειδικά μαζί με πρησμένη κοιλιά, εμετούς ή αδυναμία αποβολής αερίων και κοπράνων, χρειάζεται επείγουσα ιατρική εκτίμηση.
Τα αέρια, λοιπόν, δεν είναι κάτι ντροπιαστικό ούτε ένδειξη ότι ο οργανισμός μας δεν λειτουργεί σωστά. Είναι ένα φυσιολογικό κομμάτι της πέψης και συχνά η αποβολή τους μάς βοηθά να αισθανόμαστε πιο άνετα.
Αντί να ανησυχούμε για μια τόσο συνηθισμένη λειτουργία, αξίζει να γνωρίζουμε τι θεωρείται φυσιολογικό και να δίνουμε σημασία στις αλλαγές που πραγματικά χρειάζονται προσοχή.
Πηγές:












