Μια Ελληνίδα στην πρώτη γραμμή της επόμενης τεχνολογικής εποχής
Αν πιστεύετε ότι η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης ήταν το μεγάλο «άλμα» της εποχής μας, κρατηθείτε. Η επόμενη τεχνολογική έκρηξη βρίσκεται ήδη στα σκαριά, και στο κέντρο της βρίσκεται μια Ελληνίδα που κάνει διεθνή καριέρα: η Ελένη Διαμαντή.
Η ίδια μιλά από το Παρίσι με απλότητα, αλλά και με εκείνη τη σιγουριά που έχουν οι άνθρωποι που βρίσκονται χρόνια μπροστά από την εποχή τους. Και αν κάτι γίνεται ξεκάθαρο από τα λόγια της, είναι ότι η κβαντική τεχνολογία δεν είναι πια μακρινή θεωρία. Είναι το επόμενο μεγάλο κύμα που θα αλλάξει τον τρόπο που ζούμε, δουλεύουμε και προστατεύουμε τις πληροφορίες μας.
Τι είναι τελικά αυτά τα περίφημα κβάντα;
Αν ακούγεται τρομακτικό, μην ανησυχείτε. Η Διαμαντή το εξηγεί όσο πιο ανθρώπινα γίνεται. Τα κβάντα είναι οι μικρότερες «μονάδες» ενέργειας και ύλης που υπάρχουν. Κάθε άτομο, κάθε ηλεκτρόνιο, κάθε φωτόνιο ― όλα υπακούν σε κβαντικούς κανόνες.
Με απλά λόγια, μιλάμε για τον μικρόκοσμο που κυβερνά τον μεγάλο. Και το εντυπωσιακό; Σήμερα μπορούμε πλέον να τον «ελέγξουμε». Όχι θεωρητικά. Πρακτικά.
Γιατί η κβαντική φυσική γίνεται τώρα το πιο hot επιστημονικό trend
Μέχρι σήμερα, η κβαντική φυσική ήταν η βάση για πολλές τεχνολογίες που χρησιμοποιούμε καθημερινά χωρίς να το ξέρουμε. Ο σκληρός δίσκος, τα κινητά μας, οι ημιαγωγοί, οι μαγνητικές τομογραφίες — όλα στηρίζονται σε κβαντικές αρχές.
Το καινούργιο τώρα είναι πως μπορούμε να χειριστούμε μεμονωμένα σωματίδια. Ένα μόνο φωτόνιο. Ένα ηλεκτρόνιο. Και να τα βάλουμε να κάνουν πράγματα… αδιανόητα. Να βρίσκονται ταυτόχρονα σε δύο καταστάσεις. Να «συζευχθούν» με άλλα σωματίδια. Να αλλάζουν όταν τα παρατηρούμε.
Αυτό δεν είναι μαγεία, είναι η καρδιά της επόμενης τεχνολογικής επανάστασης.
Η Ελένη Διαμαντή στο επίκεντρο της δράσης
Η Ελληνίδα που έχει βρεθεί στην κορυφή αυτού του νέου κόσμου είναι διευθύντρια ερευνών στο CNRS της Γαλλίας και επικεφαλής του Paris Centre for Quantum Technologies. Απόφοιτη του Stanford, βραβευμένη από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, και συνιδρύτρια start-up στον χώρο της κβαντικής διεμπλοκής, έχει χτίσει μια καριέρα που ενώνει τη θεωρητική επιστήμη με την τεχνολογία του μέλλοντος.
Και φυσικά, η ειδικότητά της έχει τεράστιο ενδιαφέρον: κβαντικές επικοινωνίες και κβαντικά δίκτυα.
Τι σημαίνει αυτό; Ότι μιλάμε για το απόλυτο επίπεδο ασφάλειας
Ναι, η κβαντική επικοινωνία είναι το Holy Grail της κυβερνοασφάλειας. Η Διαμαντή το εξηγεί ξεκάθαρα: μιλάμε για δίκτυα όπου οποιαδήποτε προσπάθεια υποκλοπής γίνεται αμέσως αντιληπτή — γιατί αλλάζει την ίδια τη φυσική κατάσταση των σωματιδίων.
Αυτό δεν αφορά απλώς κυβερνήσεις και μεγάλες εταιρείες. Στο μέλλον, μπορεί να αφορά και εμάς.
Θα χρησιμοποιούμε όλοι κβαντικούς υπολογιστές;
Η απάντηση της Διαμαντή είναι ρεαλιστική: «Πιθανότατα όχι άμεσα». Όμως θα τους χρησιμοποιούμε έμμεσα.
Γιατί οι κβαντικοί υπολογιστές μπορούν να κάνουν ένα πράγμα καλύτερα από κάθε άλλο μηχάνημα: να εξομοιώνουν εξαιρετικά πολύπλοκα φυσικά συστήματα. Κάτι που ανοίγει τον δρόμο για νέα υλικά, νέα φάρμακα, βελτιστοποίηση αλγορίθμων και προβλέψεων.
Σκεφτείτε τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την ιατρική, την ενέργεια, το κλίμα, τα οικονομικά. Η αλλαγή είναι τεράστια.
Τι θα αλλάξει για τον απλό άνθρωπο;
Ίσως όχι ο τρόπος που στέλνουμε email. Αλλά ο τρόπος που λειτουργεί ο κόσμος γύρω μας.
Τα δεδομένα μας θα προστατεύονται πιο αποτελεσματικά. Οι προβλέψεις για τον καιρό ή για τις τιμές των αγορών θα αυξήσουν την ακρίβειά τους. Η φαρμακευτική έρευνα θα επιταχυνθεί. Οι υπολογιστές θα γίνουν πιο αποτελεσματικοί και πιο στοχευμένοι.
Αυτό δεν είναι μακρινό όνειρο. Είναι το πρώτο κύμα της κβαντικής εποχής.
Κβαντική τεχνολογία και AI: συνεργάτες, όχι αντίπαλοι
Η Διαμαντή το ξεκαθαρίζει: το AI είναι ήδη εδώ. Η κβαντική τεχνολογία έρχεται μετά. Αλλά ο συνδυασμός τους θα είναι εκρηκτικός.
Οι κβαντικοί υπολογιστές δεν χρειάζονται τεράστια δεδομένα όπως το AI. Αντίθετα, μπορούν να κάνουν ακριβείς υπολογισμούς και εξομοιώσεις που το AI δεν μπορεί να φτάσει σήμερα. Η σύμπραξη των δύο μπορεί να δώσει σπρώξιμο σε επιστήμες που σήμερα φαίνονται στάσιμες.
Πώς ξεκίνησε όλο αυτό για την Ελένη Διαμαντή
Η ίδια το λέει με χαμόγελο: μεγάλωσε σε σπίτι με δύο φυσικούς γονείς. Στο Πολυτεχνείο αγάπησε την κβαντική φυσική και την οπτική. Στο Stanford γνώρισε την κβαντική κρυπτογραφία και μαγεύτηκε.
Δεν ήταν απλώς μια επιστημονική επιλογή. Ήταν ο δρόμος που ένωνε τη φυσική με την τεχνολογία, τη θεωρία με το πρακτικό αποτέλεσμα.
Σήμερα, η δουλειά της δεν επηρεάζει μόνο εργαστήρια και πανεπιστήμια. Ακουμπά τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργεί η τεχνολογία για όλους μας στο μέλλον.
Και το ταξίδι της συνεχίζεται
Το 2025 θα είναι η κεντρική ομιλήτρια στη διάλεξη «Οι κβαντικές επιστήμες στο επίκεντρο της καινοτομίας του 21ου αιώνα» στο Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος. Η συζήτηση αυτή δεν θα αφορά μόνο ειδικούς — θα έχει να κάνει με το πώς αλλάζει η καθημερινότητά μας και τι τεχνολογίες θα χρησιμοποιούμε σε λίγα χρόνια.
Σε έναν κόσμο όπου το AI έχει μπει πια στο σπίτι μας, η κβαντική τεχνολογία είναι το επόμενο μεγάλο βήμα. Και μια Ελληνίδα βρίσκεται ακριβώς μπροστά του.
