Υπάρχουν στιγμές που μια μόνο φράση μπορεί να αλλάξει την πορεία μιας συζήτησης. Μια διαφωνία στη δουλειά, μια παρεξήγηση με κάποιο αγαπημένο πρόσωπο ή μια δύσκολη απόφαση μπορούν να γίνουν ακόμη πιο περίπλοκες όταν μιλάμε βιαστικά, χωρίς να έχουμε σκεφτεί τι πραγματικά θέλουμε να πούμε.
Οι άνθρωποι που επικοινωνούν αποτελεσματικά δεν έχουν απαραίτητα έτοιμη απάντηση για τα πάντα. Συχνά ξέρουν πότε να κάνουν μια ερώτηση, πότε να παραδεχτούν ότι δεν γνωρίζουν κάτι και πότε να ζητήσουν λίγο χρόνο. Υπάρχουν 10 απλές φράσεις που μπορούν να βοηθήσουν σε τέτοιες στιγμές, αρκεί να χρησιμοποιούνται με ειλικρίνεια και όχι απλώς για να δημιουργήσουν εντυπώσεις.
Οι 5 φράσεις που βοηθούν να σκέφτεστε και να ακούτε καλύτερα
1. «Θέλω να το σκεφτώ λίγο πριν απαντήσω»
Δεν χρειάζεται να απαντάμε αμέσως σε κάθε ερώτηση, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κάτι σημαντικό. Μερικές φορές η πίεση της στιγμής μάς οδηγεί σε αποφάσεις που αργότερα μετανιώνουμε. Το να ζητήσουμε λίγο χρόνο δεν σημαίνει ότι είμαστε αναποφάσιστοι, αλλά ότι θέλουμε να εξετάσουμε καλύτερα την κατάσταση.
Η φράση αυτή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε μια επαγγελματική πρόταση, σε μια δύσκολη συζήτηση με τον σύντροφό μας ή όταν κάποιος μας ζητά να αναλάβουμε μια υποχρέωση. Μας δίνει χώρο να σκεφτούμε τις συνέπειες πριν δεσμευτούμε.
2. «Πες μου περισσότερα γι’ αυτό»
Όταν κάποιος μάς εκφράζει ένα παράπονο, η πρώτη μας αντίδραση μπορεί να είναι να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας. Όμως, αν του ζητήσουμε να εξηγήσει περισσότερα, ενδέχεται να ανακαλύψουμε ότι το πρόβλημα είναι διαφορετικό από αυτό που αρχικά φανταστήκαμε. Μια απλή ερώτηση μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για ουσιαστικό διάλογο.
Για παράδειγμα, αν ένας φίλος σάς πει ότι τον απογοητεύσατε, αντί να απαντήσετε αμέσως «Δεν έκανα τίποτα», μπορείτε να του ζητήσετε να σας εξηγήσει τι τον ενόχλησε. Αυτό δεν σημαίνει ότι αποδέχεστε αυτόματα την ευθύνη, αλλά ότι είστε πρόθυμοι να ακούσετε την πλευρά του.
3. «Δεν ξέρω, αλλά θέλω να μάθω»
Κανένας άνθρωπος δεν γνωρίζει τα πάντα, όσο μορφωμένος ή έμπειρος κι αν είναι. Η παραδοχή ότι δεν έχουμε μια απάντηση μπορεί να είναι πιο χρήσιμη από το να προσποιούμαστε ότι γνωρίζουμε κάτι. Παράλληλα, δείχνει διάθεση να αποκτήσουμε νέες γνώσεις και να αναθεωρήσουμε όσα πιστεύουμε.
Σκεφτείτε μια συζήτηση στη δουλειά όπου προκύπτει ένα θέμα που δεν γνωρίζετε καλά. Αντί να δώσετε μια πρόχειρη απάντηση, μπορείτε να πείτε ότι θα το ερευνήσετε και θα επανέλθετε. Η ειλικρίνεια αυτή βοηθά να αποφεύγονται λάθη και παρεξηγήσεις.
4. «Τι μπορώ να κάνω διαφορετικά;»
Όλοι κάνουμε λάθη, αλλά δεν αντιδρούμε όλοι με τον ίδιο τρόπο όταν κάτι πηγαίνει στραβά. Είναι εύκολο να επικεντρωθούμε στις ευθύνες των άλλων και πολύ πιο δύσκολο να εξετάσουμε αν υπήρχε κάτι που θα μπορούσαμε να διαχειριστούμε καλύτερα. Αυτή η ερώτηση μάς βοηθά να αναζητήσουμε λύσεις αντί να μένουμε μόνο στο πρόβλημα.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να αναλαμβάνουμε ευθύνες που δεν μας αναλογούν. Σημαίνει ότι προσπαθούμε να εντοπίσουμε τι βρίσκεται μέσα στον δικό μας έλεγχο. Ακόμη και μια μικρή αλλαγή στον τρόπο που αντιδρούμε μπορεί να κάνει την επόμενη προσπάθεια πιο αποτελεσματική.
5. «Σε ακούω»
Δύο λέξεις που μπορεί να φαίνονται ασήμαντες, αλλά αποκτούν αξία όταν συνοδεύονται από πραγματική προσοχή. Η ενεργητική ακρόαση δεν σημαίνει απλώς ότι μένουμε σιωπηλοί μέχρι να έρθει η σειρά μας να μιλήσουμε. Σημαίνει ότι προσπαθούμε να καταλάβουμε τι μας λέει ο άλλος, χωρίς να βιαζόμαστε να τον διακόψουμε ή να τον κρίνουμε.
Η φράση αυτή μπορεί να βοηθήσει όταν κάποιος είναι στενοχωρημένος και θέλει περισσότερο να ακουστεί παρά να δεχτεί συμβουλές. Χρειάζεται όμως να συνοδεύεται από πράξεις, όπως προσοχή, διευκρινιστικές ερωτήσεις και σεβασμό σε όσα μοιράζεται μαζί μας.
Οι 5 φράσεις που βοηθούν στη διαχείριση δύσκολων συζητήσεων
6. «Δεν είναι ανάγκη να συμφωνούμε σε όλα»
Μια διαφωνία δεν χρειάζεται απαραίτητα να εξελιχθεί σε σύγκρουση. Δύο άνθρωποι μπορούν να έχουν διαφορετικές απόψεις για ένα θέμα και παρ’ όλα αυτά να διατηρούν μια καλή σχέση. Η αποδοχή αυτής της διαφοράς μπορεί να μειώσει την ένταση, ιδιαίτερα όταν κανείς δεν πρόκειται να αλλάξει γνώμη εκείνη τη στιγμή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι απόψεις είναι εξίσου σωστές ή ότι πρέπει να αποδεχόμαστε συμπεριφορές που μας βλάπτουν. Σημαίνει απλώς ότι μπορούμε να διαφωνούμε με σεβασμό, χωρίς να μετατρέπουμε κάθε συζήτηση σε διαγωνισμό για το ποιος θα επικρατήσει.
7. «Ευχαριστώ που μου το είπες»
Δεν είναι εύκολο να ακούμε κάτι που μας ενοχλεί, ειδικά όταν αφορά τη συμπεριφορά ή τις επιλογές μας. Μια παρατήρηση μπορεί να μας κάνει να νιώσουμε άβολα ή να αντιδράσουμε αμυντικά. Αν όμως ο άλλος εκφράζει με ειλικρίνεια και σεβασμό μια ανησυχία, αξίζει να αναγνωρίσουμε την προσπάθειά του.
Το να ευχαριστήσουμε κάποιον δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε υποχρεωτικά με την κριτική του. Μπορούμε να εκτιμήσουμε την ειλικρίνεια και ταυτόχρονα να εξετάσουμε αν όσα ακούσαμε είναι δίκαια. Αυτή η στάση αφήνει χώρο για μια πιο ήρεμη και παραγωγική συζήτηση.
8. «Δεν χρειάζεται να απαντήσω τώρα»
Υπάρχουν συζητήσεις στις οποίες η ένταση ανεβαίνει τόσο πολύ, ώστε κάθε νέα κουβέντα μπορεί να χειροτερέψει την κατάσταση. Εκείνη τη στιγμή, η προσωρινή διακοπή της συζήτησης μπορεί να είναι πιο χρήσιμη από μια βιαστική απάντηση. Μια μικρή παύση δίνει την ευκαιρία να μειωθεί η ένταση και να οργανώσουμε καλύτερα τις σκέψεις μας.
Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο που το λέμε. Αντί να αγνοήσουμε τον συνομιλητή μας, μπορούμε να εξηγήσουμε ότι θέλουμε να συνεχίσουμε αργότερα, όταν θα είμαστε πιο ήρεμοι. Έτσι, η παύση δεν γίνεται τρόπος αποφυγής του προβλήματος, αλλά ευκαιρία για καλύτερη επικοινωνία.
9. «Ας το δούμε από άλλη οπτική»
Όταν αντιμετωπίζουμε ένα πρόβλημα, είναι εύκολο να εγκλωβιστούμε στην πρώτη εξήγηση που μας έρχεται στο μυαλό. Μερικές φορές, όμως, μια διαφορετική προσέγγιση μπορεί να αποκαλύψει λύσεις που δεν είχαμε σκεφτεί. Η συγκεκριμένη φράση μάς καλεί να εξετάσουμε περισσότερες πιθανότητες αντί να επιμένουμε αυτόματα στην αρχική μας άποψη.
Μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη σε μια ομαδική συζήτηση, σε μια οικογενειακή απόφαση ή όταν δύο άνθρωποι προσπαθούν να λύσουν μια παρεξήγηση. Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψουμε όσα πιστεύουμε, αλλά να είμαστε πρόθυμοι να εξετάσουμε και μια διαφορετική ερμηνεία.
10. «Χρειάζομαι βοήθεια»
Ίσως είναι μία από τις πιο δύσκολες φράσεις για ανθρώπους που έχουν συνηθίσει να αναλαμβάνουν τα πάντα μόνοι τους. Πολλές φορές διστάζουμε να ζητήσουμε βοήθεια επειδή φοβόμαστε ότι θα φανούμε ανεπαρκείς ή ότι θα επιβαρύνουμε τους άλλους. Στην πραγματικότητα, όμως, η συνεργασία αποτελεί φυσιολογικό μέρος της καθημερινής ζωής.
Είτε πρόκειται για μια απαιτητική δουλειά είτε για μια προσωπική δυσκολία, το να αναγνωρίσουμε ότι χρειαζόμαστε υποστήριξη μπορεί να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε καλύτερα την κατάσταση. Δεν χρειάζεται να αποδεικνύουμε συνεχώς ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε χωρίς κανέναν. Μερικές φορές η καλύτερη απόφαση είναι να απευθυνθούμε στον κατάλληλο άνθρωπο.
Γιατί αυτές οι φράσεις μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο που επικοινωνούμε;
Το κοινό στοιχείο αυτών των δέκα εκφράσεων δεν είναι κάποια υποτιθέμενη απόδειξη υψηλής νοημοσύνης. Είναι ότι ενθαρρύνουν την ακρόαση, την αυτογνωσία, την ευελιξία και την πιο προσεκτική διαχείριση των αντιδράσεών μας. Πρόκειται για δεξιότητες που μπορούν να καλλιεργηθούν και δεν αποτελούν αποκλειστικό χαρακτηριστικό μιας συγκεκριμένης ομάδας ανθρώπων.
Φυσικά, καμία φράση δεν λειτουργεί σαν μαγικό κουμπί που εξαφανίζει τις διαφωνίες. Ο τόνος της φωνής, οι πραγματικές προθέσεις και η συμπεριφορά μας έχουν εξίσου μεγάλη σημασία. Το «Σε ακούω», για παράδειγμα, χάνει την αξία του αν συνεχίζουμε να διακόπτουμε τον άλλον, όπως και το «Θέλω να το σκεφτώ» δεν βοηθά όταν χρησιμοποιείται απλώς για να αποφύγουμε μια αναγκαία συζήτηση.
Τελικά, η ουσιαστική επικοινωνία δεν απαιτεί περίπλοκες λέξεις ή εντυπωσιακές εκφράσεις. Συχνά αρκεί μια απλή, ειλικρινής κουβέντα την κατάλληλη στιγμή για να αποτρέψει μια παρεξήγηση ή να ανοίξει έναν νέο δρόμο συνεννόησης.
Και ίσως η πιο σημαντική διαφορά δεν βρίσκεται στο πόσο έξυπνα ακούγονται όσα λέμε, αλλά στο αν βοηθούν πραγματικά εμάς και τους ανθρώπους γύρω μας να καταλαβαινόμαστε καλύτερα.
