Τα drones δεν χρησιμοποιούνται μόνο για φωτογραφίες και βίντεο. Μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην αποκατάσταση δασών, χαρτογραφώντας δύσβατες περιοχές και μεταφέροντας σπόρους σε σημεία όπου η χειρωνακτική φύτευση είναι δύσκολη ή χρονοβόρα.
Μία από τις πιο γνωστές εφαρμογές αυτής της τεχνολογίας δοκιμάστηκε στη Μιανμάρ, όπου drones χρησιμοποιήθηκαν σε πρόγραμμα αποκατάστασης μαγκρόβιων δασών. Οι αρχικές αναφορές μιλούσαν ακόμη και για δυνατότητα τοποθέτησης έως 100.000 σπόρων την ημέρα, αριθμός που όμως αφορούσε την εκτιμώμενη δυναμικότητα ενός συστήματος πολλών drones και όχι 100.000 νέα δέντρα που είχαν ήδη φυτευτεί και επιβιώσει.
Πώς μπορούν τα drones να βοηθήσουν στην αναδάσωση
Η BioCarbon Engineering ανέπτυξε μια διαδικασία που συνδύαζε εναέρια χαρτογράφηση, ανάλυση του εδάφους και στοχευμένη τοποθέτηση σπόρων. Στόχος ήταν να επιταχυνθεί η αποκατάσταση μεγάλων ή δύσκολα προσβάσιμων εκτάσεων.
Στο πρώτο στάδιο, τα drones πετούν πάνω από την περιοχή και συλλέγουν δεδομένα για το ανάγλυφο και τις συνθήκες του εδάφους. Οι πληροφορίες χρησιμοποιούνται στη συνέχεια για να επιλεγούν τα σημεία στα οποία έχει μεγαλύτερο νόημα να τοποθετηθούν οι σπόροι.
Από τη χαρτογράφηση στις κάψουλες με τους σπόρους
Αφού δημιουργηθεί το σχέδιο φύτευσης, ειδικά εξοπλισμένα drones πετούν χαμηλότερα και τοποθετούν στο έδαφος βιοδιασπώμενες κάψουλες που περιέχουν σπόρους. Η τεχνολογία επιτρέπει στο σύστημα να ακολουθεί προκαθορισμένες θέσεις αντί να σκορπίζει απλώς τους σπόρους τυχαία.
Η BioCarbon Engineering έχει αναφέρει ότι οι κάψουλες σχεδιάζονται ανάλογα με τις συνθήκες και τα είδη που πρόκειται να φυτευτούν. Η εταιρεία έχει δοκιμάσει διαφορετικά είδη φυτών σε περιβάλλοντα της Αυστραλίας, της Μιανμάρ και του Ηνωμένου Βασιλείου.
Τι σημαίνουν πραγματικά τα «100.000 δέντρα την ημέρα»
Ο αριθμός αυτός έγινε ίσως το πιο γνωστό στοιχείο της τεχνολογίας, αλλά χρειάζεται σωστή ερμηνεία. Η εταιρεία υπολόγιζε ότι, όταν το σύστημα θα λειτουργούσε πλήρως αυτοματοποιημένα, ένας χειριστής με έξι drones θα μπορούσε να τοποθετεί έως περίπου 100.000 seed pods μέσα σε μία ημέρα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι 100.000 ώριμα δέντρα δημιουργούνται καθημερινά. Μετά την τοποθέτηση ενός σπόρου πρέπει να ακολουθήσουν η βλάστηση, η ανάπτυξη και η επιβίωσή του, διαδικασίες που εξαρτώνται από το είδος, το έδαφος, το νερό, τον καιρό και πολλούς ακόμη παράγοντες.
Και το ένα δισεκατομμύριο δέντρα τον χρόνο;
Σε δημοσιεύματα του 2017 αναφερόταν επίσης ότι 60 ομάδες drones θα μπορούσαν θεωρητικά να φτάσουν σε κλίμακα ενός δισεκατομμυρίου δέντρων τον χρόνο. Επρόκειτο για μια προβολή της δυνατότητας κλιμάκωσης του συστήματος και όχι για καταγεγραμμένο αποτέλεσμα πραγματικού προγράμματος αναδάσωσης.
Αυτό είναι σημαντικό, επειδή άλλο είναι ο αριθμός των σπόρων που μπορούν να τοποθετηθούν και άλλο ο αριθμός των δέντρων που τελικά εγκαθίστανται και επιβιώνουν σε ένα οικοσύστημα.
Η δοκιμή στα μαγκρόβια της Μιανμάρ
Στο δέλτα του ποταμού Ayeyarwady, γνωστού και ως Irrawaddy, τοπικές κοινότητες και η Worldview International Foundation είχαν ήδη φυτέψει εκατομμύρια μαγκρόβια με το χέρι. Η διαδικασία ήταν αποτελεσματική αλλά απαιτούσε μεγάλη ανθρώπινη εργασία και χρόνο.
Η BioCarbon Engineering συνεργάστηκε με την οργάνωση για να δοκιμάσει αν τα drones μπορούσαν να βοηθήσουν στην επέκταση αυτής της προσπάθειας. Το αρχικό πιλοτικό πρόγραμμα είχε στόχο την τοποθέτηση σπόρων για περίπου ένα εκατομμύριο μαγκρόβια σε έκταση περίπου 250 εκταρίων.
Οι πρώτες δοκιμές έδωσαν χρήσιμα αποτελέσματα
Η εφαρμογή δεν ήταν τόσο απλή όσο το να ρίχνει ένα drone σπόρους από τον αέρα. Τα μαγκρόβια παρουσίασαν ιδιαίτερες τεχνικές δυσκολίες, επειδή οι σπόροι τους ήταν μεγαλύτεροι και πιο ευαίσθητοι από εκείνους με τους οποίους είχε αρχικά σχεδιαστεί το σύστημα.
Ύστερα από δοκιμές και αλλαγές στον εξοπλισμό, η ομάδα ανέφερε ότι για συγκεκριμένα είδη και συγκεκριμένες περιβαλλοντικές συνθήκες η εγκατάσταση των σπόρων μπορούσε να είναι συγκρίσιμη με εκείνη της χειρωνακτικής φύτευσης.
Γιατί τα μαγκρόβια είναι τόσο σημαντικά
Τα μαγκρόβια δημιουργούν πολύτιμα οικοσυστήματα για ψάρια, καρκινοειδή και άλλα είδη, ενώ παράλληλα λειτουργούν ως φυσικό προστατευτικό φράγμα στις παράκτιες περιοχές. Μπορούν να περιορίσουν τη διάβρωση και να μειώσουν τις επιπτώσεις των κυμάτων και των καταιγίδων.
Η σημασία τους είναι ιδιαίτερα μεγάλη σε περιοχές όπως το δέλτα του Ayeyarwady, όπου η απώλεια μαγκρόβιων δασών έχει αφήσει παράκτιες κοινότητες περισσότερο εκτεθειμένες σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Τα drones δεν αντικαθιστούν τους ανθρώπους
Παρά την εντυπωσιακή τεχνολογία, η αναδάσωση δεν γίνεται αυτόματα με το πάτημα ενός κουμπιού. Χρειάζονται άνθρωποι για τη συλλογή των σπόρων, την προετοιμασία των seed pods, την επιλογή των κατάλληλων ειδών, την παρακολούθηση της περιοχής και την αξιολόγηση της επιτυχίας.
Στη Μιανμάρ, οι τοπικές κοινότητες αποτελούσαν βασικό μέρος του προγράμματος. Η τεχνολογία λειτουργούσε συμπληρωματικά στην ανθρώπινη εργασία, κυρίως με στόχο να καλύπτονται μεγαλύτερες εκτάσεις γρηγορότερα και με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Μπορούν τελικά τα drones να δημιουργήσουν ένα ολόκληρο δάσος;
Μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο εργαλείο μεγάλης κλίμακας για τη χαρτογράφηση, τη σπορά και την παρακολούθηση μιας περιοχής. Η δημιουργία ενός λειτουργικού δάσους, όμως, απαιτεί πολύ περισσότερα από την τοποθέτηση μεγάλου αριθμού σπόρων.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι πόσοι από αυτούς τους σπόρους θα βλαστήσουν, πόσα φυτά θα επιβιώσουν και αν το οικοσύστημα θα μπορέσει να αποκατασταθεί μακροπρόθεσμα. Γι’ αυτό ο πραγματικός δείκτης επιτυχίας δεν είναι απλώς πόσους σπόρους μπορεί να μεταφέρει ένα drone, αλλά πόσο υγιές δάσος υπάρχει στο έδαφος χρόνια αργότερα.
