Το 2024, ο Dave Pascoe έγινε γνωστός διεθνώς όταν, σε ηλικία 61 ετών, αποκάλυψε ότι ένα επιγενετικό τεστ τού έδινε «βιολογική ηλικία» περίπου 38 ετών. Ο συνταξιούχος μηχανικός ασφάλειας δικτύων από το Μίσιγκαν είχε μετατρέψει την καθημερινότητά του σε ένα μεγάλο προσωπικό πείραμα γύρω από την άσκηση, τη διατροφή, τον ύπνο, τις εξετάσεις και τα συμπληρώματα.
Η ιστορία του είναι εντυπωσιακή, αλλά χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: η λεγόμενη βιολογική ηλικία δεν σημαίνει ότι το σώμα του είναι κυριολεκτικά 38 ετών. Πρόκειται για εκτίμηση που βασίζεται σε συγκεκριμένους βιοδείκτες και αλγορίθμους και δεν αποτελεί καθολικά αποδεκτό μέτρο της πραγματικής ηλικίας όλων των οργάνων ή της μελλοντικής διάρκειας ζωής.
Ποιος είναι ο Dave Pascoe;
Ο Pascoe εργαζόταν για χρόνια ως μηχανικός και αρχιτέκτονας ασφάλειας δικτύων πριν στραφεί σχεδόν ολοκληρωτικά στην έρευνα γύρω από την υγεία και τη μακροζωία. Ο ίδιος περιγράφει τον εαυτό του ως biohacker και «αθλητή μακροζωίας».
Το 2024 βρισκόταν ψηλά στο διαδικτυακό Rejuvenation Olympics, μια κατάταξη που συγκρίνει αποτελέσματα από τεστ επιγενετικής γήρανσης. Σύμφωνα με τα δικά του δημοσιευμένα αποτελέσματα, η επιγενετική ηλικία του είχε υπολογιστεί περίπου στα 37,95 χρόνια.
Αυτό ήταν που οδήγησε πολλά δημοσιεύματα να γράψουν ότι «στα 61 έχει το σώμα ενός 38χρονου». Στην πραγματικότητα, το αποτέλεσμα αφορά συγκεκριμένο τεστ βιολογικής ηλικίας και δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως κυριολεκτική αναστροφή 23 ετών γήρανσης.
Πώς ξεκινούσε η καθημερινότητά του
Σε περιγραφές της ρουτίνας του εκείνη την περίοδο, ο Pascoe έλεγε ότι απέφευγε το ξυπνητήρι και προσπαθούσε να ξυπνά φυσικά. Η ημέρα του μπορούσε να περιλαμβάνει διατάσεις, μικρά άλματα σε mini trampoline, άσκηση και χρήση διαφόρων συσκευών ευεξίας, όπως χαλάκι παλμικών ηλεκτρομαγνητικών πεδίων.
Η χρήση αυτών των συσκευών αποτελούσε προσωπικό μέρος του πρωτοκόλλου του. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως τέτοιες παρεμβάσεις καθυστερούν τη γήρανση ή παρατείνουν τη ζωή.
Η διατροφή του περιλάμβανε κρέας, ψάρια, λαχανικά, ζυμωμένα τρόφιμα και σχετικά χαμηλή πρόσληψη επεξεργασμένων τροφίμων. Παράλληλα έδινε μεγάλη σημασία στον ύπνο, στην άσκηση με αντιστάσεις και στην καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση.
Πόσα συμπληρώματα έπαιρνε πραγματικά;
Εδώ υπάρχει αρκετή σύγχυση στα παλιότερα δημοσιεύματα. Άλλες πηγές αναφέρονταν σε 82 χάπια το πρωί, άλλες σε περίπου 120 συμπληρώματα και άλλες σε 150 ή 158 ημερήσιες δόσεις ή κάψουλες.
Ο ίδιος ο Pascoe έχει πλέον ξεκαθαρίσει στον ιστότοπό του ότι το πρόγραμμα συμπληρωμάτων του αλλάζει συνεχώς ανάλογα με εξετάσεις και προσωπικούς πειραματισμούς. Μάλιστα αναφέρει ότι το παλιότερο πρωτόκολλο έχει αντικατασταθεί από νέο, πιο σύνθετο πρόγραμμα και τονίζει ότι η λίστα του δεν αποτελεί σύσταση για άλλους ανθρώπους.
Αυτό είναι σημαντικό, γιατί ένα πολύ μεγάλο supplement stack δεν σημαίνει αυτομάτως καλύτερη υγεία. Τα συμπληρώματα μπορεί να έχουν αλληλεπιδράσεις, ανεπιθύμητες ενέργειες ή να είναι απλώς περιττά όταν δεν υπάρχει συγκεκριμένη ανάγκη.
Οι εξετάσεις αποτελούν μεγάλο μέρος του πρωτοκόλλου
Ένα χαρακτηριστικό της προσέγγισης του Pascoe είναι η συνεχής μέτρηση. Έχει περιγράψει τακτικές αιματολογικές εξετάσεις, έλεγχο ορμονών, εξετάσεις μικροθρεπτικών συστατικών και άλλους βιοδείκτες που χρησιμοποιεί για να προσαρμόζει το πρόγραμμα διατροφής και συμπληρωμάτων.
Αυτή η προσέγγιση είναι πολύ διαφορετική από το να παίρνει κάποιος τυχαία δεκάδες σκευάσματα επειδή τα είδε σε μια λίστα στο διαδίκτυο.
Dave Pascoe και Bryan Johnson: Δύο διαφορετικές προσεγγίσεις
Η σύγκριση του Pascoe με τον επιχειρηματία Bryan Johnson έγινε αναπόφευκτη. Ο Johnson έγινε διάσημος για το πρόγραμμα Blueprint και για τα εκατομμύρια δολάρια που έχει επενδύσει σε εξετάσεις, εξοπλισμό και παρεμβάσεις γύρω από τη γήρανση.
Ο Pascoe είχε δηλώσει ότι το δικό του πρόγραμμα κόστιζε περίπου 30.000 δολάρια τον χρόνο, ποσό στο οποίο συμπεριλάμβανε μεταξύ άλλων τρόφιμα, ταξίδια, εξετάσεις, συμπληρώματα, εξοπλισμό και συνέδρια. Το ποσό δεν είναι επομένως άμεσα συγκρίσιμο με κάθε δημοσιευμένη εκτίμηση για το πρόγραμμα του Johnson.
Ένα από τα πιο πολυσυζητημένα πειράματα του Johnson ήταν η ανταλλαγή πλάσματος με τον τότε έφηβο γιο του. Το 2023, όμως, ο ίδιος ανακοίνωσε ότι σταμάτησε τη διαδικασία επειδή δεν εντόπισε μετρήσιμο όφελος.
Τι σημαίνει πραγματικά «βιολογική ηλικία»;
Τα λεγόμενα epigenetic clocks εξετάζουν μοτίβα μεθυλίωσης του DNA και χρησιμοποιούν μαθηματικά μοντέλα για να εκτιμήσουν δείκτες που σχετίζονται με τη γήρανση.
Είναι σημαντικά ερευνητικά εργαλεία, όμως δεν υπάρχει ένα ενιαίο «ρολόι βιολογικής ηλικίας». Διαφορετικά τεστ μπορούν να δώσουν διαφορετικά αποτελέσματα στον ίδιο άνθρωπο, επειδή μετρούν διαφορετικούς δείκτες και έχουν εκπαιδευτεί με διαφορετικά δεδομένα.
Οι επιστήμονες εξακολουθούν επίσης να συζητούν πόσο χρήσιμα είναι αυτά τα τεστ για ατομικές κλινικές αποφάσεις. Ένα αποτέλεσμα «38 ετών» δεν αποτελεί επομένως ιατρική απόδειξη ότι κάποιος έχει αναστρέψει τη γήρανση κατά 23 χρόνια.
Τι λέει η επιστήμη για την «αντιστροφή» της γήρανσης;
Η έρευνα της γήρανσης έχει προχωρήσει σημαντικά και πλέον εξετάζει βιολογικούς μηχανισμούς όπως η φλεγμονή, η κυτταρική γήρανση, ο μεταβολισμός και η λειτουργία του mTOR. Αυτό όμως απέχει πολύ από το να έχουμε μια αποδεδειγμένη θεραπεία που «γυρίζει το ρολόι πίσω» στον άνθρωπο.
Ο βιοχημικός Charles Brenner έχει επισημάνει ότι ένας άνθρωπος μπορεί να βελτιώσει πολλούς δείκτες υγείας και να βρεθεί σε καλύτερη τροχιά γήρανσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει εξαλείψει ή αντιστρέψει τη διαδικασία της γήρανσης.
Αυτή είναι ίσως και η πιο χρήσιμη διάκριση στην περίπτωση ανθρώπων όπως ο Pascoe: καλή φυσική κατάσταση, χαμηλό σωματικό λίπος, ισχυρή καρδιοαναπνευστική ικανότητα και καλές αιματολογικές τιμές είναι πραγματικοί δείκτες υγείας. Δεν αποδεικνύουν όμως ότι κάποιος έχει γίνει βιολογικά δεκαετίες νεότερος.
Και τι γίνεται με τη ραπαμυκίνη;
Ο Pascoe έχει αναφέρει ότι χρησιμοποιεί κατά διαστήματα ραπαμυκίνη, γνωστή και ως sirolimus. Πρόκειται για φάρμακο που χρησιμοποιείται στην ιατρική κυρίως ως ανοσοκατασταλτικό και επηρεάζει το μονοπάτι mTOR, το οποίο έχει κεντρικό ρόλο στον κυτταρικό μεταβολισμό και στη γήρανση.
Σε ζώα, η ραπαμυκίνη έχει δώσει εντυπωσιακά αποτελέσματα ως προς τη διάρκεια ζωής. Στους ανθρώπους όμως η εικόνα είναι πολύ πιο αβέβαιη.
Συστηματική ανασκόπηση δημοσιευμένη στο The Lancet Healthy Longevity βρήκε ορισμένες βελτιώσεις σε φυσιολογικούς δείκτες που σχετίζονται με τη γήρανση, αλλά όχι απόδειξη ότι το φάρμακο παρατείνει τη ζωή. Νεότερη ανασκόπηση του 2025 κατέληξε επίσης ότι δεν έχει ακόμη αποδειχθεί ότι η ραπαμυκίνη καθυστερεί τη γήρανση σε υγιείς ενήλικες.
Γι’ αυτό η χρήση της αποκλειστικά για μακροζωία θεωρείται πειραματική και δεν είναι κάτι που πρέπει να αντιγράφεται χωρίς ιατρική παρακολούθηση.
Το πιο ενδιαφέρον μέρος της ρουτίνας του είναι και το πιο απλό
Πίσω από τα ακριβά gadgets, τα δεκάδες συμπληρώματα και τις πειραματικές παρεμβάσεις υπάρχουν και πολύ πιο συμβατικές συνήθειες: συστηματική άσκηση με βάρη και cardio, επαρκής ύπνος, έλεγχος του σωματικού βάρους, περιορισμός των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και τακτική παρακολούθηση βασικών δεικτών υγείας.
Αυτά έχουν πολύ ισχυρότερη επιστημονική βάση από την ιδέα ότι ένα συγκεκριμένο supplement stack, ένα ηλεκτρομαγνητικό χαλάκι ή ένα τεστ «βιολογικής ηλικίας» μπορούν να εγγυηθούν επιβράδυνση της γήρανσης.
Η ιστορία του Dave Pascoe παραμένει εντυπωσιακή κυρίως επειδή δείχνει πόσο μακριά είναι διατεθειμένοι να φτάσουν ορισμένοι άνθρωποι στην προσπάθεια να παραμείνουν υγιείς όσο μεγαλώνουν. Το αν όμως αυτές οι ακραίες παρεμβάσεις θα τον κάνουν πράγματι να ζήσει περισσότερο δεν μπορεί ακόμη να το απαντήσει κανένα τεστ βιολογικής ηλικίας.
Πηγές:
