Το σκάλισμα της μύτης είναι μια πολύ συνηθισμένη συνήθεια, παρόλο που κοινωνικά θεωρείται αγενής και συχνά ανθυγιεινή. Πριν από αρκετά χρόνια, μάλιστα, ένας Καναδός βιοχημικός προκάλεσε μεγάλη συζήτηση όταν αναρωτήθηκε αν η κατανάλωση των αποξηραμένων ρινικών εκκρίσεων θα μπορούσε να έχει κάποιο όφελος για το ανοσοποιητικό.
Η ιδέα ακούστηκε εντυπωσιακή και αναπαράχθηκε ευρέως στο διαδίκτυο. Όμως άλλο μια επιστημονική υπόθεση και άλλο ένα αποδεδειγμένο όφελος.
Τι είχε πει πραγματικά ο Scott Napper
Ο Scott Napper, βιοχημικός στο University of Saskatchewan στον Καναδά, είχε διατυπώσει το 2013 μια ασυνήθιστη υπόθεση κατά τη διάρκεια συζήτησης με φοιτητές του.
Αναρωτήθηκε αν η κατανάλωση της αποξηραμένης ρινικής βλέννας θα μπορούσε θεωρητικά να εκθέτει το ανοσοποιητικό σύστημα σε μικροοργανισμούς που είχαν προηγουμένως παγιδευτεί στη μύτη και έτσι να το βοηθά να «μαθαίνει» καλύτερα το περιβάλλον γύρω του.
Η ιδέα αυτή όμως δεν ήταν αποτέλεσμα δημοσιευμένης κλινικής έρευνας. Ο Napper την παρουσίασε ως υπόθεση που θα μπορούσε ενδεχομένως να εξεταστεί πειραματικά.
Τι είναι στην πραγματικότητα η ρινική βλέννα
Η βλέννα της μύτης παράγεται από τον ρινικό βλεννογόνο και αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της φυσικής άμυνας του αναπνευστικού μας συστήματος.
Αποτελείται κυρίως από νερό, αλλά περιέχει επίσης άλατα, πρωτεΐνες, ανοσοσφαιρίνες και αντιμικροβιακές ουσίες. Λειτουργεί σαν ένα φυσικό φίλτρο, παγιδεύοντας σκόνη, μικροοργανισμούς, γύρη και άλλα σωματίδια πριν αυτά προχωρήσουν βαθύτερα στο αναπνευστικό.
Όταν μέρος αυτής της βλέννας χάσει νερό και ξεραθεί μέσα στη μύτη, σχηματίζονται οι γνωστές ξηρές κρούστες.
Τα αντισώματα στη βλέννα δεν σημαίνουν ότι πρέπει να την τρώμε
Είναι αλήθεια ότι η ρινική βλέννα περιέχει ανοσοσφαιρίνες, ιδιαίτερα IgA, οι οποίες συμμετέχουν στην προστασία των βλεννογόνων από μικροοργανισμούς.
Αυτό όμως δεν αποδεικνύει ότι η κατανάλωση αποξηραμένης βλέννας ενισχύει το ανοσοποιητικό. Η παρουσία αντισωμάτων στη μύτη αποτελεί μέρος του φυσιολογικού αμυντικού μηχανισμού της, όχι ένδειξη ότι πρέπει να καταναλώνονται.
Επιπλέον, οι άνθρωποι καταπίνουν φυσιολογικά μικρές ποσότητες ρινικής βλέννας κατά τη διάρκεια της ημέρας και του ύπνου, καθώς αυτή μετακινείται προς τον φάρυγγα.
Υπάρχει λοιπόν κάποιο αποδεδειγμένο όφελος;
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση ότι το σκάλισμα της μύτης ή η κατανάλωση των ρινικών εκκρίσεων ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα.
Η ιδέα του Napper συνδέθηκε τότε με τη λεγόμενη «υπόθεση της υγιεινής», σύμφωνα με την οποία η επαφή με ορισμένους μικροοργανισμούς, ιδιαίτερα νωρίς στη ζωή, μπορεί να επηρεάζει την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε έκθεση σε μικρόβια είναι ωφέλιμη ούτε ότι το να τρώει κάποιος τις ρινικές του εκκρίσεις αποτελεί έναν επιστημονικά αποδεδειγμένο τρόπο ενίσχυσης της άμυνας του οργανισμού.
Το συχνό σκάλισμα μπορεί να έχει και μειονεκτήματα
Το περιστασιακό σκάλισμα της μύτης συνήθως δεν δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα, αλλά όταν γίνεται έντονα ή πολύ συχνά μπορεί να τραυματίσει τον ευαίσθητο βλεννογόνο.
Οι μικροτραυματισμοί μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό ή ρινορραγία, ενώ τα χέρια μπορούν να μεταφέρουν μικρόβια στη μύτη. Για αυτό είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούμε χαρτομάντιλο και να πλένουμε τα χέρια μας μετά.
Τι έμεινε τελικά από την παράξενη θεωρία
Η ιστορία του Scott Napper είναι ένα καλό παράδειγμα του πώς μια ενδιαφέρουσα επιστημονική υπόθεση μπορεί εύκολα να μετατραπεί στο διαδίκτυο σε «αποδεδειγμένο γεγονός».
Η ρινική βλέννα πράγματι παίζει σημαντικό ρόλο στην άμυνα του οργανισμού και περιέχει ουσίες που προστατεύουν τους αεραγωγούς. Δεν υπάρχουν όμως επαρκή στοιχεία ότι το σκάλισμα της μύτης ή η κατανάλωσή της προσφέρει πρόσθετο όφελος στο ανοσοποιητικό.
Πηγές:
