Μαρία Ευθυμίου: Μια ξεχωριστή αφήγηση για την ιστορία του Ελληνισμού
Μια ιστορικός που μιλάει με πάθος και απλότητα
Αν έχετε παρακολουθήσει έστω και μία διάλεξη της Μαρίας Ευθυμίου, τότε ξέρετε ότι η ιστορία στα χέρια της παύει να είναι βαρετή. Η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ έχει ένα μοναδικό χάρισμα: μετατρέπει τα γεγονότα των αιώνων σε συναρπαστικές ιστορίες που αφορούν όλους μας. Με λόγο απλό και προσιτό, μιλάει για τον Ελληνισμό με τρόπο που σε κάνει να νιώθεις κομμάτι του.
Από τον Περικλή μέχρι τον Καποδίστρια
Η Μαρία Ευθυμίου δεν περιορίζεται σε ημερομηνίες και βασιλιάδες. Αντιθέτως, μπαίνει βαθιά στην ουσία της ιστορίας. Μιλά για τις κοινωνίες, τις ιδέες, τις ανατροπές και τους ανθρώπους που διαμόρφωσαν τον Ελληνισμό. Από την κλασική Αθήνα και τη χρυσή εποχή του Περικλή, μέχρι τη νεότερη Ελλάδα και τις μεταρρυθμίσεις του Καποδίστρια, καταφέρνει να αναδείξει τη συνέχεια του ελληνικού κόσμου μέσα στους αιώνες.
Η ιστορία όπως δεν την μάθαμε στο σχολείο
Σε κάθε της ομιλία, η Μαρία Ευθυμίου βάζει το κοινό να αναρωτηθεί. Ήταν όντως ο Μέγας Αλέξανδρος ένας φωτισμένος ηγέτης; Τι ρόλο έπαιξε η θρησκεία στη συγκρότηση του ελληνικού έθνους; Γιατί η Επανάσταση του ’21 δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση; Μέσα από ερωτήματα και γλαφυρές αφηγήσεις, σπάει στερεότυπα και ξυπνά την περιέργεια για το παρελθόν.
Η έννοια του Ελληνισμού μέσα στον χρόνο
Τι είναι τελικά ο Ελληνισμός; Ένας λαός, μια γλώσσα, μια ιδέα; Η Μαρία Ευθυμίου τονίζει ότι ο Ελληνισμός είναι κάτι ζωντανό, που άλλαξε πολλές φορές μορφή. Από την πόλη-κράτος της αρχαιότητας, στην Οικουμένη των Ελληνιστικών χρόνων, στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, στο Βυζάντιο και μετά στην Οθωμανική περίοδο και στο νεοελληνικό κράτος. Δεν υπάρχει μία ενιαία «Ελλάδα», αλλά πολλές μορφές της, όλες όμως με κοινό παρονομαστή: την ανάγκη για πολιτισμό, ελευθερία και συλλογική ταυτότητα.
Οι «άγνωστες» πλευρές της ιστορίας που μας αφορούν
Μέσα από τα λόγια της, φωτίζονται και άγνωστες πτυχές της ιστορίας. Όπως ο ρόλος των γυναικών στην αρχαία και τη νεότερη εποχή, οι μεγάλες κοινωνικές ανισότητες, αλλά και η συμβολή των απλών ανθρώπων στις μεγάλες στιγμές. Η Ευθυμίου δίνει χώρο και φωνή σε εκείνους που δεν γράφτηκαν στα σχολικά βιβλία.
Όταν η ιστορία συνδέεται με την καθημερινότητά μας
Ένα από τα πιο δυνατά στοιχεία του λόγου της είναι η σύνδεση του τότε με το σήμερα. Δεν βλέπει την ιστορία ως κάτι αποκομμένο ή «μουσειακό». Αντίθετα, δείχνει πώς το παρελθόν διαμορφώνει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, που ψηφίζουμε, που δουλεύουμε, που στεκόμαστε απέναντι στον κόσμο.
Γιατί αξίζει να την ακούσετε
Η Μαρία Ευθυμίου έχει κερδίσει την αγάπη του κοινού ακριβώς επειδή δεν κάνει μάθημα – κάνει διάλογο. Με ενθουσιασμό, χιούμορ και σεβασμό στο ακροατήριο, μεταδίδει τη γνώση με τρόπο που δεν ξεχνιέται. Ακόμα κι αν νομίζετε ότι δεν σας αφορά η ιστορία, αρκεί να την ακούσετε μία φορά για να αλλάξετε γνώμη.
Ένα βλέμμα γεμάτο ελπίδα για το μέλλον
Παρά τις δυσκολίες και τα λάθη που κουβαλάει η ιστορική μας διαδρομή, η Μαρία Ευθυμίου επιμένει να βλέπει ελπίδα. Πιστεύει στη δύναμη της παιδείας, της μνήμης και της δημοκρατίας. Και κυρίως, πιστεύει ότι αν καταλάβουμε το παρελθόν μας, μπορούμε να χτίσουμε κάτι καλύτερο για το μέλλον.
Μια πρόσκληση να γνωρίσουμε την ιστορία αλλιώς
Η προσέγγισή της είναι ιδανική για όσους έχουν κουραστεί από τα στεγνά αφηγήματα. Είναι η απόδειξη ότι η ιστορία μπορεί να είναι ζωντανή, συναρπαστική και γεμάτη νόημα. Και το καλύτερο; Είναι ανοιχτή σε όλους, όχι μόνο στους «ειδικούς».
Αν λοιπόν δεν έτυχε ακόμα να ακούσετε τη Μαρία Ευθυμίου, ίσως ήρθε η στιγμή να της δώσετε την προσοχή που της αξίζει. Γιατί η ιστορία του Ελληνισμού δεν είναι απλώς ένα σύνολο γεγονότων. Είναι η δική μας ιστορία.
