Η Αθήνα των αρχών της δεκαετίας του 1960 άλλαζε γρήγορα και μαζί της άλλαζαν και τα καλοκαίρια των κατοίκων της. Οι οργανωμένες πλαζ της Αττικής, με ομπρέλες, αποδυτήρια, χώρους αναψυχής και νέες υποδομές, άρχισαν να μετατρέπουν το μπάνιο στη θάλασσα σε μια από τις αγαπημένες κυριακάτικες εξόδους των Αθηναίων.
Είναι μια εικόνα που έμεινε ζωντανή μέσα από παλιές φωτογραφίες, περιοδικά και φυσικά τον ελληνικό κινηματογράφο: οικογένειες στις παραλίες, γεμάτες ομπρέλες, αυτοκίνητα στην παραλιακή και μια ολόκληρη πόλη που ανακάλυπτε έναν νέο τρόπο καλοκαιρινής διασκέδασης.
Πότε άρχισαν να οργανώνονται οι παραλίες της Αττικής;
Η μεγάλη αλλαγή είχε αρχίσει ήδη από τη δεκαετία του 1950. Με την ανάπτυξη των τουριστικών υποδομών και τα έργα του ΕΟΤ, παραλιακές περιοχές της Αττικής απέκτησαν σταδιακά οργανωμένες εγκαταστάσεις που απευθύνονταν όχι μόνο στους επισκέπτες αλλά και στους κατοίκους της Αθήνας.
Η οργανωμένη ακτή της Βουλιαγμένης άρχισε να λειτουργεί το 1959, ενώ τον Αύγουστο του 1960 εγκαινιάστηκε επίσημα η λεγόμενη «λαϊκή» πλαζ της Βουλιαγμένης. Λίγο αργότερα, το 1961, τέθηκαν σε λειτουργία και οι πρώτες καμπάνες του Αστέρα.
Οι νέες εγκαταστάσεις έκαναν την παραμονή στη θάλασσα πιο άνετη. Ομπρέλες, αποδυτήρια, χώροι εστίασης, διαμορφωμένες εκτάσεις και καλύτερη πρόσβαση βοήθησαν τις παραλίες να γίνουν μαζικός προορισμός αναψυχής.
Το καλοκαίρι του 1962 και οι χιλιάδες λουόμενοι
Χαρακτηριστική εικόνα της εποχής δίνει ένα αφιέρωμα του περιοδικού «Εικόνες» που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 1962 και περιέγραφε τα καλοκαιρινά μπάνια των Αθηναίων.
Η Βουλιαγμένη εμφανιζόταν ως ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς, με τις οργανωμένες εγκαταστάσεις της να προσελκύουν μεγάλο αριθμό επισκεπτών, ιδιαίτερα τις Κυριακές.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η άνθηση δεν περιοριζόταν μόνο στις γνωστές οργανωμένες πλαζ. Οι Αθηναίοι κατευθύνονταν και σε μικρότερους όρμους και λιγότερο οργανωμένες ακτές, καθώς το θαλάσσιο μπάνιο είχε πλέον γίνει βασικό κομμάτι της καλοκαιρινής ζωής της πόλης.
Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ του 1962, περίπου 250.000 λουόμενοι υπολογιζόταν ότι απλώνονταν κάθε Κυριακή στις ακτές από τον κόλπο της Ελευσίνας μέχρι και πέρα από τη Βάρκιζα. Πρόκειται για εκτίμηση της εποχής και όχι για μια σύγχρονη επίσημη καταμέτρηση, αλλά δείχνει πόσο μεγάλη είχε γίνει ήδη η εξόρμηση προς τη θάλασσα.
Η παραλία γινόταν τόπος συνάντησης
Η οργανωμένη πλαζ δεν ήταν απλώς ένας χώρος για κολύμπι. Κάτω από τις μεγάλες ομπρέλες συγκεντρώνονταν οικογένειες και παρέες που μπορούσαν να περάσουν σχεδόν ολόκληρη τη μέρα δίπλα στη θάλασσα.
Το μπάνιο εξελισσόταν σε κοινωνική έξοδο. Μικροί και μεγάλοι συναντιούνταν στην παραλία, έτρωγαν, έπαιζαν, κολυμπούσαν και απολάμβαναν μια μορφή αναψυχής που γινόταν όλο και πιο προσιτή σε μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.
Οι οργανωμένες ακτές σχεδιάζονταν έτσι ώστε να προσφέρουν κάτι περισσότερο από άμμο και θάλασσα. Διαμορφωμένοι χώροι, πράσινο, σκιά και εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης δημιουργούσαν μια εντελώς διαφορετική εμπειρία από εκείνη μιας απλής ακτής.
Μια νέα εικόνα για την παραλιακή Αθήνα
Η δεκαετία του 1960 ήταν καθοριστική για τη σχέση της Αθήνας με το παραλιακό της μέτωπο. Η Γλυφάδα, η Βουλιαγμένη, η Βάρκιζα και άλλες ακτές έγιναν όλο και περισσότερο μέρος της καθημερινής ζωής της πρωτεύουσας.
Οι φωτογραφίες εκείνων των χρόνων αποτυπώνουν μια εποχή όπου το αυτοκίνητο γινόταν συχνότερο, η πρόσβαση στις παραλίες ευκολότερη και η κυριακάτικη έξοδος για μπάνιο μια μικρή καλοκαιρινή τελετουργία.
Δεν είναι τυχαίο ότι παρόμοιες εικόνες πέρασαν και στον ελληνικό κινηματογράφο. Οι παραλίες, τα μαγιό, τα καλοκαιρινά κέντρα και οι βόλτες στην παραλιακή αποτέλεσαν κομμάτι της εικόνας μιας Αθήνας που εκσυγχρονιζόταν και αναζητούσε νέους τρόπους διασκέδασης.
Κοιτάζοντας αυτές τις εικόνες δεκαετίες αργότερα, το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στα μαγιό, στα αυτοκίνητα ή στις μεγάλες ομπρέλες. Βλέπουμε ουσιαστικά τη στιγμή κατά την οποία η αθηναϊκή ακτογραμμή άρχισε να γίνεται αναπόσπαστο μέρος της καλοκαιρινής ζωής της πόλης.
Ήταν η εποχή που το «πάμε για μπάνιο» αποκτούσε μια νέα σημασία για χιλιάδες Αθηναίους και οι πλαζ της Αττικής γίνονταν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σκηνικά του ελληνικού καλοκαιριού.
