Μοιάζει με πλάσμα από ταινία επιστημονικής φαντασίας: έχει κόκκινα φωτεινά μάτια, τεράστιους κυνόδοντες και μπορεί να αρχίσει ξαφνικά να ουρλιάζει. Ο «Monster Wolf» όμως δεν δημιουργήθηκε για να τρομάζει ανθρώπους. Είναι ένας ρομποτικός λύκος που χρησιμοποιείται στην Ιαπωνία για να κρατά άγρια ζώα μακριά από κατοικημένες και αγροτικές περιοχές.
Το 2020 η πόλη Takikawa, στο νησί Χοκάιντο, εγκατέστησε δύο τέτοιους ρομποτικούς λύκους μετά από εμφανίσεις αρκούδων κοντά σε σπίτια. Η ασυνήθιστη λύση τράβηξε γρήγορα την προσοχή των διεθνών μέσων ενημέρωσης.
Γιατί η Takikawa έβαλε ρομποτικούς λύκους;
Το φθινόπωρο του 2020, αρκούδες είχαν αρχίσει να εμφανίζονται κοντά σε κατοικημένες περιοχές της Takikawa. Οι τοπικές αρχές ανησυχούσαν για το ενδεχόμενο επικίνδυνης συνάντησης ανθρώπων με τα μεγάλα άγρια ζώα και αναζήτησαν έναν τρόπο να τα αποθαρρύνουν χωρίς να χρειάζεται να τα σκοτώσουν.
Έτσι εγκατέστησαν δύο συσκευές που ονομάζονται Monster Wolf. Η μία τοποθετήθηκε κοντά σε κατοικημένη περιοχή και η άλλη σε αγροτική έκταση στα περίχωρα της πόλης.
Πώς λειτουργεί ο «Monster Wolf»;
Παρά την εντυπωσιακή εμφάνισή του, δεν πρόκειται για ένα ρομπότ που περπατά και κυνηγά τις αρκούδες. Παραμένει στερεωμένο στη βάση του και λειτουργεί περισσότερο σαν ένα ιδιαίτερα εξελιγμένο ηλεκτρονικό σκιάχτρο.
Διαθέτει αισθητήρες που αντιλαμβάνονται την κίνηση. Όταν ενεργοποιηθούν, το κεφάλι του κινείται, τα μάτια του ανάβουν με έντονο κόκκινο φως και από τα ηχεία του ακούγονται δυνατοί ήχοι.
Το σύστημα μπορεί να χρησιμοποιεί περισσότερους από 60 διαφορετικούς ήχους, όπως ουρλιαχτά λύκου, γρυλίσματα και μηχανικούς θορύβους. Η εναλλαγή τους βοηθά ώστε τα άγρια ζώα να μην εξοικειώνονται εύκολα με τον ίδιο επαναλαμβανόμενο ήχο.
Λειτούργησε πραγματικά;
Όταν έγινε γνωστή η ιστορία το 2020, οι αρχές της Takikawa ανέφεραν ότι μετά την εγκατάσταση των ρομποτικών λύκων δεν είχαν καταγραφεί νέες εμφανίσεις αρκούδων στις συγκεκριμένες περιοχές.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας ρομποτικός λύκος αποτελεί από μόνος του λύση για το συνολικό πρόβλημα των αρκούδων στην Ιαπωνία. Είναι ένα από τα αποτρεπτικά μέσα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν μαζί με άλλες πρακτικές διαχείρισης της άγριας ζωής.
Γιατί οι αρκούδες πλησιάζουν κατοικημένες περιοχές;
Οι συναντήσεις ανθρώπων και αρκούδων αποτελούν σοβαρό πρόβλημα σε αρκετές περιοχές της Ιαπωνίας. Παράγοντες όπως η διαθεσιμότητα τροφής στα δάση, οι μεταβολές στη χρήση της γης και η επέκταση της κατανομής των αρκούδων μπορούν να επηρεάσουν το πόσο συχνά τα ζώα πλησιάζουν σε χωριά και πόλεις.
Σε χρονιές που υπάρχει μικρότερη παραγωγή καρπών, όπως βελανίδια και άλλοι καρποί του δάσους, οι αρκούδες μπορεί να κινηθούν σε μεγαλύτερες αποστάσεις αναζητώντας τροφή.
Το 2023 ήταν χρονιά-ρεκόρ για τις επιθέσεις
Το πρόβλημα έγινε ιδιαίτερα έντονο το 2023. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ιαπωνικού Υπουργείου Περιβάλλοντος, καταγράφηκαν 198 περιστατικά στα οποία συνολικά 219 άνθρωποι τραυματίστηκαν ή έχασαν τη ζωή τους από αρκούδες.
Ήταν ο μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπινων θυμάτων που είχε καταγραφεί από τότε που άρχισε η συγκεκριμένη επίσημη καταγραφή. Την επόμενη χρονιά οι αριθμοί μειώθηκαν, αλλά οι εμφανίσεις αρκούδων κοντά σε ανθρώπινους οικισμούς συνέχισαν να απασχολούν τις ιαπωνικές αρχές.
Υπήρχαν κάποτε πραγματικοί λύκοι στο Χοκάιντο;
Ναι. Το Χοκάιντο είχε κάποτε τον δικό του λύκο, γνωστό ως Ezo wolf ή Hokkaido wolf. Ήταν συγγενής του γκρίζου λύκου και ζούσε στο βόρειο τμήμα της Ιαπωνίας.
Ο πληθυσμός του εξαφανίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, μετά από εκτεταμένη εξόντωση των λύκων καθώς η κτηνοτροφία αναπτυσσόταν στο Χοκάιντο.
Στα υπόλοιπα μεγάλα νησιά της Ιαπωνίας ζούσε ένας διαφορετικός λύκος, ο ιαπωνικός λύκος, ο οποίος επίσης εξαφανίστηκε. Το τελευταίο επιβεβαιωμένο δείγμα του καταγράφηκε το 1905.
Ο ρομποτικός λύκος χρησιμοποιήθηκε και αλλού
Ο «Monster Wolf» δεν σχεδιάστηκε αποκλειστικά για τις αρκούδες της Takikawa. Η συσκευή είχε αρχικά αναπτυχθεί ως τρόπος απομάκρυνσης άγριων ζώων από καλλιέργειες και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε σε διαφορετικές τοποθεσίες.
Η ιδέα είναι απλή: αντί τα ζώα να τραυματιστούν ή να θανατωθούν, ένας συνδυασμός τρομακτικής εμφάνισης, φωτός, κίνησης και απρόβλεπτων ήχων επιχειρεί να τα κάνει να απομακρυνθούν μόνα τους.
Μπορεί να μοιάζει περισσότερο με τέρας παρά με πραγματικό λύκο, όμως ο «Monster Wolf» αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η τεχνολογία δοκιμάζεται στην Ιαπωνία για να περιοριστούν οι επικίνδυνες συναντήσεις ανθρώπων και άγριων ζώων.
