Η ιστορία του υπολογιστή Lisa της Apple είναι γεμάτη ανατροπές και μυστήριο, με έναν επιχειρηματία, εκατοντάδες υπολογιστές που αγνοούνται και μια απόφαση της Apple που παραμένει αμφιλεγόμενη μέχρι και σήμερα. Αν έχετε αναρωτηθεί πώς και γιατί κάποιοι από τους πιο εμβληματικούς υπολογιστές της ιστορίας “εξαφανίστηκαν”, αυτή η ιστορία θα σας καθηλώσει.
Τι ήταν ο υπολογιστής Lisa και γιατί απέτυχε;
Το 1983, η Apple παρουσίασε έναν επαναστατικό υπολογιστή με το όνομα “Lisa”. Ήταν η πρώτη απόπειρα της εταιρείας να φέρει στον κόσμο έναν υπολογιστή με γραφικό περιβάλλον χρήστη (GUI) και ποντίκι, κάτι που ήταν επαναστατικό για την εποχή του. Ωστόσο, το λανσάρισμα του υπολογιστή δεν πήγε καθόλου καλά.
Ο Lisa ήταν υπερβολικά ακριβός, κοστίζοντας σχεδόν 10.000 δολάρια, κάτι που τον έκανε απρόσιτο για τον μέσο καταναλωτή. Επιπλέον, το σχέδιο του υπολογιστή προκάλεσε σοβαρά προβλήματα υπερθέρμανσης και άλλα τεχνικά προβλήματα, κάτι που τον καθιστούσε μη λειτουργικό σε πολλές περιπτώσεις. Εν τω μεταξύ, η IBM προχωρούσε με το δικό της μοντέλο, τον υπολογιστή 5150, που αποτέλεσε τη βάση για τη σύγχρονη πληροφορική.
Πώς εμφανίστηκε ο Μπομπ Κουκ και οι 7.000 υπολογιστές Lisa
Η αποτυχία του Lisa ανάγκασαν την Apple να επανεξετάσει τις στρατηγικές της και να στραφεί στην ανάπτυξη του Macintosh. Ωστόσο, το ερώτημα παρέμενε: Τι θα γινόταν με τις χιλιάδες μονάδες του Lisa που παρέμεναν απούλητες στις αποθήκες της εταιρείας;
Η απάντηση ήρθε από τον Μπομπ Κουκ, έναν μεταπωλητή που είχε εξειδίκευση στην ανακάλυψη απούλητου εξοπλισμού. Ο Κουκ είχε αγοράσει και επαναπωλήσει εκατοντάδες Apple III, μία άλλη αποτυχία της εταιρείας, και είχε κερδίσει την εμπιστοσύνη της Apple. Με μια συμφωνία που του επέτρεπε να αγοράσει τα απούλητα μοντέλα Lisa σε χαμηλή τιμή, ο Κουκ αγόρασε περίπου 7.000 υπολογιστές. Εκείνος ανέλαβε τη βελτίωση των ελαττωματικών μοντέλων, επενδύοντας περίπου 200.000 δολάρια για την αναβάθμισή τους.
Η νέα αυτή έκδοση του Lisa, γνωστή ως “Lisa Professional”, είχε σημαντικές αναβαθμίσεις, όπως νέο λειτουργικό σύστημα Macintosh, βελτιωμένη μονάδα δισκέτας και μεγαλύτερη μνήμη RAM, ενώ είχε και έναν σκληρό δίσκο μεγαλύτερης χωρητικότητας. Αυτό το νέο μοντέλο θα μπορούσε να αποτελέσει την ευκαιρία που περίμενε ο Κουκ, ώστε να πουλήσει αυτούς τους υπολογιστές στην αγορά.
Η απίστευτη απόφαση της Apple: Η επιστροφή των υπολογιστών και η θάψη τους
Και εδώ έρχεται η μεγάλη ανατροπή. Η Apple, χωρίς καμία εξήγηση, απαίτησε την επιστροφή όλων των υπολογιστών που είχαν αγοραστεί από τον Κουκ. Όπως φαίνεται, υπήρχε μια ρήτρα στο συμβόλαιο που επέτρεπε στην Apple να ανακτήσει τους υπολογιστές σε οποιοδήποτε σημείο και αν ήθελε. Είτε ο Κουκ πούλησε κάποιοι υπολογιστές είτε τους αναβάθμισε, η Apple τους ήθελε πίσω.
Αφού ο Κουκ παρέδωσε τους υπολογιστές, η Apple αποφάσισε να τους καταστρέψει. Όχι μόνο τους πήρε πίσω, αλλά τους μετέφερε σε μια χωματερή στην πόλη Λόγκαν της Γιούτα, όπου οι υπολογιστές Lisa συνθλίβονται και θάβονται για πάντα.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε πολλές απορίες. Γιατί η Apple πήρε μια τόσο ακραία απόφαση; Επισήμως, η εταιρεία δεν έχει δώσει καμία σαφή εξήγηση, ωστόσο υπάρχουν υποθέσεις ότι η Apple δεν ήθελε να κυκλοφορούν στην αγορά τροποποιημένα μηχανήματα που θα μπορούσαν να πλήξουν την εικόνα της. Ίσως φοβόταν για την αρνητική δημοσιότητα που θα μπορούσε να προκύψει από την πώληση αυτών των ελαττωματικών και τροποποιημένων υπολογιστών.
Τι συνέβη με την επένδυση του Μπομπ Κουκ;
Η πραγματική απορία, ωστόσο, είναι τι έγινε με την επένδυση του Κουκ και πόσοι από τους υπολογιστές Lisa τελικά πωλήθηκαν πριν τους πάρει η Apple πίσω. Κάποιες φήμες λένε ότι η Apple ποτέ δεν αποζημίωσε πλήρως τον Κουκ για την επένδυσή του, ενώ άλλες αναφέρουν ότι η Apple ανέκτησε μόνο περίπου 2.700 από τους 7.000 υπολογιστές.
Ανεξαρτήτως της αλήθειας, το γεγονός παραμένει ότι η εταιρεία κατέστρεψε ένα τεράστιο ποσό επενδυμένων πόρων και προϊόντων που θα μπορούσαν να είχαν κάνει τη διαφορά στην αγορά εκείνης της εποχής. Η όλη ιστορία παραμένει αινιγματική και συνεχίζει να προκαλεί ερωτήματα για τις στρατηγικές της Apple, ενώ οι λάτρεις της τεχνολογίας και της ιστορίας της εταιρείας αναρωτιούνται αν αυτή η ιστορία θα ήταν διαφορετική αν είχαν ακολουθηθεί άλλες αποφάσεις.
