Μερικές φορές μια μικρή λέξη μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που ακούγεται ολόκληρη η πρότασή μας. Φράσεις όπως «δεν ξέρω», «συγγνώμη που ρωτάω» ή «απλώς λέω τη γνώμη μου» είναι τόσο συνηθισμένες, που συχνά τις χρησιμοποιούμε χωρίς να τις σκεφτόμαστε.
Σε μια επαγγελματική συνάντηση, σε μια συνέντευξη εργασίας ή ακόμη και σε μια συζήτηση με φίλους, ο τρόπος που εκφράζουμε τις σκέψεις μας μπορεί να επηρεάσει την εντύπωση που δημιουργούμε. Υπάρχουν τρεις χαρακτηριστικές εκφράσεις που αξίζει να προσέξουμε, όχι επειδή είναι λανθασμένες, αλλά επειδή μερικές φορές μπορούμε να διατυπώσουμε καλύτερα αυτό που θέλουμε να πούμε.
Γιατί ο τρόπος που μιλάμε επηρεάζει την εικόνα μας;
Η επικοινωνία δεν αφορά μόνο τις πληροφορίες που μεταφέρουμε. Ο τόνος της φωνής, οι λέξεις που επιλέγουμε και ο τρόπος που διατυπώνουμε μια άποψη μπορούν να επηρεάσουν το πώς μας αντιλαμβάνονται οι συνομιλητές μας.
Έρευνες στην επικοινωνία έχουν εξετάσει πώς εκφράσεις δισταγμού, επιφυλακτικότητας και βεβαιότητας επηρεάζουν την εικόνα ενός ομιλητή. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η επίδραση εξαρτάται από το πλαίσιο και τον τρόπο χρήσης τους. Η απόλυτη σιγουριά δεν είναι πάντα πιο πειστική από μια ειλικρινή και προσεκτική απάντηση.
Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να αφαιρέσουμε κάθε έκφραση αβεβαιότητας από το λεξιλόγιό μας. Είναι να επιλέγουμε τις λέξεις που μεταφέρουν με μεγαλύτερη ακρίβεια αυτό που πραγματικά εννοούμε.
1. «Δεν ξέρω»: Πότε χρειάζεται μια πιο συγκεκριμένη απάντηση;
Η φράση «δεν ξέρω» είναι απολύτως φυσιολογική και συχνά απαραίτητη. Κανείς δεν γνωρίζει τα πάντα και η παραδοχή ότι δεν έχουμε μια απάντηση μπορεί να δείχνει ειλικρίνεια και υπευθυνότητα.
Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις στις οποίες χρησιμοποιούμε αυτή την έκφραση ενώ στην πραγματικότητα θέλουμε να πούμε κάτι διαφορετικό. Ίσως χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο για να σκεφτούμε, δεν έχουμε ακόμη σχηματίσει άποψη ή δεν διαθέτουμε όλες τις πληροφορίες.
Αντί να περιοριστείτε σε ένα σύντομο «δεν ξέρω», μπορείτε να εξηγήσετε τι ακριβώς συμβαίνει.
- Αν χρειάζεστε χρόνο: «Θα ήθελα λίγο χρόνο για να το σκεφτώ».
- Αν σας λείπουν πληροφορίες: «Δεν έχω ακόμη όλα τα στοιχεία για να απαντήσω».
- Αν μπορείτε να αναζητήσετε την απάντηση: «Δεν το γνωρίζω αυτή τη στιγμή, αλλά μπορώ να το ελέγξω».
Αυτές οι διατυπώσεις δεν κρύβουν την αβεβαιότητα. Αντίθετα, εξηγούν με σαφήνεια τι γνωρίζετε, τι δεν γνωρίζετε και ποιο μπορεί να είναι το επόμενο βήμα.
Σε μια συνέντευξη εργασίας, για παράδειγμα, είναι προτιμότερο να παραδεχτείτε ότι δεν γνωρίζετε μια τεχνική λεπτομέρεια παρά να προσπαθήσετε να δώσετε μια απάντηση που δεν είναι σωστή. Η αυτοπεποίθηση δεν απαιτεί να εμφανίζεστε παντογνώστες.
2. «Συγγνώμη που ρωτάω»: Όταν απολογείστε χωρίς να υπάρχει λόγος
Η συγγνώμη είναι μια σημαντική λέξη στις ανθρώπινες σχέσεις. Μας επιτρέπει να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας, να δείχνουμε σεβασμό και να αποκαθιστούμε μια σχέση όταν έχουμε στενοχωρήσει ή ενοχλήσει κάποιον.
Ωστόσο, μερικές φορές ζητάμε συγγνώμη ακόμη και για πράγματα που δεν αποτελούν λάθος. Για παράδειγμα, μπορεί να ξεκινάμε μια απλή ερώτηση λέγοντας «συγγνώμη που ρωτάω» ή να απολογούμαστε επειδή θέλουμε να ζητήσουμε μια διευκρίνιση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συγγνώμη δεν είναι πάντα απαραίτητη. Μπορείτε να εκφράσετε το αίτημά σας άμεσα, διατηρώντας τον ίδιο ευγενικό τόνο.
- Αντί για: «Συγγνώμη που ρωτάω, αλλά μπορείτε να μου εξηγήσετε κάτι;»
- Δοκιμάστε: «Θα ήθελα μια διευκρίνιση σε αυτό το σημείο».
- Αντί για: «Συγγνώμη που σας ενοχλώ με αυτή την ερώτηση».
- Δοκιμάστε: «Όταν έχετε λίγο χρόνο, θα ήθελα να σας ρωτήσω κάτι».
Η διαφορά δεν βρίσκεται στο πόσο δυναμικοί ακούγεστε, αλλά στο ότι εκφράζετε πιο καθαρά την ανάγκη σας. Μια απλή ερώτηση δεν χρειάζεται απαραίτητα να συνοδεύεται από απολογία.
Φυσικά, όταν έχετε κάνει κάποιο λάθος ή έχετε προκαλέσει πραγματική ενόχληση, η ειλικρινής συγγνώμη εξακολουθεί να είναι η κατάλληλη επιλογή. Ο στόχος δεν είναι να σταματήσετε να ζητάτε συγγνώμη, αλλά να ξεχωρίζετε πότε πραγματικά χρειάζεται.
3. «Απλώς»: Η μικρή λέξη που μερικές φορές αποδυναμώνει μια πρόταση
Η λέξη «απλώς» εμφανίζεται συχνά όταν προσπαθούμε να εκφράσουμε μια σκέψη με διακριτικό τρόπο. Λέμε «απλώς ρωτάω», «απλώς κάνω μια πρόταση» ή «απλώς ήθελα να πω τη γνώμη μου».
Αυτές οι εκφράσεις δεν είναι από μόνες τους προβληματικές. Μπορούν να κάνουν μια συζήτηση πιο ήπια ή να δείξουν ότι δεν προσπαθούμε να επιβάλουμε την άποψή μας.
Όταν όμως θέλουμε να παρουσιάσουμε μια σημαντική ιδέα, η συνεχής χρήση τους ενδέχεται να μειώνει την έμφαση του μηνύματός μας. Σε ορισμένες περιστάσεις είναι προτιμότερο να εκφράζουμε τη σκέψη μας πιο άμεσα.
- Αντί για: «Απλώς ήθελα να προτείνω κάτι».
- Δοκιμάστε: «Έχω μια πρόταση που θα ήθελα να συζητήσουμε».
- Αντί για: «Απλώς λέω τη γνώμη μου».
- Δοκιμάστε: «Η δική μου άποψη είναι η εξής».
Η αλλαγή είναι μικρή, αλλά κάνει την πρόταση πιο συγκεκριμένη. Δεν χρειάζεται να ακούγεστε αυστηροί ή απόλυτοι για να παρουσιάσετε μια ιδέα με σαφήνεια.
Αξίζει επίσης να θυμάστε ότι οι πιο ήπιες διατυπώσεις έχουν τη θέση τους στην επικοινωνία. Μερικές φορές βοηθούν να εκφράσουμε μια διαφωνία με διακριτικότητα και να διατηρήσουμε ένα συνεργατικό κλίμα.
Πώς να μιλάτε με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση χωρίς να ακούγεστε απόλυτοι
Η ουσιαστική αυτοπεποίθηση δεν βρίσκεται στο να χρησιμοποιούμε πάντα δυνατές εκφράσεις. Βρίσκεται στο να μπορούμε να εκφράσουμε όσα γνωρίζουμε, όσα χρειαζόμαστε και όσα πιστεύουμε χωρίς περιττές υπερβολές.
Ένας άνθρωπος μπορεί να μιλά με σιγουριά και ταυτόχρονα να παραδέχεται ότι έχει αμφιβολίες. Μπορεί να παρουσιάζει μια πρόταση χωρίς να απαιτεί να συμφωνήσουν όλοι μαζί του. Και μπορεί να διαφωνεί χωρίς να γίνεται αγενής.
Μερικές πρακτικές που μπορούν να κάνουν την επικοινωνία πιο ξεκάθαρη είναι οι εξής:
- Μιλήστε συγκεκριμένα: Εξηγήστε τι ακριβώς θέλετε να πείτε, αντί να χρησιμοποιείτε γενικές εκφράσεις.
- Μη φοβάστε τις παύσεις: Είναι φυσιολογικό να χρειάζεστε μερικά δευτερόλεπτα για να σκεφτείτε.
- Ξεχωρίστε τη γνώμη από το γεγονός: Μπορείτε να έχετε μια ισχυρή προσωπική άποψη χωρίς να την παρουσιάζετε ως αδιαμφισβήτητη αλήθεια.
- Ακούστε τον συνομιλητή σας: Η αποτελεσματική επικοινωνία δεν εξαρτάται μόνο από το πώς μιλάτε, αλλά και από το πώς ακούτε.
Αυτές οι μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν μια συζήτηση πιο ουσιαστική. Το σημαντικό είναι να προσαρμόζετε τον τρόπο έκφρασής σας στην περίσταση και στους ανθρώπους με τους οποίους επικοινωνείτε.
Δεν χρειάζεται να αλλάξετε τον χαρακτήρα σας για να επικοινωνείτε καλύτερα
Αν αναγνωρίσατε τον εαυτό σας σε κάποια από τις τρεις φράσεις, δεν υπάρχει λόγος να προσπαθήσετε να τις εξαφανίσετε από το λεξιλόγιό σας. Καμία λέξη δεν είναι από μόνη της ένδειξη χαμηλής αυτοπεποίθησης και καμία συγκεκριμένη διατύπωση δεν εγγυάται ότι οι άλλοι θα σας αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερο σεβασμό.
Αυτό που αξίζει να παρατηρήσετε είναι πότε χρησιμοποιείτε μια φράση από συνήθεια και πότε πραγματικά εξυπηρετεί αυτό που θέλετε να πείτε. Ίσως διαπιστώσετε ότι ορισμένες φορές μπορείτε να εκφραστείτε πιο καθαρά, χωρίς να χάσετε την ευγένεια ή τον φυσικό σας τρόπο.
Τελικά, η καλή επικοινωνία δεν σημαίνει να ακούγεστε πάντα σίγουροι. Σημαίνει να μιλάτε με ειλικρίνεια, σαφήνεια και σεβασμό, ακόμη κι όταν δεν έχετε όλες τις απαντήσεις.
Πηγές:
- Journal of Consumer Psychology: Effectively communicating uncertainty: The persuasive impact of different types of hedges
- Human Communication Research: The Evaluative Consequences of Hedges, Hesitations, and Intensifiers
- Human Communication Research: Scientific Uncertainty in News Coverage of Cancer Research
