Μπορεί ο σκύλος μας να επηρεάζεται από το άγχος που βιώνουμε; Επιστημονική μελέτη έδειξε ότι τα επίπεδα μιας ορμόνης που συνδέεται με το στρες παρουσίαζαν αξιοσημείωτο συγχρονισμό ανάμεσα σε σκύλους και στις ιδιοκτήτριές τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε φορά που αγχωνόμαστε αγχώνεται αυτομάτως και ο σκύλος μας. Δείχνει όμως ότι η μακροχρόνια συναισθηματική κατάσταση του ανθρώπου μπορεί να συνδέεται με εκείνη του ζώου που ζει καθημερινά μαζί του.
Τι ακριβώς έδειξε η μελέτη
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο Linköping της Σουηδίας και δημοσιεύθηκε το 2019 στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports.
Οι ερευνητές εξέτασαν 58 ζευγάρια σκύλων και ιδιοκτητριών. Στη μελέτη συμμετείχαν 25 Border Collies και 33 Shetland Sheepdogs, ενώ όλοι οι άνθρωποι που συμμετείχαν ήταν γυναίκες.
Για να εξετάσουν το μακροχρόνιο στρες, μέτρησαν τις συγκεντρώσεις κορτιζόλης στο τρίχωμα των σκύλων και στα μαλλιά των ανθρώπων. Η κορτιζόλη είναι μία ορμόνη που συμμετέχει στην αντίδραση του οργανισμού στο στρες.
Τα δείγματα συλλέχθηκαν σε δύο διαφορετικές περιόδους, ώστε να αντιπροσωπεύουν τους προηγούμενους θερινούς και χειμερινούς μήνες.
Τα επίπεδα κορτιζόλης παρουσίαζαν συγχρονισμό
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συγκεντρώσεις κορτιζόλης των σκύλων σχετίζονταν με εκείνες των ιδιοκτητριών τους και στις δύο περιόδους που εξετάστηκαν.
Με απλά λόγια, όταν μια ιδιοκτήτρια παρουσίαζε υψηλότερες μακροχρόνιες συγκεντρώσεις κορτιζόλης, υπήρχε τάση να εμφανίζει υψηλότερες τιμές και ο σκύλος της.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης παράγοντες όπως η προσωπικότητα, η φυσική δραστηριότητα και το αν οι σκύλοι ήταν απλά ζώα συντροφιάς ή συμμετείχαν σε αγώνες agility και υπακοής.
Η προσωπικότητα των ιδιοκτητριών φάνηκε να σχετίζεται περισσότερο με την κορτιζόλη των σκύλων από ό,τι η προσωπικότητα των ίδιων των ζώων. Γι’ αυτό οι επιστήμονες πρότειναν ότι οι σκύλοι ίσως «καθρεφτίζουν» σε κάποιον βαθμό το μακροχρόνιο στρες των ανθρώπων τους.
Αυτό σημαίνει ότι το άγχος μας προκαλεί άγχος στον σκύλο;
Όχι απαραίτητα. Η μελέτη εντόπισε μια σχέση, αλλά αυτό δεν είναι το ίδιο με το να αποδεικνύεται άμεση σχέση αιτίου και αποτελέσματος.
Δεν μπορούμε δηλαδή να πούμε ότι το άγχος ενός ανθρώπου μεταφέρεται αυτόματα στον σκύλο του ή ότι αποτελεί τη μοναδική αιτία για το στρες του ζώου.
Οι σκύλοι επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως το περιβάλλον, οι αλλαγές στη ρουτίνα, οι δυνατοί θόρυβοι, η απομόνωση, προηγούμενες εμπειρίες, η υγεία τους και ο τρόπος με τον οποίο αλληλεπιδρούν με τους ανθρώπους γύρω τους.
Υπάρχει ακόμη ένας σημαντικός περιορισμός: η συγκεκριμένη έρευνα μελέτησε μόνο δύο φυλές σκύλων και μόνο γυναίκες ιδιοκτήτριες. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν μπορούν να θεωρηθούν αυτόματα ίδια για κάθε σκύλο και κάθε ιδιοκτήτη.
Γιατί μπορεί να επηρεάζεται ένας σκύλος από τον άνθρωπό του;
Οι σκύλοι ζουν πολύ στενά με τους ανθρώπους και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι σε στοιχεία της συμπεριφοράς μας. Μπορούν να αντιλαμβάνονται τη φωνή, τις κινήσεις, τη στάση του σώματος και τις αλλαγές στην καθημερινή μας συμπεριφορά.
Ένας άνθρωπος που βρίσκεται για μεγάλο διάστημα υπό πίεση μπορεί επίσης να αλλάξει χωρίς να το αντιλαμβάνεται τη ρουτίνα του σκύλου του: να κάνει μικρότερες βόλτες, να παίζει λιγότερο μαζί του ή να συμπεριφέρεται πιο νευρικά.
Όλα αυτά μπορούν να αποτελούν μέρος μιας πολύ πιο σύνθετης σχέσης ανάμεσα στο περιβάλλον, στον άνθρωπο και στο ζώο.
Ποια σημάδια μπορεί να δείχνουν στρες ή άγχος στον σκύλο;
Δεν αντιδρούν όλοι οι σκύλοι με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένα σημάδια που μπορεί να εμφανιστούν όταν ένας σκύλος βρίσκεται σε ένταση είναι:
- έντονο λαχάνιασμα χωρίς προφανή λόγο,
- ανησυχία και συνεχές περπάτημα μέσα στον χώρο,
- υπερβολικό γάβγισμα,
- τρέμουλο ή κρύψιμο,
- υπερβολική σιελόρροια,
- καταστροφική συμπεριφορά,
- ούρηση ή αφόδευση μέσα στο σπίτι,
- αλλαγές στη συνηθισμένη συμπεριφορά,
- σε ορισμένες περιπτώσεις, επιθετικές αντιδράσεις.
Ένα μεμονωμένο σύμπτωμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο σκύλος πάσχει από άγχος. Παρόμοιες συμπεριφορές μπορεί να έχουν διαφορετικές αιτίες, ακόμη και κάποιο πρόβλημα υγείας.
Τι μπορείτε να κάνετε αν ο σκύλος σας φαίνεται αγχωμένος;
Το πρώτο βήμα είναι να προσπαθήσετε να εντοπίσετε πότε εμφανίζεται η συμπεριφορά. Για παράδειγμα, συμβαίνει όταν μένει μόνος, όταν ακούει δυνατούς θορύβους, όταν έρχονται άγνωστοι στο σπίτι ή όταν επισκέπτεται τον κτηνίατρο;
Μια προβλέψιμη καθημερινή ρουτίνα, αρκετή άσκηση ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση του ζώου, παιχνίδι και ήρεμες αλληλεπιδράσεις μπορούν να βοηθήσουν πολλούς σκύλους.
Το να παραμένει και ο ιδιοκτήτης όσο γίνεται ήρεμος σε μια δύσκολη κατάσταση μπορεί επίσης να είναι χρήσιμο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένας άνθρωπος πρέπει να αισθάνεται ενοχές αν ο σκύλος του παρουσιάζει άγχος.
Αν τα συμπτώματα είναι έντονα, εμφανίζονται συχνά ή επηρεάζουν την καθημερινότητα του ζώου, είναι προτιμότερο να μιλήσετε με κτηνίατρο. Ο κτηνίατρος μπορεί να αποκλείσει κάποιο ιατρικό πρόβλημα και, όταν χρειάζεται, να προτείνει πρόγραμμα τροποποίησης συμπεριφοράς ή άλλη κατάλληλη αντιμετώπιση.
Τι μας λέει τελικά η έρευνα
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα δεν είναι ότι οι σκύλοι «παίρνουν» απλώς το άγχος μας. Είναι ότι η σχέση ανθρώπου και σκύλου φαίνεται να είναι τόσο στενή ώστε ακόμη και δείκτες μακροχρόνιου στρες μπορούν να παρουσιάζουν συγχρονισμό.
Για έναν ιδιοκτήτη, αυτό αποτελεί ακόμη έναν λόγο να παρατηρεί όχι μόνο τη συμπεριφορά του σκύλου του αλλά και ολόκληρο το περιβάλλον στο οποίο ζουν μαζί.
Πηγές:












