Απέναντι από έναν από τους πιο γνωστούς παράκτιους γκρεμούς του Σίδνεϊ έζησε για δεκαετίες ένας άνθρωπος που έκανε κάτι εξαιρετικά απλό αλλά βαθιά ανθρώπινο: όταν έβλεπε κάποιον να βρίσκεται σε εμφανή κρίση, δεν γύριζε το βλέμμα αλλού.
Ο Don Ritchie περνούσε τον δρόμο, πλησίαζε ήρεμα τον άγνωστο και προσπαθούσε να ξεκινήσει μια συζήτηση. Πολλές φορές η κουβέντα κατέληγε στο σπίτι του, απέναντι από το The Gap, με ένα φλιτζάνι τσάι.
Με αυτή την απλή προσέγγιση πιστώνεται επισήμως ότι βοήθησε να σωθούν περισσότερες από 160 ζωές.
Ποιος ήταν ο Don Ritchie;
Ο Don Ritchie ήταν Αυστραλός βετεράνος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αργότερα εργάστηκε ως πωλητής ασφαλειών ζωής.
Το 1964 εγκαταστάθηκε μαζί με τη σύζυγό του Moya σε ένα σπίτι στην Old South Head Road, ακριβώς απέναντι από το The Gap στο Watsons Bay του Σίδνεϊ.
Το The Gap είναι ένας εντυπωσιακός παράκτιος σχηματισμός με θέα προς τη θάλασσα. Επί δεκαετίες όμως είχε συνδεθεί και με ανθρώπους που έφταναν εκεί σε σοβαρή ψυχική κρίση.
Ο Ritchie άρχισε σύντομα να αντιλαμβάνεται ότι ορισμένοι από όσους πλησίαζαν τον γκρεμό δεν βρίσκονταν εκεί απλώς για τη θέα.
Τι έκανε όταν έβλεπε κάποιον σε κίνδυνο;
Η προσέγγισή του δεν ήταν περίπλοκη.
Όταν παρατηρούσε κάποιον που φαινόταν απομονωμένος ή σε έντονη συναισθηματική φόρτιση, περνούσε τον δρόμο και του μιλούσε.
Σε μεταγενέστερη συνέντευξή του είχε περιγράψει ότι συχνά ρωτούσε τον άνθρωπο τι έκανε εκεί και στη συνέχεια τον καλούσε στο σπίτι του για ένα φλιτζάνι τσάι.
Δεν παρουσιαζόταν ως ειδικός ούτε προσπαθούσε να δώσει εύκολες συμβουλές. Προσπαθούσε κυρίως να δημιουργήσει μια ανθρώπινη επαφή και να δώσει στον άνθρωπο χρόνο να απομακρυνθεί από την άμεση κρίση.
Πάνω από 160 ζωές
Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του προγράμματος Australian of the Year, ο Don Ritchie βοήθησε να σωθούν περισσότεροι από 160 άνθρωποι.
Κατά καιρούς έχουν δημοσιευτεί ακόμη υψηλότερες ανεπίσημες εκτιμήσεις, όμως ο ακριβής αριθμός δεν μπορεί να εξακριβωθεί.
Εκείνο που γνωρίζουμε είναι ότι επί δεκαετίες οι κάτοικοι της περιοχής, η αστυνομία και οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης γνώριζαν τη δράση του.
Κάποιοι από τους ανθρώπους που είχε προσεγγίσει επέστρεφαν χρόνια αργότερα για να τον ευχαριστήσουν. Άλλοι του έστελναν γράμματα ή μικρά δώρα.
Δεν μπορούσε πάντα να βοηθήσει
Ο Ritchie δεν έκρυβε ότι υπήρχαν και περιπτώσεις στις οποίες η παρέμβασή του δεν ήταν αρκετή.
Αυτό ήταν ένα από τα δυσκολότερα κομμάτια της καθημερινότητάς του. Παρόλα αυτά, συνέχιζε να πλησιάζει ανθρώπους που θεωρούσε ότι χρειάζονταν βοήθεια.
Όπως είχε πει ο ίδιος, δεν μπορούσε απλώς να κάθεται και να παρακολουθεί όταν έβλεπε έναν άνθρωπο σε κίνδυνο. Πίστευε ότι άξιζε πάντοτε να προσπαθήσει να του δώσει μια ευκαιρία να αλλάξει την απόφασή του.
Γιατί τον αποκαλούσαν «Άγγελο του The Gap»;
Η μακροχρόνια δράση του τού χάρισε το προσωνύμιο «Angel of The Gap», δηλαδή «Άγγελος του The Gap».
Δεν ήταν ψυχολόγος ή ψυχίατρος και δεν είχε ειδική εκπαίδευση στην παρέμβαση σε κρίσεις. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η δική του μέθοδος αντικαθιστά την επαγγελματική βοήθεια.
Το παράδειγμά του δείχνει κάτι πιο απλό: όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται σε κρίση, η παρουσία κάποιου που θα τον πλησιάσει χωρίς επίκριση, θα τον ακούσει και θα ζητήσει βοήθεια όταν χρειάζεται μπορεί να έχει τεράστια σημασία.
Οι διακρίσεις που έλαβε
Το 2006 ο Don Ritchie τιμήθηκε με το Medal of the Order of Australia (OAM) για την προσφορά του στην κοινότητα και ειδικότερα για τη δράση του στην πρόληψη της αυτοκτονίας.
Το 2011 ανακηρύχθηκε Australia’s Local Hero στο πλαίσιο των Australian of the Year Awards.
Στην επίσημη παρουσίασή του επισημαινόταν ότι τα απλά λόγια, οι συζητήσεις και οι προσκλήσεις του στο σπίτι του για ένα φλιτζάνι τσάι είχαν κάνει πραγματική διαφορά στη ζωή πολλών ανθρώπων.
Έφυγε το 2012 σε ηλικία 85 ετών
Ο Don Ritchie πέθανε στις 13 Μαΐου 2012 σε ηλικία 85 ετών.
Μέχρι το τέλος της ζωής του παρέμενε στενά συνδεδεμένος με την περιοχή όπου είχε ζήσει σχεδόν μισό αιώνα και με τους ανθρώπους που είχε προσπαθήσει να βοηθήσει.
Η ιστορία του έμεινε γνωστή όχι επειδή είχε κάποια περίπλοκη «τεχνική», αλλά επειδή επέλεγε να μην αγνοεί έναν άνθρωπο που φαινόταν να βρίσκεται σε απόγνωση.
Το σημαντικό μήνυμα της ιστορίας του Don Ritchie δεν είναι ότι ένα φλιτζάνι τσάι από μόνο του μπορεί να λύσει μια κρίση. Είναι ότι η ανθρώπινη επαφή, η ακρόαση και η έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας μπορούν να δημιουργήσουν τον χρόνο και τον χώρο που χρειάζεται ένας άνθρωπος για να παραμείνει ασφαλής.
Αν εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε βρίσκεται σε ψυχική κρίση, στην Ελλάδα η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306 λειτουργεί δωρεάν και ανώνυμα όλο το 24ωρο. Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου καλέστε το 112.
