Μιλάτε μόνοι σας όταν προσπαθείτε να λύσετε ένα πρόβλημα; Το γραφείο σας είναι μονίμως ακατάστατο; Ή μήπως οι καλύτερες ιδέες σας έρχονται την ώρα που το μυαλό σας ταξιδεύει; Ορισμένες καθημερινές συνήθειες έχουν συνδεθεί με την ευφυΐα και τη δημιουργικότητα, προκαλώντας μεγάλο ενδιαφέρον.
Κάποιες από αυτές έχουν πράγματι μελετηθεί από επιστήμονες, ενώ άλλες βασίζονται περισσότερο σε δημοφιλείς αντιλήψεις. Το ενδιαφέρον είναι ότι μερικές συμπεριφορές που θεωρούμε παράξενες μπορεί να εξυπηρετούν χρήσιμες λειτουργίες. Ας δούμε 12 από αυτές και τι γνωρίζουμε πραγματικά.
Οι καθημερινές συνήθειες που συνδέονται με τη σκέψη και τη δημιουργικότητα
1. Δεν σταματούν να αναζητούν νέες γνώσεις
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ικανοποιούνται με μια απλή απάντηση. Θέλουν να καταλάβουν πώς λειτουργεί κάτι, γιατί συμβαίνει και τι άλλο μπορούν να ανακαλύψουν. Αυτή η έντονη περιέργεια τους οδηγεί συχνά σε βιβλία, νέες δραστηριότητες και διαφορετικά ενδιαφέροντα.
Η διάθεση για μάθηση μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων. Δεν σημαίνει απαραίτητα υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης, αλλά αποτελεί μια χρήσιμη συνήθεια για όποιον θέλει να εξελίσσεται.
2. Μιλούν στον εαυτό τους για να οργανώσουν τις σκέψεις τους
Έχετε πιάσει ποτέ τον εαυτό σας να λέει δυνατά «πού άφησα τα κλειδιά μου;» ή «πρέπει πρώτα να τελειώσω αυτό»; Η ομιλία προς τον εαυτό μας είναι συνηθισμένη και μπορεί να μας βοηθά να οργανώνουμε τις επόμενες κινήσεις μας.
Ο εσωτερικός διάλογος, αλλά και η ομιλία δυνατά, μπορούν υπό ορισμένες συνθήκες να υποστηρίξουν τη συγκέντρωση και την αυτορρύθμιση. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι οι πιο έξυπνοι άνθρωποι το κάνουν συχνότερα από όλους τους άλλους.
3. Μπορεί να έχουν ακατάστατο γραφείο
Ένα γραφείο γεμάτο χαρτιά, βιβλία και σημειώσεις δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο άνθρωπος που εργάζεται εκεί είναι ανοργάνωτος. Για κάποιους, ένα τέτοιο περιβάλλον είναι οικείο και δεν τους εμποδίζει να συγκεντρωθούν.
Έρευνα του 2013 από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες σε ένα ακατάστατο περιβάλλον εμφάνισαν μεγαλύτερη δημιουργικότητα σε συγκεκριμένη δοκιμασία. Ωστόσο, μεταγενέστερη μελέτη δεν κατάφερε να επιβεβαιώσει το ίδιο αποτέλεσμα.
Επομένως, η ακαταστασία δεν αποτελεί ένδειξη ευφυΐας. Το σημαντικό είναι να βρίσκει ο καθένας το περιβάλλον που τον βοηθά να εργάζεται αποτελεσματικά.
4. Αφήνουν το μυαλό τους να ταξιδεύει
Πόσες φορές έχετε χαθεί στις σκέψεις σας ενώ κάνετε κάτι απλό; Η ονειροπόληση θεωρείται συχνά χάσιμο χρόνου, όμως μπορεί να συνδέεται με τη δημιουργική σκέψη και την επεξεργασία προσωπικών εμπειριών.
Ορισμένες μελέτες έχουν εξετάσει τη σχέση ανάμεσα στην περιπλάνηση του μυαλού και την εργαζόμενη μνήμη, δηλαδή την ικανότητά μας να συγκρατούμε και να επεξεργαζόμαστε πληροφορίες προσωρινά. Τα αποτελέσματα είναι σύνθετα και δεν επιτρέπουν να θεωρούμε τη συχνή ονειροπόληση ένδειξη υψηλής νοημοσύνης.
5. Προτιμούν να σκέφτονται αργά το βράδυ
Για ορισμένους ανθρώπους, οι πιο παραγωγικές ώρες αρχίζουν όταν οι υπόλοιποι ετοιμάζονται για ύπνο. Η ησυχία της νύχτας μπορεί να τους βοηθά να συγκεντρώνονται χωρίς τηλεφωνήματα, υποχρεώσεις και συνεχείς διακοπές.
Έχουν πραγματοποιηθεί μελέτες για τη σχέση ανάμεσα στον χρονότυπο, δηλαδή τη φυσική προτίμηση για πρωινή ή βραδινή δραστηριότητα, και τη νοημοσύνη. Μια μετα-ανάλυση του 2021 διαπίστωσε ότι η σχέση είναι πολύ μικρή και επηρεάζεται από την ηλικία και άλλους παράγοντες.
Το να ξενυχτά κάποιος δεν τον κάνει εξυπνότερο. Αντίθετα, ο επαρκής ύπνος παραμένει απαραίτητος για τη μνήμη, τη συγκέντρωση και την καλή λειτουργία του εγκεφάλου.
6. Ασχολούνται με ασυνήθιστα δημιουργικά χόμπι
Μουσική, ζωγραφική, φωτογραφία, κατασκευές ή ακόμη και η συλλογή παράξενων αντικειμένων μπορούν να αποτελούν σημαντικό μέρος της καθημερινότητας ενός ανθρώπου. Τέτοιες δραστηριότητες προσφέρουν ευκαιρίες για μάθηση, πειραματισμό και προσωπική έκφραση.
Η δημιουργική ενασχόληση δεν αποτελεί προνόμιο των ανθρώπων με υψηλό IQ. Μπορεί όμως να ενθαρρύνει την ευελιξία στη σκέψη, καθώς μας φέρνει αντιμέτωπους με νέες ιδέες και διαφορετικούς τρόπους επίλυσης προβλημάτων.
Οι πιο απροσδόκητες συνήθειες και τι λέει η επιστήμη
7. Χρησιμοποιούν μερικές φορές βωμολοχίες
Υπάρχει μια διαδεδομένη αντίληψη ότι οι άνθρωποι που βρίζουν έχουν περιορισμένο λεξιλόγιο. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2015 έδειξε ότι η ευχέρεια στην παραγωγή λέξεων ταμπού συνδέεται θετικά με τη γενική λεκτική ευχέρεια.
Αυτό σημαίνει ότι κάποιος που γνωρίζει πολλές βωμολοχίες δεν έχει απαραίτητα φτωχό λεξιλόγιο. Δεν αποδεικνύει όμως ότι όσοι βρίζουν συχνότερα είναι πιο έξυπνοι. Η συχνότητα και ο τρόπος χρήσης τέτοιων εκφράσεων εξαρτώνται επίσης από την προσωπικότητα και το κοινωνικό περιβάλλον.
8. Κάνουν συνεχώς ερωτήσεις
Μερικοί άνθρωποι δεν διστάζουν να ρωτήσουν ακόμη και για πράγματα που οι άλλοι θεωρούν αυτονόητα. Θέλουν να καταλάβουν τους λόγους πίσω από μια απόφαση, να εξετάσουν διαφορετικές απόψεις και να ανακαλύψουν όσα δεν γνωρίζουν.
Η περιέργεια και η διάθεση για ερωτήσεις μπορούν να ενισχύσουν τη μάθηση και την κριτική σκέψη. Το να ρωτά κάποιος δεν σημαίνει ότι διαθέτει υψηλότερη ευφυΐα, αλλά συχνά δείχνει προθυμία να αναγνωρίσει τα κενά στις γνώσεις του.
9. Κάνουν σκίτσα και μουντζούρες χωρίς να το καταλαβαίνουν
Ενώ ακούτε μια παρουσίαση ή μιλάτε στο τηλέφωνο, μπορεί να αρχίσετε να σχεδιάζετε γραμμές και μικρά σχήματα σε ένα χαρτί. Αν και φαίνεται σαν να έχει αποσπαστεί η προσοχή σας, αυτή η συνήθεια δεν είναι πάντοτε επιζήμια.
Σε μια μικρή μελέτη της ψυχολόγου Jackie Andrade, οι συμμετέχοντες που χρωμάτιζαν απλά σχήματα κατά τη διάρκεια ενός μονότονου ηχητικού μηνύματος θυμήθηκαν περισσότερες πληροφορίες από όσους δεν το έκαναν.
Αυτό δείχνει ότι ορισμένες απλές κινήσεις μπορεί να βοηθούν την προσοχή σε συγκεκριμένες συνθήκες. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι κάθε είδος σχεδίου βελτιώνει τη μνήμη ή ότι οι άνθρωποι που μουτζουρώνουν είναι εξυπνότεροι.
10. Σκέφτονται πριν πάρουν ένα ρίσκο
Οι άνθρωποι που εξετάζουν προσεκτικά μια δύσκολη απόφαση συχνά συγκρίνουν διαφορετικά ενδεχόμενα. Αντί να ενεργούν παρορμητικά, προσπαθούν να υπολογίσουν τι μπορούν να κερδίσουν και τι ενδέχεται να χάσουν.
Η ικανότητα αξιολόγησης κινδύνων είναι χρήσιμη στην καθημερινή ζωή, αλλά δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη νοημοσύνη. Η εμπειρία, η αυτοσυγκράτηση, τα συναισθήματα και οι προσωπικές συνθήκες επηρεάζουν επίσης τις αποφάσεις μας.
11. Μερικές φορές καθυστερούν μια απόφαση
Η αναβλητικότητα έχει συνήθως αρνητική φήμη. Ωστόσο, υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να αναβάλλουμε διαρκώς μια υποχρέωση και στο να επιλέγουμε συνειδητά να αφιερώσουμε περισσότερο χρόνο πριν αποφασίσουμε.
Μια μικρή καθυστέρηση μπορεί να μας επιτρέψει να συγκεντρώσουμε πληροφορίες ή να εξετάσουμε νέες επιλογές. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αναβλητικότητα οδηγεί γενικά σε καλύτερα αποτελέσματα ή ότι χαρακτηρίζει τους πιο έξυπνους ανθρώπους.
Όταν μια καθυστέρηση προκαλεί άγχος, χαμένες προθεσμίες και συσσωρευμένες υποχρεώσεις, είναι πιθανότερο να δημιουργεί προβλήματα παρά να βοηθά.
12. Απολαμβάνουν μουσική χωρίς λόγια
Κάποιοι άνθρωποι προτιμούν την κλασική μουσική, την τζαζ ή άλλες ορχηστρικές συνθέσεις όταν διαβάζουν και εργάζονται. Η απουσία στίχων μπορεί να τους βοηθά να αποφεύγουν τη γλωσσική απόσπαση της προσοχής, ιδιαίτερα όταν ασχολούνται με κείμενα.
Αυτό όμως δεν ισχύει για όλους. Ορισμένοι συγκεντρώνονται καλύτερα σε απόλυτη ησυχία, ενώ άλλοι βρίσκουν τη μουσική ευχάριστη χωρίς να βελτιώνει την απόδοσή τους.
Επιπλέον, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι η αγάπη για την κλασική μουσική ή την τζαζ αποτελεί αξιόπιστο δείκτη υψηλής ευφυΐας. Οι μουσικές προτιμήσεις διαμορφώνονται από πολλές επιρροές, όπως η προσωπικότητα, οι εμπειρίες και το πολιτισμικό περιβάλλον.
Μπορούν αυτές οι συνήθειες να αποκαλύψουν πόσο έξυπνος είναι κάποιος;
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι πολλές από τις συμπεριφορές που θεωρούμε ασυνήθιστες μπορεί να έχουν κάποια πρακτική χρησιμότητα. Το να μιλάμε στον εαυτό μας, να κάνουμε μικρά σκίτσα ή να αφήνουμε για λίγο το μυαλό μας ελεύθερο δεν είναι απαραίτητα σημάδια αφηρημάδας ή κακής οργάνωσης.
Ωστόσο, καμία από αυτές τις 12 συνήθειες δεν μπορεί από μόνη της να αποδείξει ότι κάποιος διαθέτει υψηλή νοημοσύνη. Η ευφυΐα είναι ένα σύνθετο χαρακτηριστικό και δεν αποτυπώνεται σε ένα ακατάστατο γραφείο, στις ώρες που κοιμόμαστε ή στη μουσική που ακούμε.
Εκείνο που αξίζει να κρατήσουμε είναι ότι οι άνθρωποι σκέφτονται, μαθαίνουν και δημιουργούν με διαφορετικούς τρόπους. Μερικές φορές, μια συνήθεια που φαίνεται παράξενη στους άλλους είναι απλώς ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούμε καλύτερα.
Επιστημονικές πηγές:
