Σε έναν συνηθισμένο ασφαλτοστρωμένο χώρο, η βροχή κυλά προς τα φρεάτια ή συγκεντρώνεται στα χαμηλότερα σημεία. Η πορώδης άσφαλτος λειτουργεί διαφορετικά: διαθέτει συνδεδεμένα κενά που επιτρέπουν στο νερό να περάσει μέσα από την επιφάνειά της.
Η τεχνολογία αυτή, γνωστή στα αγγλικά ως Porous Asphalt, χρησιμοποιείται σε συστήματα διαχείρισης των νερών της βροχής. Μπορεί να περιορίσει την επιφανειακή απορροή, αλλά η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από όσα υπάρχουν κάτω από τον ασφαλτοτάπητα και από τη συντήρηση ολόκληρης της κατασκευής.
Πού πηγαίνει το νερό όταν περνά από την άσφαλτο;
Το ασφαλτόμειγμα περιέχει κυρίως χονδρόκοκκα αδρανή, δηλαδή μικρές πέτρες, και περιορισμένη ποσότητα λεπτόκοκκου υλικού. Έτσι διατηρούνται ανάμεσά τους ανοιχτά περάσματα, μέσα από τα οποία μπορεί να κινηθεί το νερό.
Σε ένα πλήρες διαπερατό οδόστρωμα, κάτω από την επιφάνεια υπάρχουν στρώσεις κατάλληλων αδρανών με κενά για προσωρινή αποθήκευση. Από εκεί, το νερό είτε εισχωρεί σταδιακά στο έδαφος είτε απομακρύνεται μέσω σωλήνων αποστράγγισης, ανάλογα με τη μελέτη.
Αυτό σημαίνει ότι η λειτουργία δεν εξαρτάται μόνο από την άσφαλτο. Αν το υποκείμενο σύστημα δεν μπορεί να αποθηκεύσει ή να απομακρύνει την εισερχόμενη ποσότητα, το νερό μπορεί τελικά να συγκεντρωθεί στην επιφάνεια.
Δεν είναι όλα τα διαπερατά οδοστρώματα το ίδιο υλικό
Η πορώδης άσφαλτος είναι μία από τις διαθέσιμες επιλογές. Υπάρχουν επίσης διαπερατά σκυροδέματα και επιστρώσεις με κυβόλιθους, όπου το νερό περνά κυρίως από τους αρμούς. Για παράδειγμα, το Topmix Permeable της Tarmac είναι διαπερατό σκυρόδεμα και όχι άσφαλτος.
Διαφορετική περίπτωση είναι μια λεπτή πορώδης ασφαλτική στρώση πάνω σε συμβατικό, λιγότερο διαπερατό οδόστρωμα. Εκεί το νερό μπορεί να κινείται μέσα στην επιφανειακή στρώση και να απομακρύνεται προς τα πλάγια. Η παρουσία πορώδους ασφάλτου, επομένως, δεν σημαίνει πάντα ότι η βροχή καταλήγει στο υπέδαφος.
Πόσο μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της βροχής;
Ένα σωστά σχεδιασμένο σύστημα μπορεί να συγκρατήσει μέρος της βροχής εκεί όπου πέφτει, μειώνοντας ή καθυστερώντας την ποσότητα που φτάνει στο δίκτυο ομβρίων. Αυτό είναι χρήσιμο σε χώρους στάθμευσης, αυλές και άλλες επιφάνειες που διαφορετικά θα έστελναν γρήγορα το νερό προς τον δρόμο.
Δεν υπάρχει, όμως, ένα ενιαίο ποσοστό μείωσης των πλημμυρών που να ισχύει για κάθε έργο. Το αποτέλεσμα επηρεάζεται από την ένταση και τη διάρκεια της βροχής, το μέγεθος της επιφάνειας που αποστραγγίζεται, τον διαθέσιμο χώρο αποθήκευσης και τις ιδιότητες του εδάφους.
Η ταχύτερη απομάκρυνση του νερού από την επιφάνεια μπορεί επίσης να βελτιώνει τις συνθήκες κίνησης στη βροχή. Δεν εξαλείφει, ωστόσο, την ολισθηρότητα ή τον κίνδυνο υδρολίσθησης και δεν αντικαθιστά την προσαρμογή της ταχύτητας στις συνθήκες.
Πού εφαρμόζεται και τι χρειάζεται πριν κατασκευαστεί;
Συνηθισμένες εφαρμογές είναι οι χώροι στάθμευσης, οι πεζόδρομοι, οι ποδηλατικές διαδρομές και οι δρόμοι χαμηλού κυκλοφοριακού φόρτου. Ενδεικτικά, η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος έχει εγκαταστήσει στο ερευνητικό της κέντρο στο Edison του Νιου Τζέρσεϊ διαφορετικές διαπερατές επιφάνειες, μεταξύ των οποίων πορώδη άσφαλτο, για μελέτη της απόδοσής τους.
Η επιλογή για έναν συγκεκριμένο χώρο απαιτεί τεχνική μελέτη. Ελέγχονται η διηθητικότητα του εδάφους, δηλαδή πόσο εύκολα δέχεται νερό, η στάθμη των υπόγειων υδάτων, οι κλίσεις και τα φορτία από τα οχήματα. Χρειάζεται επίσης πρόβλεψη για το πού θα οδηγηθεί το επιπλέον νερό όταν ξεπεραστεί η χωρητικότητα του συστήματος.
Οι ίδιοι έλεγχοι είναι απαραίτητοι και για μια πιθανή εφαρμογή στην Ελλάδα. Η καταλληλότητα δεν κρίνεται μόνο από το αν μια περιοχή πλημμυρίζει, αλλά από το αν η συγκεκριμένη κατασκευή μπορεί να λειτουργήσει σωστά στη συγκεκριμένη θέση.
Γιατί η συντήρηση είναι καθοριστική
Χώμα, σκόνη και άλλα λεπτά σωματίδια μπορούν να φράξουν τα κενά και να περιορίσουν τη διαπερατότητα. Γι’ αυτό χρειάζονται επιθεωρήσεις και κατάλληλος καθαρισμός, συχνά με εξοπλισμό αναρρόφησης, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του συστήματος.
Το κόστος πρέπει να εξετάζεται για ολόκληρο το έργο: επιφάνεια, υποκείμενες στρώσεις, αποστράγγιση και μελλοντική φροντίδα. Η σύγκριση μόνο της τιμής του ασφαλτομείγματος δεν δείχνει αν μια λύση είναι οικονομικά συμφέρουσα.
Η πορώδης άσφαλτος μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο τμήμα ενός ευρύτερου αντιπλημμυρικού σχεδιασμού. Η αξία της βρίσκεται στο ότι διαχειρίζεται μέρος της βροχής κοντά στο σημείο όπου πέφτει, με συγκεκριμένες δυνατότητες και συγκεκριμένα όρια.
Πηγές:
