Υπάρχουν σχέσεις μικρές και μεγάλες που, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, προλαβαίνουν να μπουν βαθιά μέσα σου. Άνθρωποι που μπορεί να έμειναν χρόνια ή μόνο λίγους μήνες, αλλά άφησαν πίσω τους κάτι που δεν σβήνει εύκολα.
Τους αγάπησες χωρίς πρόγραμμα. Άλλους εύκολα, άλλους πιο δύσκολα απ’ όσο περίμενες. Κάποια στιγμή όμως κατάφεραν να γίνουν κομμάτι της καθημερινότητάς σου και τότε η ιδέα ότι μπορεί να φύγουν αρχίζει να πονά.
Στην Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του Αποστόλου Παύλου υπάρχει η γνωστή φράση: «Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει».
Η αγάπη μπορεί πράγματι να μείνει μέσα μας ακόμη κι όταν μια σχέση τελειώσει. Οι άνθρωποι όμως έχουν δικαίωμα να αλλάξουν, να απομακρυνθούν ή να επιλέξουν έναν διαφορετικό δρόμο.
Τι σημαίνει πραγματικά «αν αγαπάς κάποιον, άφησέ τον να φύγει»;
Υπάρχει μια φράση που επαναλαμβάνεται εδώ και χρόνια: «Αν αγαπάς κάποιον, άφησέ τον να φύγει».
Ακούγεται σοφή και γεμάτη αξιοπρέπεια. Μερικές φορές είναι πράγματι έτσι. Αν κάποιος έχει αποφασίσει ξεκάθαρα ότι δεν θέλει να βρίσκεται πια στη σχέση, το να σεβαστείς την απόφασή του είναι κι αυτό μια μορφή αγάπης.
Αλλά υπάρχει και η άλλη περίπτωση.
Εκείνη όπου δύο άνθρωποι εξακολουθούν να αγαπιούνται, αλλά η σχέση έχει κουραστεί, έχει γεμίσει παρεξηγήσεις, θυμό, φόβο ή σιωπή. Εκεί ίσως δεν χρειάζεται να ανοίξεις αμέσως την πόρτα και να πεις «φύγε».
Ίσως χρειάζεται πρώτα να μιλήσεις.
Δεν είναι ντροπή να πεις «θέλω να μείνεις»
Μερικές φορές φοβόμαστε να δείξουμε πόσο πολύ θέλουμε έναν άνθρωπο δίπλα μας. Φοβόμαστε μήπως φανούμε αδύναμοι, απελπισμένοι ή λιγότερο αξιοπρεπείς.
Και έτσι κρατάμε αποστάσεις, παίζουμε τον αδιάφορο και αφήνουμε τον άλλον να φύγει χωρίς ποτέ να του πούμε ξεκάθαρα τι αισθανόμαστε.
Όμως δεν υπάρχει τίποτα αναξιοπρεπές στο να πεις:
«Δεν θέλω να τελειώσει αυτό. Αν υπάρχει ακόμη κάτι και από τη δική σου πλευρά, θέλω να το προσπαθήσουμε.»
Αυτό δεν είναι ικεσία. Είναι ειλικρίνεια.
Πότε αξίζει να παλέψεις για μια σχέση;
Αξίζει να προσπαθήσεις όταν υπάρχει ακόμη επικοινωνία. Όταν και οι δύο μπορούν να ακούσουν, να παραδεχθούν λάθη και να δεχθούν ότι κάτι χρειάζεται να αλλάξει.
Οι σχέσεις δεν προχωρούν πάντα μόνες τους. Υπάρχουν περίοδοι όπου χρειάζονται υπομονή, συζήτηση και προσπάθεια.
Η αγάπη από μόνη της δεν λύνει όλα τα προβλήματα, αλλά όταν υπάρχει και από τις δύο πλευρές μπορεί να είναι ένας λόγος να δοθεί ακόμη μία ευκαιρία.
Όπως ένα λουλούδι χρειάζεται χρόνο για να ανθίσει, έτσι και μια σχέση χρειάζεται χρόνο για να ωριμάσει.
Αλλά η προσπάθεια πρέπει να είναι αμοιβαία
Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο σημαντική διαφορά.
Το να παλεύεις για μια σχέση δεν σημαίνει να κυνηγάς κάποιον που σου έχει πει ξεκάθαρα ότι δεν θέλει να συνεχίσει.
Δεν σημαίνει να πιέζεις, να εκβιάζεις συναισθηματικά, να ελέγχεις ή να παραβιάζεις τα όρια του άλλου στο όνομα της αγάπης.
Η αγάπη δεν γίνεται πιο αληθινή επειδή αρνούμαστε να δεχτούμε ένα «όχι».
Μπορείς να πεις όσα αισθάνεσαι. Μπορείς να ζητήσεις μια τελευταία ειλικρινή συζήτηση. Μπορείς να εξηγήσεις ότι θέλεις να προσπαθήσεις.
Από εκεί και πέρα όμως χρειάζονται δύο.
Δεν είναι κάθε «φεύγω» μια δοκιμασία
Υπάρχει μια επικίνδυνη σκέψη που εμφανίζεται συχνά στις σχέσεις: «Μήπως είπε ότι θέλει να φύγει μόνο για να δει αν θα τον σταματήσω;»
Μπορεί να συμβεί σε ανώριμες ή μπερδεμένες σχέσεις. Δεν πρέπει όμως να θεωρείται κανόνας.
Όταν ένας άνθρωπος λέει ξεκάθαρα ότι θέλει να τελειώσει μια σχέση, το ασφαλέστερο και πιο ώριμο είναι να πάρουμε τα λόγια του στα σοβαρά.
Αν δεν είναι σίγουρος, μπορεί να το πει. Αν θέλει να ξαναπροσπαθήσει, μπορεί επίσης να το δείξει.
Η αγάπη δεν χρειάζεται παιχνίδια και δοκιμασίες για να αποδειχθεί.
Η φράση που αποδίδεται στη Μελίνα Μερκούρη
Μια διαφορετική φράση έχει αποδοθεί στη Μελίνα Μερκούρη, όταν μιλούσε στη Δήμητρα Λιάνη για τον Ανδρέα Παπανδρέου:
«Κοριτσάκι μου, αν τον αγαπάς, πάρ’ τον και φύγετε.»
Η φράση έχει καταγραφεί σε αρκετά δημοσιεύματα, αν και οι λεπτομέρειες για το πότε ακριβώς ειπώθηκε διαφέρουν.
Ίσως αυτό που την κάνει να μένει στη μνήμη δεν είναι τόσο το συγκεκριμένο ιστορικό περιστατικό όσο η απλότητα του μηνύματός της: αν δύο άνθρωποι αγαπιούνται πραγματικά και θέλουν να είναι μαζί, κάποια στιγμή χρειάζεται να το αποφασίσουν και να αναλάβουν το κόστος αυτής της επιλογής.
Δεν χρειάζεται να προσποιείσαι ότι δεν πονάς
Υπάρχει και κάτι άλλο που συχνά λέμε μετά από έναν χωρισμό:
«Το μόνο που θέλω είναι να είναι ευτυχισμένος, ακόμη και μακριά μου.»
Μπορεί να το εννοείς. Μπορεί όμως και όχι.
Μπορεί να θέλεις πραγματικά να είναι καλά και ταυτόχρονα να σε διαλύει η σκέψη ότι θα είναι καλά χωρίς εσένα.
Αυτά τα δύο συναισθήματα μπορούν να υπάρχουν μαζί.
Δεν χρειάζεται να είσαι άγιος. Δεν χρειάζεται να προσποιείσαι ότι δεν ζηλεύεις, δεν θυμώνεις ή δεν πονάς. Χρειάζεται μόνο να μην αφήσεις αυτά τα συναισθήματα να γίνουν δικαιολογία για να πληγώσεις ή να περιορίσεις τον άλλον.
Πες όσα έχεις να πεις
Αν υπάρχει ακόμη κάτι ανάμεσά σας, μίλα.
Πες ότι δεν θέλεις να φύγει. Πες τι φοβάσαι. Πες τι έκανες λάθος. Άκου τι έκανε λάθος εκείνος. Δες αν υπάρχει τρόπος να αλλάξετε όσα σας έφεραν ως εδώ.
Μην αφήσεις μια σχέση να χαθεί μόνο και μόνο επειδή φοβήθηκες να δείξεις ότι τη θέλεις.
Αλλά αν μετά από όλα αυτά ο άλλος σου πει καθαρά ότι θέλει να φύγει, τότε υπάρχει μια διαφορετική μορφή δύναμης.
Να ανοίξεις την πόρτα.
Όχι επειδή δεν τον αγάπησες αρκετά. Όχι επειδή δεν προσπάθησες. Αλλά επειδή κατάλαβες ότι μια σχέση δεν μπορεί να συνεχιστεί με έναν μόνο άνθρωπο να την κρατά ζωντανή.
Για κάποιους ανθρώπους αξίζει να παλέψεις. Για κάποιες σχέσεις αξίζει να περιμένεις. Αλλά η αγάπη έχει αξία μόνο όταν αφήνει χώρο και στους δύο να επιλέγουν ελεύθερα ότι θέλουν να μείνουν.
Επιμέλεια κειμένου Μαριάμ Πολυγένη: Ελευθερία Παπασάββα
