Μοιάζουν λίγο με μηχανήματα αυτόματης πώλησης, μόνο που δεν βγάζουν αναψυκτικά, καφέ ή σνακ. Υπάρχουν όμως και μηχανήματα που δίνουν σνακ στη Γαλλία. Με το πάτημα ενός κουμπιού τυπώνουν μια μικρή ιστορία που μπορείς να διαβάσεις όσο περιμένεις το τρένο ή την επόμενη αναχώρησή σου. Έτσι, τα Μηχανήματα που δίνουν σνακ στη Γαλλία παρουσιάζουν μια καινοτόμα λειτουργία.
Η ιδέα γεννήθηκε στη Γαλλία από τη Short Édition και είναι εξαιρετικά απλή: επιλέγεις αν θέλεις κάτι που διαβάζεται σε 1, 3 ή 5 λεπτά και λίγα δευτερόλεπτα αργότερα έχεις στα χέρια σου ένα μικρό λογοτεχνικό κείμενο, εντελώς δωρεάν. Αξίζει να σημειωθεί πως τα Μηχανήματα που δίνουν σνακ στη Γαλλία, εκτός από το φαγητό, προσφέρουν και πολιτισμό.
Πώς λειτουργούν τα μηχανήματα με τις ιστορίες;
Δεν χρειάζεται εφαρμογή, κινητό ή κάποια περίπλοκη διαδικασία.
Στην πρόσοψη του μηχανήματος υπάρχουν τρία κουμπιά. Το ένα αντιστοιχεί σε ιστορία διάρκειας περίπου ενός λεπτού, το δεύτερο σε τρία λεπτά και το τρίτο σε πέντε.
Ο χρήστης πατά το κουμπί που θέλει και το μηχάνημα επιλέγει ένα κείμενο κατάλληλου μήκους από τη συλλογή του. Στη συνέχεια το τυπώνει σε μια μακριά λωρίδα χαρτιού που θυμίζει μικρό πάπυρο ή απόδειξη.
Το περιεχόμενο μπορεί να είναι σύντομη ιστορία, ποίημα ή άλλο μικρό λογοτεχνικό κείμενο. Η ανάγνωση είναι δωρεάν.
Πού εμφανίστηκε για πρώτη φορά η ιδέα;
Σε αντίθεση με όσα αναπαράχθηκαν σε αρκετά δημοσιεύματα, το πρώτο τέτοιο μηχάνημα δεν εγκαταστάθηκε στο αεροδρόμιο Charles de Gaulle. Είναι ενδιαφέρον ότι τα Μηχανήματα που δίνουν σνακ στη Γαλλία έγιναν αφορμή και για αυτή τη λογοτεχνική καινοτομία.
Η ιστορία ξεκίνησε στη Γκρενόμπλ της Γαλλίας τον Οκτώβριο του 2015.
Η Short Édition, ένας εκδοτικός οργανισμός με έδρα την πόλη και ειδίκευση στη σύντομη λογοτεχνία, συνεργάστηκε με τον Δήμο της Γκρενόμπλ για την τοποθέτηση οκτώ πιλοτικών διανομέων.
Τα μηχανήματα εμφανίστηκαν σε σημεία όπου ο κόσμος περνούσε χρόνο περιμένοντας, όπως το δημαρχείο, βιβλιοθήκες, κοινωνικά κέντρα και το γραφείο τουρισμού.
Η ιδέα γεννήθηκε μπροστά σε ένα κανονικό vending machine
Η έμπνευση ήταν σχεδόν τόσο απλή όσο και το ίδιο το μηχάνημα.
Ο Christophe Sibieude, συνιδρυτής της Short Édition, είχε εξηγήσει ότι η ιδέα γεννήθηκε μπροστά σε έναν συνηθισμένο αυτόματο πωλητή με σοκολάτες και αναψυκτικά.
Η σκέψη ήταν ουσιαστικά: αν ένα μηχάνημα μπορεί να προσφέρει κάτι για να φας σε μια μικρή στιγμή αναμονής, γιατί να μην μπορεί να προσφέρει και κάτι για να διαβάσεις;
Έτσι δημιουργήθηκε ένας διανομέας που δεν ζητά χρήματα και δεν προσφέρει προϊόν. Προσφέρει λίγα λεπτά λογοτεχνίας με τον ίδιο τρόπο που τα Μηχανήματα που δίνουν σνακ στη Γαλλία προσφέρουν σνακ στο κοινό.
Από τη Γκρενόμπλ στους σιδηροδρομικούς σταθμούς
Μετά τις πρώτες εγκαταστάσεις, η ιδέα άρχισε να εμφανίζεται σε περισσότερους δημόσιους χώρους και σιδηροδρομικούς σταθμούς στη Γαλλία.
Η SNCF διαθέτει τέτοιους διανομείς σε διάφορους σταθμούς. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Gare de Lyon στο Παρίσι, η Grenoble και ο σιδηροδρομικός σταθμός Aéroport Charles-de-Gaulle 2 TGV.
Εκεί η λογική παραμένει ακριβώς η ίδια: αντί να περάσει κάποιος όλο τον χρόνο αναμονής κοιτάζοντας το κινητό του, μπορεί να πάρει μια μικρή ιστορία και να την ολοκληρώσει πριν έρθει το τρένο.
Η ιστορία είναι κάθε φορά έκπληξη
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία είναι ότι ο αναγνώστης δεν χρειάζεται να περάσει χρόνο ψάχνοντας τι θα διαβάσει.
Επιλέγει μόνο πόσο χρόνο διαθέτει. Ένα, τρία ή πέντε λεπτά.
Το μηχάνημα αναλαμβάνει τα υπόλοιπα και τυπώνει τυχαία ένα κείμενο κατάλληλου μήκους. Έτσι το στοιχείο της έκπληξης γίνεται μέρος της εμπειρίας.
Μπορεί να πάρεις μια ιστορία που διαφορετικά δεν θα είχες αναζητήσει ποτέ και να τη διαβάσεις ολόκληρη πριν τελειώσει η αναμονή σου.
Η ιδέα ταξίδεψε και εκτός Γαλλίας
Οι διανομείς της Short Édition δεν έμειναν μόνο στη Γαλλία. Η ιδέα επεκτάθηκε σταδιακά και σε άλλες χώρες, με μηχανήματα να τοποθετούνται σε αεροδρόμια, πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες, νοσοκομεία και άλλους δημόσιους χώρους. Συνοψίζοντας, τα Μηχανήματα που δίνουν σνακ στη Γαλλία αποτελούν απλό παράδειγμα πρακτικής ιδέας που απλώθηκε διεθνώς.
Ένα από τα γεγονότα που βοήθησαν να γίνει γνωστή διεθνώς η γαλλική εφεύρεση ήταν το ενδιαφέρον του σκηνοθέτη Francis Ford Coppola, ο οποίος εγκατέστησε έναν τέτοιο διανομέα στο Café Zoetrope στο Σαν Φρανσίσκο το 2016.
Λίγα λεπτά χωρίς οθόνη
Ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του Short Story Dispenser είναι η απλότητά του.
Δεν χρειάζεται να κατεβάσεις εφαρμογή, να κάνεις εγγραφή ή να ανοίξεις άλλη μία οθόνη. Πατάς ένα κουμπί και παίρνεις στα χέρια σου ένα τυπωμένο κείμενο.
Η Short Édition περιγράφει αυτή την εμπειρία ως έναν τρόπο να αξιοποιηθεί δημιουργικά ο «νεκρός χρόνος» της αναμονής.
Η ιδέα ξεκίνησε από μια απλή ερώτηση: γιατί ένα μηχάνημα σε έναν δημόσιο χώρο να προσφέρει μόνο κάτι για να φας ή να πιεις; Στη Γκρενόμπλ αποφάσισαν να προσφέρουν και κάτι για το μυαλό, μία μικρή ιστορία τη φορά.
