Οι μαθητές συχνά ρωτούν «Κύριε, πού θα μου χρειαστεί αυτό;». Οι ερωτήσεις τους μπορεί να αφορούν τα μαθηματικά, τη λογοτεχνία ή την ιστορία, ή να είναι ακόμη πιο ειλικρινείς: «Το σχολείο είναι άχρηστο και δεν μαθαίνουμε τίποτα». Κάθε εκπαιδευτικός έχει βρεθεί αντιμέτωπος με αυτές τις φράσεις, που κρύβουν την αγωνία των νέων να βρουν νόημα σε όσα μαθαίνουν. Οι μαθητές δεν εκφράζουν απλώς αδιαφορία· αναζητούν το «γιατί» πίσω από κάθε μάθημα.
Το λάθος των πολλών λόγων
Όπως εξηγεί ο εκπαιδευτικός Δημήτρης Τσιριγώτης, οι καθηγητές συχνά πέφτουν σε παγίδες προσπαθώντας να αποδείξουν τη χρησιμότητα ενός μαθήματος. Αραδιάζουν κατάλογο εφαρμογών ή μιλούν υπερβολικά, κάτι που συνήθως δεν πείθει τους μαθητές. Η αντίδρασή τους είναι άμεση: «Αφού δεν θέλω να γίνω μηχανικός ή μαθηματικός, γιατί να μάθω το Πυθαγόρειο;».
Ένα και μοναδικό επιχείρημα
Η εμπειρία δείχνει ότι χρειάζεται μόνο ένα επιχείρημα που να συγκινεί και να πείθει. Στην πράξη, ένας καθηγητής μπορεί να παραδεχθεί ειλικρινά ότι δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ ένα θεώρημα στην καθημερινότητά του. Στη συνέχεια όμως δείχνει την αξία του μαθήματος: τα μαθηματικά διδάσκουν πώς να λύνεις προβλήματα, να οργανώνεις δεδομένα και να βρίσκεις λύσεις. Το κέρδος είναι υπαρξιακό, όχι απλώς πρακτικό.
Κάθε μάθημα έχει τη δική του αξία
-
Φυσική: Μαθαίνει να αμφισβητείς, να μην υποκύπτεις σε δογματισμούς και να σκέφτεσαι κριτικά. Είναι σχολείο ελευθερίας.
-
Λογοτεχνία: Μέσα από τους ήρωες ανακαλύπτεις τον εαυτό σου και μαθαίνεις να τον αλλάζεις.
-
Ιστορία: Σου δίνει επίγνωση ότι τίποτα δεν συμβαίνει στο κενό και σε βοηθά να κατανοείς τις κοινωνίες χωρίς να επαναλαμβάνεις λάθη.
Το σχολείο ως τόπος συνάντησης
Όταν οι μαθητές αναρωτιούνται «πού θα χρειαστώ αυτό το μάθημα;», συχνά θέτουν την ευρύτερη ερώτηση: «πού θα χρειαστώ το σχολείο;». Το σχολείο δεν είναι μόνο μαθήματα και τεστ· είναι τόπος συνάντησης με την ιστορία, την κουλτούρα και τη γνώση που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά. Είναι η στιγμή που η προσωπική πορεία ενός παιδιού συναντά τη συλλογική εμπειρία της ανθρωπότητας.
Το νόημα πίσω από τη μάθηση
Οι μαθητές αναζητούν νόημα και όχι μόνο επαγγελματικά οφέλη. Το σχολείο δημιουργεί ανθρώπους ικανούς να λύνουν προβλήματα, να σκέφτονται κριτικά και να ανακαλύπτουν τον εαυτό τους. Η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο το να γίνεις γιατρός, μηχανικός ή φιλόλογος· αφορά την ανάπτυξη δεξιοτήτων ζωής και την ικανότητα να στέκεσαι όρθιος απέναντι στον κόσμο.
