Ποια ήταν η πρώτη εθνική μας σταρ πριν την Αλίκη Βουγιουκλάκη;
Όταν ακούμε τον όρο «εθνική σταρ», το μυαλό των περισσότερων πηγαίνει κατευθείαν στην Αλίκη Βουγιουκλάκη. Ήταν το απόλυτο σύμβολο του ελληνικού κινηματογράφου για δεκαετίες. Όμως, αν γυρίσουμε λίγο πιο πίσω τον χρόνο, θα ανακαλύψουμε ότι πριν από εκείνη υπήρχαν γυναίκες που άνοιξαν τον δρόμο και έβαλαν τα θεμέλια για να δημιουργηθεί ο μύθος της «εθνικής σταρ».Αν αναρωτιέστε ποια ήταν η πρώτη εθνική μας σταρ πριν την Αλίκη Βουγιουκλάκη, η απάντηση δεν είναι μονολεκτική. Υπάρχουν τρία μεγάλα ονόματα που ξεχωρίζουν και που σφράγισαν το ελληνικό θέατρο και τον κινηματογράφο: η Κυβέλη, η Κατίνα Παξινού και η Έλλη Λαμπέτη.
Η Κυβέλη: Η ντίβα του ελληνικού θεάτρου πριν από όλους
Πολύ πριν εδραιωθεί ο κινηματογράφος στην Ελλάδα, το θέατρο ήταν η μεγάλη σκηνή της δόξας. Και εκεί, ένα όνομα ξεχώριζε: η Κυβέλη.
Η Κυβέλη δεν ήταν απλώς μια ηθοποιός. Ήταν φαινόμενο. Στα πρώτα μισά του 20ού αιώνα, το όνομά της ήταν συνώνυμο της επιτυχίας. Κομψή, επιβλητική, με τεράστια σκηνική παρουσία, κατάφερε να δημιουργήσει έναν μύθο γύρω από την προσωπικότητά της.
Το κοινό τη λάτρευε. Οι παραστάσεις της γέμιζαν ασφυκτικά. Ήταν από τις πρώτες γυναίκες που αντιμετωπίστηκαν ως «σταρ» με την πλήρη έννοια της λέξης. Σε μια εποχή δύσκολη για τις γυναίκες, εκείνη κατάφερε να γίνει κεντρικό πρόσωπο στον καλλιτεχνικό κόσμο.
Αν μιλάμε, λοιπόν, για την πρώτη εθνική μας σταρ σε θεατρικό επίπεδο, η Κυβέλη έχει ισχυρότατη θέση στη συζήτηση.
Κατίνα Παξινού: Η διεθνής αναγνώριση πριν την Αλίκη
Αν θέλουμε να μιλήσουμε με όρους διεθνούς επιτυχίας, τότε το όνομα που ξεχωρίζει είναι αυτό της Κατίνας Παξινού.
Η Παξινού δεν ήταν απλώς μεγάλη στην Ελλάδα. Ήταν παγκόσμιας εμβέλειας. Πριν ακόμη εμφανιστεί η Αλίκη Βουγιουκλάκη στον κινηματογράφο, εκείνη είχε ήδη κατακτήσει το Χόλιγουντ.
Το 1943 κέρδισε Όσκαρ Β’ Γυναικείου Ρόλου για την ταινία «Για ποιον χτυπά η καμπάνα». Μιλάμε για μια εποχή που το να διακριθεί Έλληνας καλλιτέχνης στο εξωτερικό ήταν σχεδόν αδιανόητο. Κι όμως, εκείνη το κατάφερε.
Η θεατρική της δεινότητα, η ένταση στο βλέμμα και η δραματική της παρουσία την έκαναν σύμβολο ποιότητας. Ήταν ταυτισμένη με το Εθνικό Θέατρο και το αρχαίο δράμα, ενώ το κύρος της ήταν τεράστιο.
Αν αναζητούμε την πρώτη εθνική μας σταρ με διεθνή σφραγίδα, τότε η Κατίνα Παξινού είναι ίσως η πιο ισχυρή απάντηση.
Έλλη Λαμπέτη: Η ευαισθησία που μάγεψε το κοινό
Και έπειτα έρχεται η Έλλη Λαμπέτη. Μια μορφή που άγγιξε βαθιά το ελληνικό κοινό.
Η Λαμπέτη δεν είχε μόνο ταλέντο. Είχε αύρα. Η αέρινη παρουσία της, η λεπτότητα στις ερμηνείες της και η φυσική της ευαισθησία την έκαναν μοναδική.
Στον κινηματογράφο, ταινίες όπως «Το κορίτσι με τα μαύρα» την καθιέρωσαν ως αγαπημένη ηθοποιό του κοινού. Δεν ήταν απλώς μια πρωταγωνίστρια. Ήταν πρότυπο καλλιτεχνικής ποιότητας.
Πολλοί θεωρούν ότι η Λαμπέτη ήταν η γέφυρα ανάμεσα στο παλιό, θεατρικό μεγαλείο και στον πιο σύγχρονο κινηματογραφικό σταρ-σύστημα που ήρθε αργότερα. Πριν η Αλίκη γίνει το απόλυτο λαϊκό είδωλο, η Λαμπέτη είχε ήδη κατακτήσει καρδιές.
Πώς άλλαξε το τοπίο με την Αλίκη Βουγιουκλάκη
Όταν εμφανίστηκε η Αλίκη Βουγιουκλάκη, έφερε κάτι εντελώς διαφορετικό. Έφερε τον πιο «λαϊκό» τύπο σταρ.
Οι ταινίες της απευθύνονταν σε ευρύτερο κοινό. Οι ρόλοι της ήταν πιο προσιτοί, πιο νεανικοί, πιο ανάλαφροι. Το κοινό ταυτιζόταν μαζί της.
Σε αντίθεση με την αυστηρή θεατρικότητα της Παξινού ή τη δραματική ευαισθησία της Λαμπέτη, η Αλίκη πρόσφερε χαμόγελο, ρομαντισμό και ελπίδα. Έγινε το κορίτσι της διπλανής πόρτας που κατάφερε να γίνει είδωλο.
Κι έτσι, ο όρος «εθνική σταρ» πήρε πιο μαζικά χαρακτηριστικά.
Τελικά, ποια ήταν η πρώτη εθνική μας σταρ;
Η απάντηση εξαρτάται από το πώς ορίζετε τη λέξη «σταρ».
Αν μιλάμε για θεατρικό μεγαλείο και κοινωνική επιρροή στις αρχές του 20ού αιώνα, η Κυβέλη ήταν η απόλυτη κυρίαρχος.
Αν μιλάμε για διεθνή καταξίωση και παγκόσμια αναγνώριση, η Κατίνα Παξινού προηγείται ξεκάθαρα.
Αν μιλάμε για βαθιά συναισθηματική σύνδεση με το ελληνικό κοινό πριν από την Αλίκη, τότε η Έλλη Λαμπέτη έχει τεράστια δυναμική.
Η αλήθεια είναι ότι η Αλίκη Βουγιουκλάκη δεν εμφανίστηκε σε κενό. Πάτησε σε μια σκηνή που είχαν ήδη φωτίσει άλλες σπουδαίες γυναίκες.
Εκείνες άνοιξαν τον δρόμο. Εκείνες απέδειξαν ότι μια Ελληνίδα ηθοποιός μπορεί να γίνει σύμβολο. Και χάρη σε αυτές, το κοινό ήταν έτοιμο να αγαπήσει και να αποθεώσει την επόμενη μεγάλη μορφή.
Οπότε, την επόμενη φορά που θα αναρωτηθείτε ποια ήταν η πρώτη εθνική μας σταρ πριν την Αλίκη Βουγιουκλάκη, θυμηθείτε ότι η ιστορία δεν έχει μία μόνο πρωταγωνίστρια. Έχει διαδρομή, εξέλιξη και γυναίκες που άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στο ελληνικό θέατρο και τον κινηματογράφο.
Και αυτό κάνει την ιστορία τους ακόμη πιο συναρπαστική.
