Καφές, τσάι, κόκκινο κρασί, σκουρόχρωμα τρόφιμα και κάπνισμα μπορούν με τον χρόνο να αφήσουν επιφανειακούς λεκέδες στα δόντια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε «φυσική» συνταγή που υπόσχεται πιο λευκό χαμόγελο είναι αποτελεσματική ή ασφαλής.
Η λεύκανση των δοντιών μπορεί πράγματι να γίνει και στο σπίτι, αλλά έχει μεγάλη σημασία το πώς γίνεται. Άλλο είναι η απομάκρυνση επιφανειακών λεκέδων και άλλο η πραγματική αλλαγή του χρώματος των φυσικών δοντιών.
Γιατί αλλάζει το χρώμα των δοντιών;
Οι δυσχρωμίες των δοντιών διακρίνονται γενικά σε εξωτερικές και εσωτερικές. Οι εξωτερικοί λεκέδες δημιουργούνται στην επιφάνεια του δοντιού και μπορεί να σχετίζονται με συνήθειες όπως το κάπνισμα ή με συχνή κατανάλωση καφέ, τσαγιού, κόκκινου κρασιού, αναψυκτικών τύπου cola και άλλων έντονα χρωματισμένων τροφών και ποτών.
Ορισμένοι επιφανειακοί λεκέδες μπορούν να περιοριστούν με σωστό βούρτσισμα, κατάλληλη λευκαντική οδοντόκρεμα ή επαγγελματικό καθαρισμό. Οι εσωτερικές δυσχρωμίες, αντίθετα, μπορεί να έχουν διαφορετικές αιτίες και δεν αντιμετωπίζονται απλώς τρίβοντας την επιφάνεια του δοντιού.
Εάν ένα δόντι έχει αλλάξει ξαφνικά χρώμα ή υπάρχει έντονη και ασυνήθιστη δυσχρωμία, είναι προτιμότερο να αξιολογηθεί από οδοντίατρο πριν επιχειρηθεί οποιαδήποτε λεύκανση.
Τι λειτουργεί πραγματικά για λεύκανση στο σπίτι;
Οι περισσότερο τεκμηριωμένες μέθοδοι λεύκανσης βασίζονται σε λευκαντικούς παράγοντες όπως το υπεροξείδιο του υδρογόνου ή το υπεροξείδιο του καρβαμιδίου. Ανάλογα με το προϊόν και τη συγκέντρωση, χρησιμοποιούνται τόσο σε επαγγελματικές θεραπείες όσο και σε προϊόντα για εφαρμογή στο σπίτι.
Μια επιλογή είναι τα εξατομικευμένα μασελάκια που παρέχονται από οδοντίατρο μαζί με το κατάλληλο λευκαντικό υλικό και συγκεκριμένες οδηγίες χρήσης. Υπάρχουν επίσης προϊόντα λεύκανσης που διατίθενται απευθείας στους καταναλωτές, όπως λευκαντικές ταινίες και ορισμένα τζελ.
Οι λευκαντικές οδοντόκρεμες λειτουργούν διαφορετικά. Συνήθως βοηθούν κυρίως στην απομάκρυνση επιφανειακών λεκέδων και δεν αλλάζουν στον ίδιο βαθμό το εσωτερικό χρώμα των δοντιών όπως μια θεραπεία λεύκανσης με κατάλληλο λευκαντικό παράγοντα.
Μαγειρική σόδα: χρήσιμη, αλλά όχι όπως συχνά παρουσιάζεται
Η μαγειρική σόδα συναντάται σε ορισμένες οδοντόκρεμες και μπορεί να συμβάλει στην απομάκρυνση επιφανειακών λεκέδων μέσω της καθαριστικής και λειαντικής της δράσης.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι είναι καλή ιδέα να φτιάχνουμε μόνοι μας πάστες με μαγειρική σόδα και να τρίβουμε επανειλημμένα τα δόντια. Ένα κατάλληλα σχεδιασμένο προϊόν στοματικής υγιεινής έχει συγκεκριμένη σύνθεση και οδηγίες χρήσης και δεν είναι το ίδιο με ένα αυτοσχέδιο μείγμα στην κουζίνα.
Φράουλες: η δημοφιλής DIY συνταγή δεν έχει αποδειχθεί ότι λευκαίνει
Μία από τις γνωστότερες διαδικτυακές συμβουλές είναι να πολτοποιούμε φράουλες –συχνά μαζί με μαγειρική σόδα– και να τις απλώνουμε στα δόντια.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη μέθοδος δεν έχει την επιστημονική τεκμηρίωση που συχνά της αποδίδεται. Έρευνα που εξέτασε μείγμα φράουλας και μαγειρικής σόδας δεν διαπίστωσε μετρήσιμη λεύκανση των δοντιών.
Επομένως, το γεγονός ότι μια τροφή είναι φυσική ή ασφαλής για κατανάλωση δεν σημαίνει ότι αποτελεί αποτελεσματικό λευκαντικό προϊόν όταν τρίβεται πάνω στα δόντια.
Τι ισχύει για τη φλούδα πορτοκαλιού;
Η συμβουλή να τρίβουμε τα δόντια με το λευκό μέρος μιας φλούδας πορτοκαλιού κυκλοφορεί ευρέως στο διαδίκτυο, συχνά με τον ισχυρισμό ότι το λιμονένιο μπορεί να λευκάνει τα δόντια.
Δεν υπάρχουν, όμως, επαρκή κλινικά δεδομένα που να δικαιολογούν την παρουσίαση της πορτοκαλόφλουδας ως αποτελεσματικής θεραπείας λεύκανσης. Γενικότερα, οι DIY μέθοδοι που χρησιμοποιούν φρούτα ή όξινα συστατικά δεν αποτελούν τεκμηριωμένη εναλλακτική στις ελεγμένες μεθόδους λεύκανσης.
Και η αλόη βέρα;
Η αλόη βέρα έχει επίσης παρουσιαστεί ως «φυσικό λευκαντικό» που μπορεί να εφαρμόζεται καθημερινά στα δόντια. Δεν υπάρχει όμως επαρκής τεκμηρίωση που να υποστηρίζει ότι το απλό τζελ αλόης αποτελεί αποτελεσματική μέθοδο λεύκανσης.
Για τον λόγο αυτό δεν υπάρχει βάση για σύσταση καθημερινής εφαρμογής αλόης στα δόντια με στόχο να αλλάξει το χρώμα τους.
Η λεύκανση μπορεί να προκαλέσει ευαισθησία
Ακόμη και οι τεκμηριωμένες μέθοδοι λεύκανσης δεν είναι εντελώς απαλλαγμένες από ανεπιθύμητες ενέργειες. Η προσωρινή ευαισθησία των δοντιών και ο ερεθισμός των ούλων είναι από τις συχνότερες.
Ο κίνδυνος εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τη συγκέντρωση του λευκαντικού παράγοντα, τον χρόνο επαφής και τον τρόπο εφαρμογής. Γι’ αυτό δεν πρέπει να θεωρούμε ότι περισσότερο προϊόν ή μεγαλύτερος χρόνος εφαρμογής θα προσφέρει απαραίτητα καλύτερο αποτέλεσμα.
Πριν ξεκινήσετε λεύκανση στο σπίτι
Ένας οδοντιατρικός έλεγχος μπορεί να δείξει τι είδους δυσχρωμία υπάρχει και αν η λεύκανση είναι κατάλληλη επιλογή. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προηγείται αξιολόγηση όταν υπάρχουν τερηδόνα, προβλήματα στα ούλα, έντονη ευαισθησία ή ένα μεμονωμένο δόντι που έχει σκουρύνει.
Πρέπει επίσης να γνωρίζουμε ότι οι συνηθισμένες μέθοδοι λεύκανσης αλλάζουν το χρώμα των φυσικών δοντιών, όχι όμως με τον ίδιο τρόπο το χρώμα στεφανών, εμφυτευμάτων, οδοντοστοιχιών και άλλων αποκαταστάσεων.
Πώς διατηρούνται τα δόντια καθαρά και οι λεκέδες υπό έλεγχο
Η καθημερινή στοματική υγιεινή παραμένει σημαντικότερη από οποιαδήποτε DIY συνταγή. Συστηματικό βούρτσισμα, καθαρισμός ανάμεσα στα δόντια και τακτικός οδοντιατρικός έλεγχος βοηθούν στη διατήρηση της στοματικής υγείας.
Ο περιορισμός του καπνίσματος και των συνηθειών που προκαλούν έντονους επιφανειακούς λεκέδες μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διατήρηση του αποτελέσματος μιας λεύκανσης.
Το βασικό συμπέρασμα είναι απλό: για πιο λευκά δόντια δεν χρειάζεται να πειραματιζόμαστε με φρούτα, φλούδες ή αυτοσχέδιες πάστες. Υπάρχουν μέθοδοι λεύκανσης με πολύ καλύτερη επιστημονική τεκμηρίωση και η επιλογή της κατάλληλης λύσης εξαρτάται από την κατάσταση των δοντιών και το είδος της δυσχρωμίας.
