Οι μπάμιες είναι ένα ιδιαίτερο λαχανικό που άλλοι αγαπούν και άλλοι αποφεύγουν λόγω της χαρακτηριστικής υφής τους. Διατροφικά, όμως, έχουν αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία: είναι χαμηλές σε θερμίδες, περιέχουν φυτικές ίνες και προσφέρουν βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ενώσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αποτελούν «θαυματουργή» τροφή ή ότι μπορούν από μόνες τους να προλάβουν ασθένειες. Η πραγματική τους αξία βρίσκεται στο ότι μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.
Τι περιέχουν οι μπάμιες;
Οι μπάμιες, γνωστές επιστημονικά ως Abelmoschus esculentus, είναι λαχανικό με σχετικά χαμηλή ενεργειακή αξία. Τα 100 γραμμάρια ωμής μπάμιας περιέχουν περίπου 2 γραμμάρια πρωτεΐνης και 3 γραμμάρια φυτικών ινών.
Επομένως, παρά όσα συχνά αναφέρονται στο διαδίκτυο, οι μπάμιες δεν θεωρούνται ιδιαίτερα πλούσια πηγή πρωτεΐνης. Η σημαντικότερη διατροφική τους συνεισφορά βρίσκεται περισσότερο στις φυτικές ίνες, στις βιταμίνες και στα φυτικά συστατικά τους.
Βιταμίνες και μέταλλα
Οι μπάμιες προσφέρουν μεταξύ άλλων βιταμίνη C, βιταμίνη Κ, φυλλικό οξύ, μαγνήσιο και κάλιο.
Η βιταμίνη C συμμετέχει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και βοηθά στην απορρόφηση του σιδήρου, ενώ η βιταμίνη Κ είναι σημαντική για τη φυσιολογική πήξη του αίματος. Το φυλλικό οξύ συμμετέχει στη δημιουργία νέων κυττάρων.
Γιατί οι φυτικές ίνες είναι ίσως το μεγαλύτερο πλεονέκτημά τους
Οι φυτικές ίνες είναι ένα από τα πιο χρήσιμα χαρακτηριστικά της μπάμιας. Συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου και μπορούν να αυξήσουν το αίσθημα κορεσμού μετά το γεύμα.
Μια διατροφή που περιέχει αρκετές φυτικές ίνες συνολικά συνδέεται επίσης με καλύτερη μεταβολική και καρδιαγγειακή υγεία. Αυτό όμως αφορά το συνολικό διατροφικό πρότυπο και όχι μια μεμονωμένη τροφή.
Οι μπάμιες και το σάκχαρο του αίματος
Οι μπάμιες έχουν μελετηθεί ιδιαίτερα για την πιθανή επίδρασή τους στον έλεγχο της γλυκόζης. Ορισμένες κλινικές μελέτες και μετα-αναλύσεις έχουν βρει βελτίωση σε δείκτες όπως η γλυκόζη νηστείας και η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν είναι αρκετά ισχυρά ώστε να θεωρούμε τις μπάμιες θεραπεία για τον διαβήτη. Οι διαθέσιμες μελέτες είναι σχετικά λίγες, χρησιμοποιούν διαφορετικές ποσότητες και σε αρκετές περιπτώσεις εξετάζουν συμπληρώματα ή σκόνη μπάμιας και όχι απλώς το λαχανικό ως μέρος ενός γεύματος.
Επομένως, κάποιος που έχει διαβήτη δεν πρέπει να αντικαθιστά τη θεραπεία ή τις οδηγίες του γιατρού του με μπάμιες ή προϊόντα μπάμιας.
Περιέχουν αντιοξειδωτικά;
Ναι. Οι μπάμιες περιέχουν διάφορες φυτικές ενώσεις, όπως πολυφαινόλες και φλαβονοειδή, που παρουσιάζουν αντιοξειδωτική δράση.
Τα αντιοξειδωτικά συμμετέχουν στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση μπάμιας από μόνη της «προστατεύει από ασθένειες» ή αποτρέπει τη γήρανση, όπως συχνά υποστηρίζεται υπερβολικά.
Έχουν αντιφλεγμονώδη δράση;
Εργαστηριακές και πειραματικές μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένες ενώσεις της μπάμιας μπορεί να διαθέτουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
Τα στοιχεία στους ανθρώπους, όμως, δεν είναι ακόμη αρκετά ισχυρά για να πούμε ότι η κατανάλωση μπάμιας μπορεί να θεραπεύσει φλεγμονές ή να ανακουφίσει από πόνους. Για αυτό είναι προτιμότερο να μιλάμε για πιθανές ιδιότητες που συνεχίζουν να μελετώνται.
Μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση του βάρους;
Οι μπάμιες είναι σχετικά χαμηλές σε θερμίδες και οι φυτικές ίνες τους μπορούν να βοηθήσουν στον κορεσμό. Έτσι μπορούν εύκολα να ενταχθούν σε ένα γεύμα που είναι χορταστικό χωρίς να έχει μεγάλη ενεργειακή πυκνότητα.
Δεν «καίνε λίπος» και δεν προκαλούν από μόνες τους απώλεια βάρους. Η αλλαγή βάρους εξαρτάται κυρίως από το συνολικό ενεργειακό ισοζύγιο και τις γενικότερες διατροφικές συνήθειες.
Πώς να τις εντάξετε στη διατροφή σας
Στην ελληνική κουζίνα οι μπάμιες συνήθως μαγειρεύονται με ντομάτα, κρεμμύδι και ελαιόλαδο. Μπορούν επίσης να μπουν σε λαδερά πιάτα, σούπες ή συνταγές με κρέας και άλλα λαχανικά.
Η τελική διατροφική αξία του πιάτου εξαρτάται βέβαια και από τον τρόπο μαγειρέματος. Για παράδειγμα, πολύ μεγάλες ποσότητες λαδιού μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις θερμίδες ενός κατά τα άλλα ελαφριού λαχανικού.
Τι αξίζει τελικά να θυμόμαστε;
Οι μπάμιες είναι ένα θρεπτικό λαχανικό που προσφέρει φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα και διάφορες φυτικές ενώσεις. Μπορούν να αποτελέσουν μια πολύ καλή προσθήκη σε μια ισορροπημένη διατροφή, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με άλλα λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και καλές πηγές πρωτεΐνης.
Το πιο σημαντικό είναι να μην τους αποδίδουμε ιδιότητες που δεν έχουν αποδειχθεί. Οι μπάμιες είναι ένα καλό τρόφιμο, όχι φάρμακο – και αυτή ακριβώς η πιο απλή περιγραφή είναι και η πιο σωστή.
Πηγές:
