Αν τρυπήσουμε τη Γη θα βγούμε από την άλλη της πλευρά;
Το έχετε σκεφτεί ποτέ; Αν ξεκινούσατε να σκάβετε ακριβώς κάτω από τα πόδια σας, συνεχίζοντας ευθεία προς τα κάτω, θα μπορούσατε άραγε να βγείτε στην άλλη πλευρά του πλανήτη;
Η ιδέα ακούγεται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Όμως είναι μια απορία που πολλοί έχουμε κάνει, ειδικά όταν ήμασταν παιδιά. Και η επιστήμη έχει απάντηση.
Πόσο βαθιά έχουμε φτάσει μέχρι σήμερα
Ας ξεκινήσουμε από τα δεδομένα. Οι άνθρωποι έχουν προσπαθήσει να φτάσουν όσο πιο βαθιά γίνεται μέσα στη Γη.
Το πιο γνωστό παράδειγμα είναι το Kola Superdeep Borehole στη Ρωσία. Ξεκίνησε το 1970 και έφτασε σε βάθος 12.263 μέτρων.
Ακούγεται τεράστιο, σωστά; Κι όμως, σε σχέση με το συνολικό μέγεθος της Γης, είναι σχεδόν τίποτα.
Ο φλοιός της Γης στην ξηρά έχει μέσο πάχος περίπου 30 χιλιόμετρα. Κάτω από οροσειρές μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 100 χιλιόμετρα.
Άρα, ακόμα και το βαθύτερο τρύπημα που έγινε ποτέ, δεν πλησίασε καν τον μανδύα.
Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες εκεί κάτω
Η ρωσική γεώτρηση δεν ήταν απλώς ένα ρεκόρ. Έδωσε και πολύτιμες πληροφορίες.
Οι επιστήμονες περίμεναν να βρουν συγκεκριμένα στρώματα πετρωμάτων. Όμως τα αποτελέσματα τους εξέπληξαν.
Τα πετρώματα ήταν πιο υγρά απ’ όσο υπολόγιζαν. Και αντί για βασαλτικό στρώμα κάτω από τον γρανίτη, βρήκαν μεταμορφωμένο γρανίτη.
Αυτές οι ανακαλύψεις ενίσχυσαν τη θεωρία των τεκτονικών πλακών. Δηλαδή, βοήθησαν να κατανοήσουμε καλύτερα πώς «κινείται» ο πλανήτης μας.
Τι θα συναντούσατε αν συνεχίζατε να σκάβετε
Ας πούμε τώρα ότι, θεωρητικά, είχατε την τεχνολογία για να συνεχίσετε.
Μετά τον φλοιό, θα φτάνατε στον μανδύα. Εκεί τα πράγματα γίνονται πολύ πιο δύσκολα.
Η θερμοκρασία ανεβαίνει δραματικά. Και η πίεση αυξάνεται με ιλιγγιώδη ρυθμό.
Για κάθε περίπου 3 μέτρα βάθους, προστίθεται περίπου μία ατμόσφαιρα πίεσης. Φανταστείτε τι σημαίνει αυτό όταν μιλάμε για χιλιάδες χιλιόμετρα.
Καμία σημερινή τεχνολογία δεν μπορεί να αντέξει τέτοιες συνθήκες.
Ο εφιάλτης της θερμότητας και της πίεσης
Στον εσωτερικό πυρήνα της Γης, η θερμοκρασία αγγίζει περίπου τους 5.200 βαθμούς Κελσίου. Είναι σχεδόν όσο η επιφάνεια του Ήλιου.
Ακόμα κι αν είχατε ένα υπερσύγχρονο τρυπάνι με σύστημα ψύξης, θα κατέρρεε πολύ πριν φτάσει τόσο βαθιά.
Και δεν είναι μόνο η θερμοκρασία. Είναι και η πίεση.
Στο κέντρο της Γης, η πίεση φτάνει σε επίπεδα που είναι αδύνατο να αναπαραχθούν πλήρως σε εργαστήριο. Μιλάμε για δυνάμεις που θα συνέθλιβαν σχεδόν οποιοδήποτε υλικό γνωρίζουμε.
Κι αν με κάποιον τρόπο τα καταφέρνατε;
Ας κάνουμε ένα καθαρά θεωρητικό σενάριο.
Αν υπήρχε μια σήραγγα που διέσχιζε ολόκληρη τη Γη και μπορούσατε να πέσετε μέσα της, τι θα συνέβαινε;
Αρχικά, θα επιταχύνατε λόγω της βαρύτητας. Όσο πλησιάζατε το κέντρο, η βαρύτητα θα μειωνόταν σταδιακά.
Στο απόλυτο κέντρο, για μια στιγμή, θα νιώθατε σχεδόν «έλλειψη βαρύτητας».
Μετά, θα αρχίζατε να επιβραδύνετε καθώς θα ανεβαίνατε προς την άλλη πλευρά.
Αν δεν υπήρχε τριβή και αέρας, θεωρητικά θα φτάνατε ακριβώς στο αντίθετο σημείο από όπου ξεκινήσατε. Και μετά θα επιστρέφατε πίσω, σαν εκκρεμές.
Στην πραγματικότητα, όμως, η θερμότητα, η τριβή και οι φυσικές συνθήκες θα έκαναν ένα τέτοιο ταξίδι αδύνατο.
Γιατί το τρύπημα στους ωκεανούς είναι ακόμα πιο δύσκολο
Ίσως σκεφτείτε ότι ο φλοιός κάτω από τους ωκεανούς είναι λεπτότερος. Πράγματι, εκεί έχει πάχος περίπου 6-7 χιλιόμετρα.
Άρα, μήπως είναι πιο εύκολο;
Όχι ακριβώς.
Η γεώτρηση στη θάλασσα είναι εξαιρετικά περίπλοκη. Χρειάζονται πλωτές πλατφόρμες, σταθεροποίηση σε μεγάλο βάθος και διαχείριση τεράστιας πίεσης νερού.
Γι’ αυτό και τα περισσότερα ρεκόρ έχουν γίνει σε ξηρά.
Τι μας δείχνει τελικά αυτό το ερώτημα
Το ερώτημα «αν τρυπήσουμε τη Γη θα βγούμε από την άλλη πλευρά;» είναι γοητευτικό.
Μας θυμίζει πόσο μικροί είμαστε μπροστά στο μέγεθος του πλανήτη μας. Και πόσα ακόμα δεν γνωρίζουμε.
Παρά την τεχνολογική πρόοδο, έχουμε εξερευνήσει ελάχιστο μέρος του εσωτερικού της Γης.
Έχουμε πάει πιο μακριά στο Διάστημα απ’ όσο έχουμε φτάσει προς τον πυρήνα.
Και αυτό από μόνο του λέει πολλά.
Η Γη παραμένει γεμάτη μυστήρια. Και ίσως αυτό είναι που κάνει την επιστήμη τόσο συναρπαστική.
Την επόμενη φορά που θα κοιτάξετε το έδαφος κάτω από τα πόδια σας, σκεφτείτε το.
Κάτω από εσάς υπάρχουν χιλιάδες χιλιόμετρα πετρωμάτων, θερμότητας και πίεσης. Ένας ολόκληρος κόσμος που δεν βλέπουμε.
Και, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν μπορούμε να διαπεράσουμε.
