Ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο έχει λιγότερα κινούμενα μηχανικά μέρη από ένα συμβατικό όχημα και δεν χρειάζεται αλλαγές λαδιών κινητήρα, μπουζί ή ιμάντα χρονισμού. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι «χωρίς συντήρηση».
Η μπαταρία υψηλής τάσης, τα ελαστικά, τα φρένα, το σύστημα ψύξης όπου υπάρχει, η μπαταρία 12V και ο τρόπος φόρτισης εξακολουθούν να χρειάζονται προσοχή. Οι σωστές συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν τόσο στη μακροχρόνια κατάσταση του αυτοκινήτου όσο και στην καθημερινή του αυτονομία.
1. Ακολουθήστε τις οδηγίες φόρτισης του δικού σας EV
Τα περισσότερα σύγχρονα ηλεκτρικά αυτοκίνητα χρησιμοποιούν μπαταρίες λιθίου, αλλά δεν έχουν όλα την ίδια χημεία ή τις ίδιες οδηγίες χρήσης. Γι’ αυτό δεν υπάρχει ένας κανόνας φόρτισης που να εφαρμόζεται απαραίτητα σε κάθε μοντέλο.
Σε αρκετά αυτοκίνητα ο κατασκευαστής προτείνει για καθημερινή χρήση ένα όριο γύρω στο 80%, ενώ η φόρτιση στο 100% χρησιμοποιείται όταν χρειάζεται η μέγιστη αυτονομία, για παράδειγμα πριν από ένα μεγάλο ταξίδι.
Άλλα μοντέλα, ιδιαίτερα όσα χρησιμοποιούν ορισμένους τύπους μπαταρίας LFP, μπορεί να έχουν διαφορετικές συστάσεις και να επιτρέπουν ή να προτείνουν συχνότερη φόρτιση στο 100%.
Η καλύτερη πρακτική είναι επομένως απλή: χρησιμοποιήστε το όριο φόρτισης που προτείνει ο κατασκευαστής για τη συγκεκριμένη μπαταρία.
2. AC ή DC φόρτιση; Ποια είναι η διαφορά;
Στην Ευρώπη είναι πιο χρήσιμο να χωρίζουμε τη φόρτιση σε δύο βασικές κατηγορίες.
- AC φόρτιση: χρησιμοποιείται συνήθως στο σπίτι, σε wallbox και σε πολλούς δημόσιους φορτιστές. Στην Ευρώπη το Type 2 είναι το βασικό πρότυπο σύνδεσης.
- DC ταχυφόρτιση: χρησιμοποιείται κυρίως σε δημόσιους ταχυφορτιστές και παρακάμπτει τον ενσωματωμένο AC φορτιστή του αυτοκινήτου. Στην ΕΕ κυριαρχεί το CCS/Combo 2.
Η ισχύς μπορεί να διαφέρει σημαντικά. Ένα οικιακό wallbox μπορεί για παράδειγμα να λειτουργεί στα 7,4 ή 11 kW, ενώ δημόσιοι DC φορτιστές μπορεί να προσφέρουν 50, 150, 300 kW ή περισσότερο.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε αυτοκίνητο θα πάρει όλη την ισχύ που αναγράφεται στον φορτιστή. Η πραγματική ταχύτητα φόρτισης εξαρτάται από το όχημα, τη θερμοκρασία και το επίπεδο φόρτισης της μπαταρίας.
3. Μην αφήνετε συστηματικά την μπαταρία να φτάνει σχεδόν στο μηδέν
Τα σύγχρονα EV διαθέτουν Battery Management System που προστατεύει την μπαταρία και διατηρεί εφεδρείες τις οποίες ο οδηγός δεν χρησιμοποιεί άμεσα. Παρ’ όλα αυτά, οι επαναλαμβανόμενες πολύ βαθιές εκφορτίσεις δεν αποτελούν την καλύτερη καθημερινή πρακτική.
Δεν χρειάζεται επίσης να περιμένετε να αδειάσει η μπαταρία για να τη φορτίσετε. Οι μερικές φορτίσεις είναι απολύτως φυσιολογικές για τις σύγχρονες μπαταρίες λιθίου.
Αν γνωρίζετε ότι το αυτοκίνητο θα μείνει ακίνητο για μεγάλο διάστημα, ακολουθήστε τις ειδικές οδηγίες αποθήκευσης του κατασκευαστή, γιατί το προτεινόμενο επίπεδο φόρτισης διαφέρει ανά μοντέλο.
4. Προσέξτε περισσότερο την πολλή ζέστη παρά το ίδιο το κρύο
Οι πολύ υψηλές και πολύ χαμηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν την απόδοση της μπαταρίας. Το κρύο συνήθως μειώνει προσωρινά τη διαθέσιμη αυτονομία, ενώ η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επιταχύνει τη γήρανση της μπαταρίας.
Τα σύγχρονα EV διαθέτουν συστήματα θερμικής διαχείρισης που προσπαθούν να κρατούν την μπαταρία σε κατάλληλη θερμοκρασία. Αν το αυτοκίνητο το υποστηρίζει, είναι χρήσιμο σε ακραίες συνθήκες να παραμένει συνδεδεμένο ώστε να μπορεί να χρησιμοποιεί ενέργεια από το δίκτυο για τη διαχείριση της θερμοκρασίας.
Το καλοκαίρι, ένα σκιερό σημείο στάθμευσης βοηθά επίσης να μειωθεί η θερμοκρασία τόσο της καμπίνας όσο και του οχήματος.
5. Χρησιμοποιήστε το preconditioning πριν ξεκινήσετε
Η θέρμανση και ο κλιματισμός μπορούν να επηρεάσουν αισθητά την αυτονομία ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου, ιδιαίτερα σε πολύ χαμηλές ή πολύ υψηλές θερμοκρασίες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να οδηγείτε χωρίς θέρμανση ή A/C. Πολύ πιο πρακτικό είναι να χρησιμοποιείτε, αν το υποστηρίζει το αυτοκίνητο, τη λειτουργία preconditioning όσο το όχημα βρίσκεται ακόμη συνδεδεμένο στον φορτιστή.
Έτσι μπορείτε να ζεστάνετε ή να ψύξετε την καμπίνα πριν φύγετε χρησιμοποιώντας ενέργεια από το δίκτυο αντί να καταναλώσετε μεγάλο μέρος της ενέργειας της μπαταρίας αμέσως μετά την εκκίνηση.
6. Τα ελαστικά χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή
Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο εξακολουθεί να βασίζεται στα ίδια τέσσερα σημεία επαφής με τον δρόμο. Η σωστή πίεση των ελαστικών επηρεάζει πρόσφυση, φθορά και κατανάλωση ενέργειας.
Ελέγχετε τακτικά:
- την πίεση σύμφωνα με τις τιμές του κατασκευαστή,
- το βάθος του πέλματος,
- αν υπάρχει ανομοιόμορφη φθορά,
- τυχόν κοψίματα ή εξογκώματα,
- την ευθυγράμμιση όταν το αυτοκίνητο τραβά προς τη μία πλευρά ή φθείρει άνισα τα ελαστικά.
Η άμεση ροπή των ηλεκτροκινητήρων και το βάρος ορισμένων EV μπορούν να κάνουν την κατάσταση των ελαστικών ακόμη πιο σημαντική, ιδιαίτερα αν ο οδηγός επιταχύνει συχνά απότομα.
7. Η αναγεννητική πέδηση δεν καταργεί τα κανονικά φρένα
Η αναγεννητική πέδηση χρησιμοποιεί τον ηλεκτροκινητήρα για να επιβραδύνει το αυτοκίνητο και να επιστρέφει μέρος της ενέργειας στην μπαταρία.
Έτσι, σε πολλά EV τα συμβατικά τακάκια και οι δίσκοι μπορούν να φθείρονται πιο αργά από ό,τι σε αντίστοιχο αυτοκίνητο με κινητήρα εσωτερικής καύσης.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το σύστημα πέδησης δεν χρειάζεται έλεγχο. Δίσκοι, τακάκια, υγρά φρένων και λοιπά εξαρτήματα εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμο σύστημα ασφαλείας.
Μάλιστα, επειδή τα μηχανικά φρένα μπορεί να χρησιμοποιούνται λιγότερο, πρέπει να ελέγχονται και για διάβρωση ή ανομοιόμορφη λειτουργία, ανάλογα με τις συνθήκες χρήσης.
8. Μην ξεχνάτε τα υπόλοιπα αναλώσιμα και υγρά
Ένα αμιγώς ηλεκτρικό αυτοκίνητο δεν έχει λάδι κινητήρα, αλλά εξακολουθεί να διαθέτει εξαρτήματα που χρειάζονται περιοδικό έλεγχο.
Ανάλογα με το μοντέλο μπορεί να χρειάζεται συντήρηση σε:
- υγρά φρένων,
- ψυκτικό σύστημα μπαταρίας και ηλεκτρονικών,
- φίλτρο καμπίνας,
- υγρό υαλοκαθαριστήρων,
- υαλοκαθαριστήρες,
- ανάρτηση και σύστημα διεύθυνσης.
Δεν ισχύουν τα ίδια διαστήματα για κάθε EV. Ακολουθήστε το επίσημο πρόγραμμα συντήρησης του κατασκευαστή και όχι έναν γενικό κανόνα «κάθε 25.000 χιλιόμετρα».
Η μικρή μπαταρία 12V παραμένει σημαντική
Ακόμη και ένα αμιγώς ηλεκτρικό αυτοκίνητο διαθέτει συνήθως ξεχωριστό σύστημα χαμηλής τάσης, συχνά με μπαταρία 12V.
Αυτή τροφοδοτεί συστήματα όπως:
- κλειδαριές και ηλεκτρονικά,
- φώτα και όργανα,
- μονάδες ελέγχου,
- και το σύστημα που επιτρέπει στο αυτοκίνητο να ενεργοποιήσει την υψηλή τάση.
Έτσι ένα EV με γεμάτη μεγάλη μπαταρία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μην «ξεκινά» αν η μικρή μπαταρία χαμηλής τάσης έχει αποφορτιστεί ή παρουσιάζει βλάβη.
Η μεγάλη traction battery δεν γίνεται jump-start. Για τη μπαταρία 12V πρέπει να ακολουθούνται ακριβώς οι οδηγίες του συγκεκριμένου αυτοκινήτου.
Μπορείτε να ελέγχετε μόνοι σας την υγεία της μεγάλης μπαταρίας;
Το ποσοστό φόρτισης που εμφανίζεται στην οθόνη δεν είναι το ίδιο πράγμα με την πραγματική υγεία της μπαταρίας.
Πολλά αυτοκίνητα και εφαρμογές εμφανίζουν:
- State of Charge, δηλαδή το ποσοστό φόρτισης,
- εκτιμώμενη αυτονομία,
- ιστορικό ή κατάσταση φόρτισης.
Δεν εμφανίζουν όμως απαραίτητα στον οδηγό το πραγματικό State of Health του πακέτου. Αν υπάρχει υποψία σημαντικής υποβάθμισης, η σωστή αξιολόγηση μπορεί να απαιτήσει διαγνωστικό έλεγχο από κατάλληλο συνεργείο.
Μην επιχειρείτε επισκευές στο σύστημα υψηλής τάσης
Το πορτοκαλί καλώδιο, η traction battery, ο inverter και άλλα εξαρτήματα υψηλής τάσης δεν είναι αντίστοιχα με το ηλεκτρικό σύστημα 12V ενός συμβατικού αυτοκινήτου.
Οι τάσεις που χρησιμοποιούνται μπορούν να προκαλέσουν σοβαρό τραυματισμό ή ηλεκτροπληξία. Οι εργασίες σε αυτά τα συστήματα πρέπει να γίνονται από τεχνικούς εκπαιδευμένους για ηλεκτρικά οχήματα και με κατάλληλο εξοπλισμό.
Αν το αυτοκίνητο έχει εμπλακεί σε σοβαρό ατύχημα, έχει υποστεί ζημιά στην περιοχή της μπαταρίας ή έχει βρεθεί μέσα σε πλημμυρικά νερά, μην επιχειρήσετε μόνοι σας έλεγχο του συστήματος υψηλής τάσης.
Πώς οδηγείτε για μεγαλύτερη αυτονομία;
Ο τρόπος οδήγησης επηρεάζει άμεσα την κατανάλωση ενέργειας.
- Επιταχύνετε ομαλά. Η πολύ απότομη επιτάχυνση απαιτεί μεγαλύτερη ισχύ.
- Χρησιμοποιήστε την αναγεννητική πέδηση με τον τρόπο που προβλέπει το αυτοκίνητο.
- Χρησιμοποιήστε Eco Mode αν σας εξυπηρετεί. Συνήθως αλλάζει την απόκριση του ηλεκτροκινητήρα και μπορεί να περιορίζει ορισμένες λειτουργίες άνεσης.
- Διατηρήστε σωστή πίεση στα ελαστικά.
- Προγραμματίστε τη φόρτιση και τις στάσεις σε μεγάλα ταξίδια.
Δεν χρειάζεται να οδηγείτε υπερβολικά αργά. Η ομαλή, προβλέψιμη οδήγηση έχει μεγαλύτερη αξία από το να προσπαθείτε συνεχώς να «κυνηγήσετε» κάθε επιπλέον χιλιόμετρο αυτονομίας.
Γιατί τα EV ακούγονται ακόμη και όταν ο κινητήρας είναι αθόρυβος;
Οι ηλεκτροκινητήρες παράγουν πολύ λιγότερο θόρυβο από έναν κινητήρα εσωτερικής καύσης, ιδιαίτερα στις χαμηλές ταχύτητες.
Για αυτό στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα νέα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα διαθέτουν AVAS, Acoustic Vehicle Alerting System. Το σύστημα παράγει αυτόματα προειδοποιητικό ήχο σε χαμηλές ταχύτητες, περίπου μέχρι τα 20 km/h, και κατά την όπισθεν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές.
Παρά το σύστημα αυτό, χρειάζεται αυξημένη προσοχή σε πεζούς, παιδιά και ποδηλάτες, ειδικά σε πάρκινγκ και κατοικημένες περιοχές.
Είναι πράγματι φθηνότερη η συντήρηση;
Σε γενικές γραμμές, ένα αμιγώς ηλεκτρικό αυτοκίνητο έχει λιγότερες ανάγκες προγραμματισμένης μηχανικής συντήρησης επειδή δεν διαθέτει κινητήρα εσωτερικής καύσης, αλλαγές λαδιού, μπουζί, φίλτρο λαδιού ή πολλά από τα κινούμενα εξαρτήματα ενός συμβατικού κινητήρα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε λογαριασμός συνεργείου θα είναι χαμηλότερος ούτε ότι ένα EV δεν μπορεί να παρουσιάσει ακριβή βλάβη. Ελαστικά, ανάρτηση, ηλεκτρονικά, κλιματισμός και άλλα συστήματα εξακολουθούν να χρειάζονται συντήρηση ή επισκευή.
Η πραγματική οικονομία εξαρτάται από το μοντέλο, τα χιλιόμετρα, τις τιμές εργασίας και ανταλλακτικών και τον τρόπο χρήσης του αυτοκινήτου.
Τι βοηθά και στην αξία μεταπώλησης;
Όπως σε κάθε αυτοκίνητο, η καλή εικόνα του ιστορικού συντήρησης έχει αξία.
- Κρατήστε αποδείξεις και ιστορικό service.
- Ακολουθήστε τις οδηγίες φόρτισης και συντήρησης του κατασκευαστή.
- Αν υπάρχουν επίσημες αναφορές υγείας μπαταρίας, διατηρήστε τις.
- Φροντίστε ελαστικά, αμάξωμα και εσωτερικό.
- Μην αγνοείτε προειδοποιήσεις του συστήματος υψηλής τάσης ή φόρτισης.
Το EV χρειάζεται λιγότερη συντήρηση, όχι μηδενική συντήρηση
Η απουσία λαδιών κινητήρα, μπουζί και πολλών μηχανικών εξαρτημάτων κάνει την καθημερινή φροντίδα ενός αμιγώς ηλεκτρικού αυτοκινήτου απλούστερη. Ταυτόχρονα όμως προσθέτει ένα σύστημα υψηλής τάσης και μια μεγάλη μπαταρία που απαιτούν διαφορετική προσέγγιση.
Το πιο σημαντικό είναι να μην εφαρμόζετε γενικούς κανόνες που διαβάσατε για κάποιο άλλο EV. Το σωστό όριο φόρτισης, το πρόγραμμα service, τα ψυκτικά υγρά και οι διαδικασίες συντήρησης καθορίζονται από τον κατασκευαστή του συγκεκριμένου μοντέλου.
