Ένα περιστατικό στα Χανιά έδειξε με τον πιο δραματικό τρόπο πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε βασικές πρώτες βοήθειες. Μια γυναίκα που έτρωγε σε κατάστημα στο παλιό λιμάνι κινδύνευσε να πνιγεί όταν τροφή έκλεισε τον αεραγωγό της.
Ένας άνδρας που βρισκόταν στο σημείο έσπευσε να βοηθήσει και κατάφερε να απελευθερώσει τον αεραγωγό της. Το βίντεο έγινε ευρέως γνωστό, όμως το σημαντικότερο μάθημα είναι ότι η αντιμετώπιση του πνιγμού δεν περιορίζεται μόνο στη λεγόμενη λαβή Χάιμλιχ.
Τι συμβαίνει όταν κάποιος πνίγεται από τροφή
Ο πνιγμός από ξένο σώμα συμβαίνει όταν τροφή ή άλλο αντικείμενο φράξει μερικώς ή πλήρως τον αεραγωγό.
Αν η απόφραξη είναι μερική, το άτομο μπορεί συνήθως να μιλήσει, να αναπνεύσει και να βήξει. Αν είναι πλήρης ή πολύ σοβαρή, μπορεί να μην μπορεί να μιλήσει, να βήξει αποτελεσματικά ή να αναπνεύσει.

Πρώτο βήμα: Αν μπορεί να βήξει, αφήστε τον να βήξει
Αν το άτομο μπορεί ακόμη να βήξει δυνατά και να αναπνεύσει, ενθαρρύνετέ το να συνεχίσει να βήχει.
Ο βήχας δημιουργεί μεγάλη πίεση στους αεραγωγούς και μπορεί να απομακρύνει μόνος του το ξένο σώμα.
Μην βάζετε τα δάχτυλά σας στο στόμα του αν δεν βλέπετε καθαρά το αντικείμενο, γιατί υπάρχει κίνδυνος να το σπρώξετε βαθύτερα.
Αν δεν μπορεί να αναπνεύσει ή να μιλήσει
Αν ο βήχας είναι αδύναμος ή ανύπαρκτος και το άτομο δεν μπορεί να μιλήσει ή να αναπνεύσει, πρόκειται για επείγουσα κατάσταση.
Σταθείτε πίσω και ελαφρώς στο πλάι του, στηρίξτε το στήθος του και γείρετέ το προς τα εμπρός. Δώστε έως και 5 δυνατά χτυπήματα ανάμεσα στις ωμοπλάτες με τη βάση της παλάμης.
Μετά από κάθε χτύπημα ελέγχετε αν έχει απομακρυνθεί το ξένο σώμα.
Πότε εφαρμόζονται οι κοιλιακές ωθήσεις
Αν τα χτυπήματα στην πλάτη δεν αποδώσουν, τότε εφαρμόζονται έως και 5 κοιλιακές ωθήσεις, η τεχνική που είναι ευρέως γνωστή ως λαβή Χάιμλιχ.
Σταθείτε πίσω από το άτομο, περάστε τα χέρια γύρω από τη μέση του και γείρετέ το ελαφρά προς τα εμπρός. Κάντε γροθιά με το ένα χέρι και τοποθετήστε την ανάμεσα στον αφαλό και στο κατώτερο μέρος του στέρνου.
Πιάστε τη γροθιά με το άλλο χέρι και τραβήξτε απότομα προς τα μέσα και προς τα πάνω.
Αν η απόφραξη δεν υποχωρήσει, συνεχίστε εναλλάσσοντας 5 χτυπήματα στην πλάτη και 5 κοιλιακές ωθήσεις μέχρι να απομακρυνθεί το ξένο σώμα ή μέχρι να φτάσει βοήθεια.
Πότε καλούμε άμεσα βοήθεια
Αν η απόφραξη δεν υποχωρεί γρήγορα, καλέστε άμεσα το 112 ή το 166 και αναφέρετε ότι πρόκειται για πνιγμό από ξένο σώμα.
Αν υπάρχει και δεύτερο άτομο στον χώρο, είναι προτιμότερο εκείνο να καλέσει το ασθενοφόρο ενώ εσείς συνεχίζετε τις πρώτες βοήθειες.
Τι κάνουμε αν χάσει τις αισθήσεις του
Αν το άτομο καταρρεύσει και δεν αναπνέει φυσιολογικά, τοποθετήστε το προσεκτικά στο έδαφος και ξεκινήστε ΚΑΡΠΑ.
Οι θωρακικές συμπιέσεις μπορούν επίσης να δημιουργήσουν πίεση που ενδέχεται να βοηθήσει στην απομάκρυνση του ξένου σώματος.
Αν δείτε καθαρά κάποιο αντικείμενο μέσα στο στόμα, μπορείτε να το αφαιρέσετε προσεκτικά. Δεν πρέπει όμως να κάνετε τυφλές κινήσεις με τα δάχτυλα μέσα στο στόμα.
Προσοχή σε εγκύους και βρέφη
Οι κοιλιακές ωθήσεις δεν εφαρμόζονται σε βρέφη κάτω του ενός έτους ούτε με τον ίδιο τρόπο σε εγκύους.
Στα βρέφη χρησιμοποιούνται ειδικές τεχνικές με χτυπήματα στην πλάτη και θωρακικές ωθήσεις. Σε εγκύους χρειάζονται διαφορετικοί χειρισμοί στο θώρακα.
Γι’ αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να παρακολουθήσουμε ένα πιστοποιημένο σεμινάριο πρώτων βοηθειών, ώστε να έχουμε εξασκηθεί σωστά πριν βρεθούμε σε πραγματικό περιστατικό.
Ποια σημάδια δείχνουν σοβαρό πνιγμό
Τα πιο ανησυχητικά σημάδια είναι η αδυναμία να μιλήσει ή να αναπνεύσει, ο αδύναμος ή ανύπαρκτος βήχας, ο πανικός, η προσπάθεια να πιάσει τον λαιμό του και η αλλαγή του χρώματος του δέρματος ή των χειλιών.
Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν περιμένουμε να «περάσει μόνο του». Η απόφραξη μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να οδηγήσει σε απώλεια αισθήσεων και καρδιακή ανακοπή.
Το περιστατικό στα Χανιά
Στο περιστατικό που καταγράφηκε στα Χανιά, η γυναίκα βρισκόταν σε εστιατόριο όταν τροφή έκλεισε τον αεραγωγό της. Ο Χανιώτης τριαθλητής Κώστας Βαρουχάκης αντιλήφθηκε τι συνέβαινε και έσπευσε να βοηθήσει.
Η παρέμβασή του ήταν καθοριστική και η γυναίκα ανέκτησε την αναπνοή της. Το περιστατικό ανέδειξε για ακόμη μία φορά πόσο σημαντικό είναι να υπάρχουν άνθρωποι που γνωρίζουν πρώτες βοήθειες σε χώρους όπου μπορούν να συμβούν τέτοια περιστατικά.
Γιατί αξίζει να μάθουμε πρώτες βοήθειες
Η γνώση της σωστής αντίδρασης σε έναν πνιγμό μπορεί να κάνει πραγματικά τη διαφορά μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.
Το σημαντικότερο είναι να θυμόμαστε τη σειρά: αποτελεσματικός βήχας όταν είναι δυνατός, έως 5 χτυπήματα στην πλάτη, έως 5 κοιλιακές ωθήσεις αν χρειαστεί και άμεση κλήση βοήθειας όταν η απόφραξη επιμένει.
Ένα σύντομο πιστοποιημένο μάθημα πρώτων βοηθειών μπορεί να μας δώσει την πρακτική εξάσκηση που κανένα άρθρο ή βίντεο δεν μπορεί να αντικαταστήσει.
Πηγές:
European Resuscitation Council – First Aid Guidelines 2025
NHS – Choking first aid












