Πριν από χρόνια, όταν κάποιος παραπονιόταν για πονόδοντο, η γιαγιά είχε σχεδόν πάντα μια συμβουλή. Λίγο γαρίφαλο, μια πλύση με αλατόνερο ή κάποιο βότανο από το ντουλάπι της κουζίνας ήταν από τα πιο γνωστά παραδοσιακά γιατροσόφια.
Πόσα όμως από αυτά βοηθούν πραγματικά; Και ποια μπορεί να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό; Εξετάζουμε έξι γνωσμένα γιατροσόφια για τον πονόδοντο, τι γνωρίζουμε για τη δράση τους και ποιες λύσεις θεωρούνται ασφαλέστερες μέχρι να επισκεφθείτε τον οδοντίατρο.
1. Γαρίφαλο: Το παραδοσιακό γιατρικό για τον πονόδοντο
Το γαρίφαλο είναι ίσως το πιο γνωστό παραδοσιακό γιατρικό για τον πονόδοντο. Περιέχει μια ουσία που ονομάζεται ευγενόλη, η οποία έχει τοπική αναισθητική δράση και χρησιμοποιείται σε ορισμένα οδοντιατρικά σκευάσματα.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση από τον πόνο. Δεν αντιμετωπίζει όμως την αιτία που τον προκαλεί, όπως μια τερηδόνα, μια φλεγμονή ή ένα οδοντικό απόστημα.
Τι χρειάζεται προσοχή: Το αιθέριο έλαιο γαρίφαλου είναι συμπυκνωμένο και μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή χημικό έγκαυμα στα ούλα και στους ιστούς του στόματος.
Μην εφαρμόζετε ανεξέλεγκτα αιθέριο έλαιο πάνω στα ούλα. Αν χρησιμοποιήσετε εγκεκριμένο οδοντιατρικό προϊόν που περιέχει γαρίφαλο, ακολουθήστε προσεκτικά τις οδηγίες του και ζητήστε τη συμβουλή φαρμακοποιού ή οδοντιάτρου.
2. Σκόρδο: Έχει πράγματι αντιβακτηριακή δράση;
Το σκόρδο χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στην παραδοσιακή ιατρική. Περιέχει ουσίες, όπως η αλλισίνη, που έχουν παρουσιάσει αντιμικροβιακή δράση σε εργαστηριακές μελέτες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τοποθετώντας ωμό σκόρδο πάνω σε ένα πονεμένο δόντι μπορούμε να θεραπεύσουμε μια μόλυνση ή να σταματήσουμε τον πονόδοντο.
Δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά στοιχεία που να υποστηρίζουν αυτή τη χρήση. Μάλιστα, η παρατεταμένη επαφή του ωμού ή πολτοποιημένου σκόρδου με τα ούλα μπορεί να προκαλέσει έντονο ερεθισμό και ακόμη και χημικά εγκαύματα.
Τι είναι προτιμότερο: Αποφύγετε να τοποθετείτε σκόρδο απευθείας στο δόντι ή στα ούλα. Αν υπάρχει λοίμωξη, χρειάζεται οδοντιατρική αντιμετώπιση και όχι ένα αυτοσχέδιο αντιβιοτικό.
3. Χλιαρό αλατόνερο: Μια απλή λύση για προσωρινή ανακούφιση
Από όλα τα παραδοσιακά γιατροσόφια, οι πλύσεις με χλιαρό αλατόνερο είναι μια από τις πιο απλές μεθόδους που αναφέρονται και στις οδηγίες του βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) για την προσωρινή αντιμετώπιση του πονόδοντου.
Το αλατόνερο μπορεί να βοηθήσει στον ήπιο καθαρισμό της στοματικής κοιλότητας και να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση από ορισμένους ερεθισμούς.
Πώς να το χρησιμοποιήσετε:
- Διαλύστε μισό κουταλάκι του γλυκού αλάτι σε ένα ποτήρι χλιαρό νερό.
- Κάντε απαλά στοματικές πλύσεις.
- Φτύστε το διάλυμα χωρίς να το καταπιείτε.
- Μπορείτε να επαναλάβετε την πλύση αν χρειάζεται, εφόσον δεν σας προκαλεί ενόχληση.
Το νερό πρέπει να είναι χλιαρό και όχι καυτό. Επίσης, η μέθοδος δεν είναι κατάλληλη για μικρά παιδιά που ενδέχεται να καταπιούν το διάλυμα.
Το αλατόνερο δεν θεραπεύει την τερηδόνα, δεν απομακρύνει μια βαθιά οδοντική λοίμωξη και δεν αντικαθιστά την επίσκεψη στον οδοντίατρο.
4. Τζίντζερ: Μπορεί να καταπραΰνει τον πονόδοντο;
Το τζίντζερ είναι γνωστό κυρίως για τη χρήση του στη μαγειρική, αλλά και για ορισμένες ιδιότητές του που έχουν μελετηθεί επιστημονικά. Περιέχει ουσίες με αντιφλεγμονώδη δράση σε εργαστηριακές μελέτες.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι η τοποθέτηση φρέσκου τζίντζερ πάνω σε ένα πονεμένο δόντι προσφέρει αξιόπιστη ανακούφιση.
Η παραδοσιακή συμβουλή να βάζουμε κομμάτια ρίζας τζίντζερ στο στόμα και να τα αντικαθιστούμε κάθε λίγα λεπτά δεν αποτελεί αναγνωρισμένη οδοντιατρική θεραπεία.
Επιπλέον, η απευθείας επαφή του με ερεθισμένα ούλα μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστο αίσθημα καύσου.
Τι είναι προτιμότερο: Μην βασίζεστε στο τζίντζερ για την αντιμετώπιση του πονόδοντου. Αν ο πόνος επιμένει, πρέπει να αναζητηθεί η αιτία του.
5. Χαμομήλι: Η παραδοσιακή επιλογή για ερεθισμένα ούλα
Το χαμομήλι είναι από τα πιο αγαπημένα βότανα της ελληνικής παράδοσης. Χρησιμοποιείται συχνά ως ρόφημα και περιέχει ουσίες που έχουν μελετηθεί για πιθανές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
Γι’ αυτό αρκετοί συνηθίζουν να κάνουν πλύσεις με χλιαρό χαμομήλι όταν αισθάνονται ενόχληση στα ούλα.
Παρότι ένα χλιαρό ρόφημα μπορεί να δίνει αίσθηση ανακούφισης, δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις ότι οι πλύσεις με χαμομήλι θεραπεύουν την ουλίτιδα, μια οδοντική λοίμωξη ή τον πονόδοντο.
Επιπλέον, σε ανθρώπους με αλλεργία σε φυτά της οικογένειας των Αστεροειδών, όπως η αμβροσία και οι μαργαρίτες, το χαμομήλι μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις.
Τι να θυμάστε: Το χαμομήλι δεν αντικαθιστά τη σωστή στοματική υγιεινή, τον επαγγελματικό καθαρισμό ή τη θεραπεία που μπορεί να χρειάζονται τα ούλα.
6. Ξύδι: Γιατί δεν πρέπει να το βάζουμε στο πονεμένο δόντι
Το ξύδι χρησιμοποιείται παραδοσιακά σε διάφορες οικιακές πρακτικές, κυρίως λόγω της οξύτητάς του. Αυτό όμως δεν το καθιστά ασφαλή επιλογή για τον πονόδοντο.
Η συμβουλή να τοποθετούμε βαμβάκι εμποτισμένο με ξύδι πάνω σε ένα πονεμένο δόντι δεν υποστηρίζεται από αξιόπιστα κλινικά δεδομένα.
Αντίθετα, το ξύδι είναι όξινο και μπορεί να ερεθίσει τους ευαίσθητους ιστούς του στόματος. Η συχνή έκθεση των δοντιών σε όξινες ουσίες μπορεί επίσης να συμβάλει στη διάβρωση της αδαμαντίνης, δηλαδή του σκληρού εξωτερικού στρώματος που τα προστατεύει.
Τι είναι προτιμότερο: Μην εφαρμόζετε ξύδι στα δόντια ή στα ούλα για να αντιμετωπίσετε τον πόνο. Δεν υπάρχει τεκμηριωμένο όφελος που να δικαιολογεί αυτή την πρακτική.
Τι μπορείτε να κάνετε με ασφάλεια μέχρι να πάτε στον οδοντίατρο;
Ο πονόδοντος μπορεί να προκληθεί από τερηδόνα, ραγισμένο δόντι, χαλασμένο σφράγισμα, φλεγμονή των ούλων ή οδοντικό απόστημα. Η προσωρινή ανακούφιση δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα έχει λυθεί.
Σύμφωνα με το NHS και την American Dental Association, υπάρχουν ορισμένα απλά μέτρα που μπορούν να βοηθήσουν μέχρι να εξεταστείτε από οδοντίατρο.
- Κάντε ήπιες πλύσεις με χλιαρό αλατόνερο, εφόσον μπορείτε να τις κάνετε με ασφάλεια.
- Προτιμήστε μαλακές τροφές και αποφύγετε να μασάτε από την πλευρά που πονάει.
- Αποφύγετε πολύ ζεστά, πολύ κρύα ή πολύ γλυκά τρόφιμα αν επιδεινώνουν τον πόνο.
- Συνεχίστε τον ήπιο καθαρισμό των δοντιών με μαλακή οδοντόβουρτσα, χωρίς να πιέζετε την ευαίσθητη περιοχή.
- Ρωτήστε φαρμακοποιό για κατάλληλο παυσίπονο, όπως παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη, εφόσον επιτρέπεται για εσάς. Ακολουθήστε τις οδηγίες χρήσης και λάβετε υπόψη τυχόν παθήσεις ή φάρμακα που παίρνετε.
Τα παυσίπονα μπορούν να μειώσουν προσωρινά τον πόνο, αλλά δεν αντιμετωπίζουν απαραίτητα την αιτία του. Ούτε τα αντιβιοτικά είναι κατάλληλα για κάθε πονόδοντο και δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς ιατρική ή οδοντιατρική οδηγία.
Πότε ο πονόδοντος χρειάζεται άμεσα οδοντίατρο;
Είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε με οδοντίατρο αν ο πόνος διαρκεί περισσότερο από δύο ημέρες, δεν υποχωρεί με κατάλληλα παυσίπονα ή συνοδεύεται από πυρετό, πόνο κατά τη μάσηση, πρήξιμο, έντονη ερυθρότητα των ούλων ή δυσάρεστη γεύση στο στόμα.
Αν ο πόνος είναι πολύ δυνατός ή το πρήξιμο αυξάνεται, χρειάζεται επείγουσα οδοντιατρική εκτίμηση.
Επείγουσα προειδοποίηση: Αν εμφανιστεί πρήξιμο στον λαιμό ή γύρω από το μάτι, ή δυσκολία στην αναπνοή, στην κατάποση ή στην ομιλία, αναζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική βοήθεια.
Τα παραδοσιακά γιατροσόφια αποτελούν ένα ενδιαφέρον κομμάτι της λαϊκής εμπειρίας. Δεν έχουν όμως όλα αποδειχθεί αποτελεσματικά και ορισμένα μπορεί να είναι επικίνδυνα όταν χρησιμοποιούνται με λάθος τρόπο.
Από τα έξι γνωστά γιατροσόφια, οι σωστά παρασκευασμένες πλύσεις με χλιαρό αλατόνερο αποτελούν μια απλή επιλογή προσωρινής ανακούφισης. Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι να μην αγνοούμε τον πονόδοντο και να αντιμετωπίζουμε έγκαιρα την πραγματική αιτία του.
Πηγές τεκμηρίωσης:
