Το λίτσι είναι ένα μικρό εξωτικό φρούτο με χαρακτηριστική κόκκινη φλούδα, ζουμερή λευκή σάρκα και γλυκιά, αρωματική γεύση. Η επιστημονική του ονομασία είναι Litchi chinensis και ανήκει στην οικογένεια Sapindaceae, στην ίδια οικογένεια με το longan και το ραμπουτάν.
Εκτός από την ιδιαίτερη γεύση του, το λίτσι προσφέρει βιταμίνη C, μικρές ποσότητες φυτικών ινών και διάφορα φυτικά συστατικά. Δεν είναι όμως «θαυματουργό» φρούτο και αρκετές εντυπωσιακές ιδιότητες που του έχουν αποδοθεί κατά καιρούς δεν έχουν αποδειχθεί.
Πώς είναι το λίτσι;
Το λίτσι αναπτύσσεται σε αειθαλές δέντρο που προέρχεται από την Ασία. Ο καρπός είναι μικρός, συνήθως περίπου 3 έως 4 εκατοστά, με τραχιά κόκκινη ή ροζ φλούδα όταν είναι ώριμος.
Μόλις αφαιρεθεί η φλούδα, εμφανίζεται η λευκή έως ημιδιαφανής σάρκα του. Είναι ζουμερή, γλυκιά και αρωματική. Στο κέντρο υπάρχει ένα μεγάλο καφέ κουκούτσι, το οποίο δεν τρώγεται.
Στην αγορά μπορούμε να βρούμε λίτσι φρέσκο, κατεψυγμένο ή σε κονσέρβα. Το φρέσκο έχει συνήθως διαφορετική υφή και γεύση από εκείνο που διατηρείται σε σιρόπι.
Η ιστορία του λίτσι στην Κίνα
Το λίτσι καλλιεργείται στην Κίνα εδώ και πολλούς αιώνες και έχει σημαντική θέση στην κινεζική παράδοση.
Μια από τις πιο γνωστές ιστορίες συνδέεται με την αυτοκρατορική αυλή της δυναστείας Τανγκ. Σύμφωνα με την παράδοση, η Γιανγκ Γκουιφέι αγαπούσε τόσο πολύ τα φρέσκα λίτσι ώστε χρησιμοποιούνταν ταχύτατοι αγγελιοφόροι με άλογα για να τα μεταφέρουν στην αυτοκρατορική αυλή πριν χαλάσουν.
Η ιστορία έχει αποκτήσει σχεδόν θρυλικό χαρακτήρα, αλλά δείχνει πόσο πολύτιμο θεωρούνταν το φρούτο στην Κίνα.
Ποια είναι η θρεπτική αξία του λίτσι;
Τα φρέσκα λίτσι δίνουν περίπου 65 με 70 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια. Το μεγαλύτερο μέρος των θερμίδων τους προέρχεται από τους φυσικούς υδατάνθρακες και τα σάκχαρα του φρούτου.
Το θρεπτικό συστατικό για το οποίο ξεχωρίζουν περισσότερο είναι η βιταμίνη C. Περίπου 100 γραμμάρια φρέσκου λίτσι μπορούν να προσφέρουν γύρω στα 70 mg βιταμίνης C, αν και οι ακριβείς τιμές μεταβάλλονται ανάλογα με την ποικιλία και την ωρίμανση.
Περιέχουν επίσης μικρές ποσότητες φυτικών ινών, καλίου, χαλκού και ορισμένων βιταμινών του συμπλέγματος Β.
Γιατί είναι σημαντική η βιταμίνη C;
Η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για πολλές λειτουργίες του οργανισμού. Συμμετέχει στον σχηματισμό κολλαγόνου, βοηθά στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και δρα ως αντιοξειδωτικό.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση λίτσι μπορεί να αποτρέψει ή να θεραπεύσει λοιμώξεις. Είναι απλώς ένας από τους πολλούς τρόπους με τους οποίους μπορούμε να προσλάβουμε βιταμίνη C μέσα από μια ποικίλη διατροφή.
Περιέχει αντιοξειδωτικές ουσίες;
Το λίτσι περιέχει διάφορες φαινολικές και άλλες φυτικές ενώσεις με αντιοξειδωτική δράση. Οι ουσίες αυτές έχουν αποτελέσει αντικείμενο αρκετών ερευνών.
Χρειάζεται όμως προσοχή όταν μεταφέρουμε αποτελέσματα εργαστηριακών μελετών στην καθημερινή διατροφή. Το γεγονός ότι μια ουσία παρουσιάζει αντιοξειδωτική δράση στο εργαστήριο δεν σημαίνει αυτόματα ότι η κατανάλωση του φρούτου προλαμβάνει συγκεκριμένες ασθένειες.
Τι ισχύει με το Oligonol;
Σε αρκετά παλιότερα άρθρα αναφέρεται ότι το λίτσι περιέχει σε αφθονία μια ουσία που ονομάζεται Oligonol και ότι αυτή μειώνει το λίπος, βελτιώνει την κυκλοφορία, προστατεύει το δέρμα και βοηθά στον έλεγχο της γλυκόζης.
Αυτό χρειάζεται σημαντική διόρθωση. Το Oligonol δεν είναι απλώς μια φυσική ουσία που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες σε ένα φρέσκο λίτσι. Πρόκειται για ειδικά επεξεργασμένο και τυποποιημένο εκχύλισμα πολυφαινολών, που έχει χρησιμοποιηθεί ως συμπλήρωμα σε κλινικές μελέτες.
Ορισμένες μικρές μελέτες έχουν δείξει ενδιαφέροντα αποτελέσματα, ενώ άλλες δεν βρήκαν σημαντικό όφελος σε σύγκριση με placebo. Σε κάθε περίπτωση, τα αποτελέσματα ενός συμπυκνωμένου συμπληρώματος δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως απόδειξη ότι η κατανάλωση λίτσι προκαλεί τα ίδια αποτελέσματα.
Πώς διαλέγουμε καλά λίτσι;
Όταν αγοράζετε φρέσκα λίτσι, αναζητήστε καρπούς με σχετικά φωτεινή ροζ ή κόκκινη φλούδα, χωρίς μούχλα, βαθιές ρωγμές ή εμφανείς αλλοιώσεις.
Το λίτσι είναι μη κλιμακτηριακό φρούτο. Με απλά λόγια, δεν συνεχίζει να ωριμάζει όπως μια μπανάνα αφού κοπεί από το δέντρο. Γι’ αυτό πρέπει να συλλέγεται όταν έχει ήδη φτάσει στο κατάλληλο στάδιο ωρίμανσης.
Η φλούδα μπορεί να γίνει καφέ σχετικά γρήγορα μετά τη συγκομιδή, κυρίως λόγω απώλειας υγρασίας και άλλων μετασυλλεκτικών αλλαγών.
Πώς διατηρούμε τα λίτσι;
Τα λίτσι είναι ευαίσθητα και αλλοιώνονται αρκετά γρήγορα σε θερμοκρασία δωματίου. Για αυτό είναι καλύτερο να φυλάσσονται στο ψυγείο και να καταναλώνονται όσο παραμένουν σε καλή κατάσταση.
Η πραγματική διάρκεια ζωής τους εξαρτάται από το πόσο φρέσκα ήταν όταν αγοράστηκαν, τη θερμοκρασία και τον τρόπο με τον οποίο έχουν συσκευαστεί. Η αλλαγή του κόκκινου χρώματος της φλούδας προς το καφέ είναι από τα πιο συνηθισμένα σημάδια απώλειας φρεσκάδας.
Μπορούν επίσης να καταψυχθούν, να αποξηρανθούν ή να διατηρηθούν σε κονσέρβα.
Πώς τρώγεται το λίτσι;
Πλύνετε τον καρπό και αφαιρέστε τη φλούδα με τα δάχτυλα. Η φλούδα δεν τρώγεται. Στη συνέχεια ανοίξτε τη σάρκα και αφαιρέστε το μεγάλο κουκούτσι πριν την καταναλώσετε.
Το λίτσι τρώγεται πολύ ευχάριστα μόνο του, αλλά μπορεί επίσης να προστεθεί σε φρουτοσαλάτες, γιαούρτι και διάφορα γλυκά. Ταιριάζει ακόμη σε σαλάτες και γλυκόξινες ασιατικές συνταγές.
Τα λίτσι σε κονσέρβα συνήθως βρίσκονται μέσα σε σιρόπι. Σε αυτή την περίπτωση αξίζει να κοιτάζουμε την ετικέτα, καθώς το τελικό προϊόν μπορεί να περιέχει αρκετή πρόσθετη ζάχαρη.
Τι χρειάζεται να θυμόμαστε;
Το λίτσι είναι ένα νόστιμο φρούτο που ξεχωρίζει κυρίως για την υψηλή περιεκτικότητά του σε βιταμίνη C και για τις φυτικές ενώσεις που περιέχει. Μπορεί εύκολα να αποτελέσει μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής μαζί με πολλά άλλα φρούτα.
Δεν χρειάζεται όμως να του αποδίδουμε ιδιότητες που δεν έχουν αποδειχθεί. Οι ισχυρισμοί ότι το λίτσι από μόνο του μειώνει το σπλαχνικό λίπος, εξαφανίζει τις ρυτίδες, προστατεύει από την υπεριώδη ακτινοβολία ή προλαμβάνει συγκεκριμένες ασθένειες ξεπερνούν όσα γνωρίζουμε σήμερα.
