Πολλές ώρες μπροστά στον υπολογιστή μπορούν πράγματι να προκαλέσουν ξηρότητα στα μάτια, πονοκέφαλο και αίσθημα κόπωσης. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η οθόνη «αφυδατώνει» το σώμα ή ότι χρειάζεται να πίνουμε συνεχώς περισσότερο νερό για να διορθώσουμε το πρόβλημα.
Η ψηφιακή καταπόνηση των ματιών σχετίζεται κυρίως με το γεγονός ότι όταν κοιτάμε συγκεντρωμένοι μια οθόνη βλεφαρίζουμε λιγότερο. Παράλληλα, ο ξηρός αέρας από κλιματισμό ή θέρμανση μπορεί να κάνει την ενόχληση πιο έντονη.
Γιατί στεγνώνουν τα μάτια μπροστά στην οθόνη;
Όταν κοιτάμε μια οθόνη για πολλή ώρα, ο ρυθμός βλεφαρισμού μπορεί να μειωθεί σημαντικά. Αυτό σημαίνει ότι το δακρυϊκό φιλμ δεν ανανεώνεται τόσο συχνά και η επιφάνεια του ματιού μπορεί να στεγνώνει πιο εύκολα.
Η American Academy of Ophthalmology αναφέρει ότι η παρατεταμένη χρήση ψηφιακών συσκευών μπορεί να προκαλέσει προσωρινά συμπτώματα όπως:
- Ξηρότητα ή κάψιμο στα μάτια
- Θολή όραση
- Δάκρυα ή ερεθισμό
- Πονοκέφαλο
- Κόπωση των ματιών
Αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ολόκληρος ο οργανισμός είναι αφυδατωμένος.
Ο κλιματισμός μπορεί να κάνει την ξηρότητα χειρότερη
Ο ξηρός αέρας από κλιματισμό και συστήματα θέρμανσης μπορεί να αυξήσει την εξάτμιση των δακρύων και να επιδεινώσει την αίσθηση ξηρότητας.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν ο αέρας από κλιματιστικό ή ανεμιστήρα φυσά απευθείας προς το πρόσωπο.
- Αποφύγετε τον άμεσο αέρα πάνω στα μάτια.
- Ρυθμίστε την οθόνη λίγο χαμηλότερα από το ύψος των ματιών.
- Κάντε τακτικά μικρά διαλείμματα από κοντινή εργασία.
Η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει κόπωση;
Ναι, όταν κάποιος πράγματι δεν προσλαμβάνει αρκετά υγρά, μπορεί να εμφανίσει δίψα, ξηροστομία, πιο σκούρα ούρα, κόπωση ή πονοκέφαλο.
Ωστόσο, τα συμπτώματα αυτά δεν είναι ειδικά μόνο για την αφυδάτωση. Ένας πονοκέφαλος στο γραφείο μπορεί να σχετίζεται και με καταπόνηση των ματιών, ένταση στον αυχένα, στρες, κακό ύπνο, παράλειψη γεύματος ή άλλους παράγοντες.
Πόσο νερό χρειάζεται πραγματικά μια γυναίκα;
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ποσότητα νερού που να είναι σωστή για όλες τις γυναίκες που εργάζονται σε γραφείο.
Οι ευρωπαϊκές συστάσεις αναφέρουν περίπου 2 λίτρα συνολικού νερού ημερησίως για τις ενήλικες γυναίκες. Αυτό όμως περιλαμβάνει το νερό από όλες τις πηγές: νερό, καφέ, τσάι, άλλα ροφήματα και την υγρασία των τροφών.
Άλλοι οργανισμοί χρησιμοποιούν διαφορετικά επίπεδα αναφοράς. Γι’ αυτό οι αριθμοί αυτοί δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν υποχρεωτική «συνταγή».
Οι ανάγκες αλλάζουν ανάλογα με:
- Τη θερμοκρασία και την υγρασία του περιβάλλοντος
- Τη φυσική δραστηριότητα
- Την εφίδρωση
- Την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό
- Τη διατροφή
- Ορισμένα νοσήματα ή φάρμακα
Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους, η δίψα και το χρώμα των ούρων μπορούν να αποτελέσουν πρακτικούς καθημερινούς δείκτες. Πολύ σκούρα ούρα μπορεί να δείχνουν ότι χρειάζονται περισσότερα υγρά, ενώ πολύ ανοιχτόχρωμα ούρα είναι συνηθισμένα όταν η πρόσληψη υγρών είναι επαρκής.
Χρειάζεται να πίνουμε νερό κάθε 30 λεπτά;
Όχι. Δεν υπάρχει επιστημονικός κανόνας που απαιτεί να πίνουμε νερό κάθε 30 ή 60 λεπτά ανεξάρτητα από τη δίψα.
Πιο πρακτικό είναι να υπάρχει διαθέσιμο νερό στο γραφείο και να πίνουμε τακτικά μέσα στην ημέρα, ιδιαίτερα όταν νιώθουμε δίψα, όταν ο χώρος είναι ζεστός ή όταν έχουμε αυξημένη φυσική δραστηριότητα.
Οι υπενθυμίσεις μπορεί να είναι χρήσιμες για κάποιον που ξεχνά συστηματικά να πιει, αλλά δεν χρειάζεται να μετατραπούν σε υποχρεωτικό πρόγραμμα.
Ο καφές αφυδατώνει;
Η καφεΐνη έχει ήπια διουρητική δράση, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες δόσεις και σε ανθρώπους που δεν την καταναλώνουν συχνά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα συνηθισμένο φλιτζάνι καφέ αφυδατώνει περισσότερο από όσο ενυδατώνει.
Ο καφές και το τσάι περιέχουν κυρίως νερό και συνεισφέρουν στη συνολική ημερήσια πρόσληψη υγρών.
Δεν υπάρχει ανάγκη να πίνετε υποχρεωτικά ένα επιπλέον ποτήρι νερό για κάθε καφέ. Η υπερβολική καφεΐνη μπορεί όμως να προκαλέσει άλλα προβλήματα, όπως αϋπνία, ταχυκαρδία ή νευρικότητα.
Χρειάζονται ηλεκτρολύτες στο γραφείο;
Συνήθως όχι. Ένας υγιής άνθρωπος που εργάζεται καθιστικά σε φυσιολογικές θερμοκρασίες δεν χρειάζεται ειδικά ηλεκτρολυτικά ροφήματα για να παραμείνει ενυδατωμένος.
Οι ηλεκτρολύτες γίνονται πιο χρήσιμοι όταν υπάρχει σημαντική απώλεια υγρών και αλάτων, όπως σε παρατεταμένη έντονη άσκηση και εφίδρωση ή σε περιπτώσεις εμετού και διάρροιας.
Πολλά εμπορικά ηλεκτρολυτικά ποτά περιέχουν επίσης ζάχαρη ή αρκετό νάτριο και δεν προσφέρουν ιδιαίτερο όφελος στην καθημερινή εργασία γραφείου.
Ποια ροφήματα συνυπολογίζονται στην ενυδάτωση;
Η πρόσληψη υγρών δεν προέρχεται μόνο από το σκέτο νερό.
- Νερό
- Τσάι και άλλα αφεψήματα
- Καφές
- Γάλα
- Σούπες και άλλα τρόφιμα με πολύ νερό
Οι χυμοί επίσης περιέχουν νερό, αλλά προσφέρουν και φυσικά σάκχαρα και θερμίδες, επομένως δεν χρειάζεται να αποτελούν βασική πηγή ενυδάτωσης.
Ποιες τροφές προσφέρουν αρκετό νερό;
Ένα σημαντικό μέρος της ημερήσιας πρόσληψης νερού μπορεί να προέρχεται από τις τροφές, ιδιαίτερα από φρούτα και λαχανικά.
- Αγγούρι
- Καρπούζι
- Πεπόνι
- Φράουλες
- Ντομάτα
- Πορτοκάλι
- Γιαούρτι
Οι σπόροι chia απορροφούν νερό και σχηματίζουν γέλη, αλλά δεν υπάρχει λόγος να θεωρούνται ειδική τροφή «καλύτερης ενυδάτωσης». Είναι απλώς ένα θρεπτικό τρόφιμο που μπορεί να αποτελεί μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.
Το περισσότερο νερό βελτιώνει το δέρμα;
Η σοβαρή ή πραγματική αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει την εμφάνιση και τη λειτουργία του δέρματος. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερο νερό πίνουμε τόσο πιο ενυδατωμένο ή νεανικό γίνεται το δέρμα.
Σε έναν άνθρωπο που ήδη λαμβάνει αρκετά υγρά, η επιπλέον κατανάλωση νερού δεν έχει αποδειχθεί ότι μειώνει αισθητά λεπτές γραμμές ή διορθώνει ξηροδερμία.
Για ξηρό δέρμα, η τοπική ενυδάτωση και η προστασία του δερματικού φραγμού συνήθως έχουν πιο άμεση σημασία.
Ο κανόνας 20-20-20 βοηθά τα μάτια
Μία από τις απλούστερες πρακτικές για την ψηφιακή καταπόνηση είναι ο κανόνας 20-20-20: περίπου κάθε 20 λεπτά κοιτάξτε για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα κάτι που βρίσκεται περίπου 20 πόδια, δηλαδή περίπου 6 μέτρα, μακριά.
Το διάλειμμα αυτό χαλαρώνει την εστίαση και μας υπενθυμίζει να βλεφαρίζουμε περισσότερο.
Ρυθμίστε σωστά την οθόνη
- Κρατήστε την περίπου σε απόσταση ενός χεριού, γύρω στα 60–65 εκατοστά για τους περισσότερους χρήστες.
- Τοποθετήστε την ελαφρώς χαμηλότερα από το επίπεδο των ματιών.
- Μειώστε τις αντανακλάσεις από παράθυρα ή έντονο φωτισμό.
- Ρυθμίστε φωτεινότητα και αντίθεση ώστε να είναι άνετες για τον χώρο.
Χρειάζονται γυαλιά με φίλτρο μπλε φωτός;
Τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δεν δείχνουν ότι τα blue-light γυαλιά μειώνουν ουσιαστικά την ψηφιακή καταπόνηση των ματιών.
Η κόπωση από τις οθόνες σχετίζεται περισσότερο με την παρατεταμένη κοντινή εργασία, το μειωμένο βλεφάρισμα, τη λάθος απόσταση, την αντανάκλαση και τις πολλές ώρες χωρίς διάλειμμα.
Αν κάποιος χρειάζεται γυαλιά για μυωπία, αστιγματισμό ή άλλη διαθλαστική ανωμαλία, η σωστή συνταγή έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από την προσθήκη ενός φίλτρου μπλε φωτός.
Βοηθούν τα τεχνητά δάκρυα;
Ναι, τα απλά τεχνητά δάκρυα μπορούν να ανακουφίσουν προσωρινά από ξηρότητα και ενόχληση.
Δεν χρειάζεται όμως κάθε άνθρωπος να χρησιμοποιεί αποκλειστικά σταγόνες χωρίς συντηρητικά. Σύμφωνα με την American Academy of Ophthalmology, όταν τα τεχνητά δάκρυα χρησιμοποιούνται πολύ συχνά, περίπου περισσότερες από έξι φορές την ημέρα, ή όταν υπάρχει ευαισθησία στα συντηρητικά, οι preservative-free επιλογές είναι προτιμότερες.
Αν η ξηρότητα επιμένει παρά τις αλλαγές στις συνήθειες και τη χρήση τεχνητών δακρύων, χρειάζεται οφθαλμολογικός έλεγχος.
Πότε ο πονοκέφαλος χρειάζεται περισσότερη προσοχή;
Ένας περιστασιακός πονοκέφαλος μετά από πολλές ώρες οθόνης μπορεί να σχετίζεται με καταπόνηση, αλλά δεν πρέπει κάθε πονοκέφαλος να αποδίδεται στην αφυδάτωση ή στον υπολογιστή.
Αν οι πονοκέφαλοι είναι συχνοί, πολύ έντονοι, εμφανίζονται ξαφνικά ή συνοδεύονται από διαταραχές όρασης, αδυναμία, μούδιασμα, σύγχυση ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Συχνές ερωτήσεις
Οι οθόνες προκαλούν αφυδάτωση;
Όχι. Η πολύωρη χρήση οθονών μπορεί να προκαλέσει ξηρά μάτια επειδή βλεφαρίζουμε λιγότερο, αλλά δεν προκαλεί από μόνη της γενικευμένη αφυδάτωση του σώματος.
Πρέπει να πίνω 2,5 λίτρα σκέτο νερό κάθε ημέρα;
Όχι απαραίτητα. Οι συστάσεις αφορούν συνήθως τη συνολική πρόσληψη νερού από ροφήματα και τρόφιμα. Η προσωπική ανάγκη εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.
Ο καφές μετράει στα υγρά;
Ναι. Σε συνηθισμένες ποσότητες ο καφές συνεισφέρει στη συνολική πρόσληψη υγρών και δεν προκαλεί απαραίτητα αφυδάτωση.
Χρειάζονται ηλεκτρολύτες για μια κουραστική μέρα στο γραφείο;
Συνήθως όχι. Νερό, φυσιολογική διατροφή και τα συνηθισμένα ροφήματα επαρκούν για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους που δεν χάνουν μεγάλες ποσότητες υγρών μέσω ιδρώτα ή ασθένειας.
Τι είναι πιο αποτελεσματικό για την ξηρότητα των ματιών από την οθόνη;
Συχνά βοηθούν τα διαλείμματα, το συνειδητό βλεφάρισμα, η σωστή απόσταση από την οθόνη, η αποφυγή άμεσου αέρα από κλιματιστικό και, όταν χρειάζεται, τα τεχνητά δάκρυα.
Η καλή ενυδάτωση παραμένει σημαντική για τη γενική υγεία, αλλά δεν είναι η λύση για κάθε σύμπτωμα που εμφανίζεται μετά από ώρες στον υπολογιστή. Για τα ξηρά μάτια και την ψηφιακή κόπωση, οι σωστές συνήθειες μπροστά στην οθόνη συνήθως κάνουν μεγαλύτερη διαφορά από το να πιούμε απλώς περισσότερο νερό.
Πηγές:















