Το υγιές δέρμα δεν εξαρτάται από μια περίπλοκη ρουτίνα ή από δεκάδες καλλυντικά προϊόντα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μερικές απλές και σταθερές συνήθειες —ήπιος καθαρισμός, σωστή ενυδάτωση και προστασία από τον ήλιο— αποτελούν τη βάση μιας καλής καθημερινής φροντίδας.
Οι ανάγκες βέβαια διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο του δέρματος, την ηλικία και τυχόν δερματολογικά προβλήματα. Για αυτό δεν υπάρχει μία ρουτίνα που να ταιριάζει σε όλους.
Ποιες είναι οι βασικές συνήθειες για υγιές δέρμα;
Ήπιος καθαρισμός χωρίς υπερβολές
Ο καθαρισμός βοηθά να απομακρύνονται από την επιφάνεια του δέρματος σμήγμα, ιδρώτας, μακιγιάζ, αντηλιακό και άλλες ουσίες που συσσωρεύονται μέσα στην ημέρα.
Δεν χρειάζεται όμως έντονο τρίψιμο ή πολύ ισχυρά καθαριστικά. Αντίθετα, ο υπερβολικός καθαρισμός μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα και ερεθισμό.
- Για ευαίσθητο ή ξηρό δέρμα: προτιμήστε ένα ήπιο καθαριστικό χωρίς άρωμα.
- Για λιπαρό ή με τάση για ακμή δέρμα: ένα ήπιο αφρώδες καθαριστικό μπορεί να είναι κατάλληλο. Προϊόντα με σαλικυλικό οξύ μπορούν να βοηθήσουν ορισμένους ανθρώπους, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσουν ερεθισμό.
- Για πολύ ξηρό δέρμα: συχνά ταιριάζουν κρεμώδη καθαριστικά που δεν αφήνουν αίσθημα τραβήγματος.
Πολλοί άνθρωποι μπορούν να καθαρίζουν το πρόσωπό τους πρωί και βράδυ. Για πολύ ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα, όμως, μπορεί να αρκεί ένας καλός καθαρισμός το βράδυ.
Γιατί είναι σημαντική η ενυδάτωση;
Η ενυδατική κρέμα βοηθά το δέρμα να συγκρατεί νερό και να διατηρεί καλύτερα τον προστατευτικό του φραγμό. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν το δέρμα είναι ξηρό, παρουσιάζει ξεφλούδισμα ή χρησιμοποιούνται προϊόντα που προκαλούν ξηρότητα.
Η επιλογή εξαρτάται από τον τύπο του δέρματος:
- Ξηρό δέρμα: συνήθως ωφελείται από πιο πλούσιες κρέμες ή αλοιφές.
- Λιπαρό δέρμα: μπορεί να προτιμά ελαφριές λοσιόν ή gel.
- Δέρμα με ακμή: προτιμήστε προϊόντα με την ένδειξη non-comedogenic ή «δεν φράζει τους πόρους».
- Ευαίσθητο δέρμα: συχνά είναι καλύτερο να επιλέγονται προϊόντα χωρίς άρωμα.
Συστατικά όπως το υαλουρονικό οξύ και τα ceramides μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της υγρασίας. Δεν χρειάζεται όμως να υπάρχει ένα συγκεκριμένο «μαγικό» συστατικό για να είναι αποτελεσματική μια ενυδατική κρέμα.
Η αντηλιακή προστασία είναι το πιο σημαντικό βήμα
Η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει ηλιακά εγκαύματα, πρόωρη γήρανση του δέρματος και να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος.
Η καθημερινή προστασία από τον ήλιο είναι για αυτό μία από τις σημαντικότερες συνήθειες φροντίδας.
- Επιλέξτε αντηλιακό ευρέος φάσματος που προστατεύει από UVA και UVB.
- Προτιμήστε SPF 30 ή υψηλότερο.
- Αν πρόκειται να κολυμπήσετε ή να ιδρώσετε, επιλέξτε ανθεκτικό στο νερό προϊόν.
- Εφαρμόστε το σε όλο το δέρμα που παραμένει εκτεθειμένο.
- Όταν βρίσκεστε για πολλές ώρες έξω, χρειάζεται επανάληψη της εφαρμογής σύμφωνα με τις οδηγίες του προϊόντος.
Η αντηλιακή προστασία δεν σημαίνει μόνο αντηλιακό. Σκιά, καπέλο, γυαλιά ηλίου και κατάλληλα ρούχα συμπληρώνουν την προστασία.
Τι ρόλο παίζει η διατροφή;
Η υγεία του δέρματος επηρεάζεται από τη συνολική κατάσταση του οργανισμού και μια ισορροπημένη διατροφή βοηθά να καλύπτονται οι ανάγκες σε πρωτεΐνες, βιταμίνες, μέταλλα και απαραίτητα λιπαρά οξέα.
Δεν υπάρχει όμως μία συγκεκριμένη «τροφή για τέλειο δέρμα». Περισσότερη σημασία έχει ένα συνολικά καλό διατροφικό πρότυπο.
Χρήσιμες επιλογές είναι:
- πολλά φρούτα και λαχανικά,
- όσπρια,
- δημητριακά ολικής άλεσης,
- ψάρια,
- ξηροί καρποί και σπόροι,
- πηγές πρωτεΐνης καλής ποιότητας,
- ελαιόλαδο και άλλες πηγές ακόρεστων λιπαρών.
Τι ισχύει για τη βιταμίνη C, τα ω-3 και τον ψευδάργυρο;
Η βιταμίνη C συμμετέχει φυσιολογικά στη σύνθεση κολλαγόνου, ενώ ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για πολλές λειτουργίες του οργανισμού, μεταξύ των οποίων και η επούλωση τραυμάτων.
Τα ω-3 λιπαρά οξέα είναι επίσης σημαντικό μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η λήψη περισσότερων ποσοτήτων από τις αναγκαίες θα βελτιώσει αυτόματα το δέρμα.
Πόσο νερό χρειάζεται πραγματικά το δέρμα;
Η επαρκής πρόσληψη υγρών είναι σημαντική για τη φυσιολογική λειτουργία ολόκληρου του οργανισμού. Σε περίπτωση αφυδάτωσης, το δέρμα μπορεί επίσης να φαίνεται πιο ξηρό.
Δεν υπάρχουν όμως ισχυρά στοιχεία ότι ένας άνθρωπος που είναι ήδη επαρκώς ενυδατωμένος θα αποκτήσει αισθητά πιο ελαστικό ή «λαμπερό» δέρμα απλώς πίνοντας πολύ περισσότερο νερό.
Για την επιφανειακή ξηρότητα, μια κατάλληλη ενυδατική κρέμα έχει συνήθως πιο άμεση επίδραση από την υπερβολική κατανάλωση νερού.
Πόσο σημαντικός είναι ο ύπνος;
Ο επαρκής ύπνος αποτελεί σημαντικό μέρος της γενικής υγείας και επηρεάζει και την εμφάνιση του δέρματος. Μια νύχτα κακού ύπνου μπορεί να κάνει τους μαύρους κύκλους, το πρήξιμο ή τη θαμπή όψη πιο εμφανή.
Δεν είναι όμως ακριβές ότι το σώμα απλώς «παράγει κολλαγόνο τη νύχτα» και έτσι ανανεώνει το δέρμα. Οι διαδικασίες επιδιόρθωσης και ανανέωσης είναι συνεχείς και εξαρτώνται από πολλούς βιολογικούς παράγοντες.
Για καλύτερο ύπνο βοηθούν συνήθειες όπως:
- σταθερό ωράριο ύπνου και αφύπνισης,
- σκοτεινό και ήσυχο δωμάτιο,
- περιορισμός έντονου φωτισμού και οθονών πριν από τον ύπνο,
- αποφυγή μεγάλης ποσότητας καφεΐνης αργά μέσα στην ημέρα.
Μπορεί το άγχος να επηρεάσει το δέρμα;
Ναι. Το στρες μπορεί να επιδεινώσει ορισμένες ήδη υπάρχουσες δερματολογικές καταστάσεις. Για παράδειγμα, έχει συσχετιστεί με εξάρσεις ακμής, ενώ μπορεί επίσης να επιδεινώσει συμπτώματα σε παθήσεις όπως ψωρίαση ή έκζεμα σε ορισμένους ανθρώπους.
Δεν σημαίνει ότι το στρες προκαλεί από μόνο του αυτές τις παθήσεις. Συνήθως λειτουργεί ως ένας από πολλούς παράγοντες.
Η τακτική άσκηση, ο επαρκής ύπνος, οι τεχνικές χαλάρωσης και οι δραστηριότητες που μειώνουν την ένταση μπορούν να βοηθήσουν στη συνολική ευεξία.
Πώς επιλέγουμε καλλυντικά χωρίς να ερεθίζουμε το δέρμα;
Δεν χρειάζονται πολλά προϊόντα για μια αποτελεσματική ρουτίνα. Μάλιστα, η χρήση πολλών δραστικών συστατικών ταυτόχρονα μπορεί να αυξήσει τον ερεθισμό.
Γενικά είναι χρήσιμο να:
- προτιμάτε προϊόντα κατάλληλα για τον τύπο του δέρματός σας,
- επιλέγετε προϊόντα χωρίς άρωμα αν έχετε ευαίσθητο δέρμα,
- αναζητάτε την ένδειξη non-comedogenic αν έχετε τάση για ακμή,
- σταματάτε ένα προϊόν αν προκαλεί έντονο κάψιμο, εξάνθημα ή επίμονο ερεθισμό.
Δεν χρειάζεται να αποφεύγουμε κάθε προϊόν επειδή περιέχει «χημικά» ούτε να θεωρούμε ότι ένα προϊόν είναι καλύτερο επειδή χαρακτηρίζεται «φυσικό». Φυσικά συστατικά, αρώματα και αιθέρια έλαια μπορούν επίσης να προκαλέσουν ερεθισμό ή αλλεργική αντίδραση.
Πότε πρέπει να πετάμε παλιά καλλυντικά;
Τα καλλυντικά και τα προϊόντα περιποίησης δεν διατηρούνται για πάντα. Μετά το άνοιγμα, η επαφή με αέρα, δάχτυλα και εφαρμογείς μπορεί να επηρεάσει τη σταθερότητα ή την καθαρότητά τους.
Ελέγξτε την ημερομηνία λήξης και το σύμβολο PAO, δηλαδή το μικρό ανοιχτό βαζάκι με ένδειξη όπως 6M, 12M ή 24M, που δείχνει για πόσους μήνες συνιστάται να χρησιμοποιείται το προϊόν μετά το άνοιγμα.
Πετάξτε ένα προϊόν νωρίτερα αν αλλάξει明显ভাবে μυρωδιά, χρώμα ή υφή ή αν παρουσιάσει σημάδια αλλοίωσης.
Είναι ασφαλείς οι σπιτικές μάσκες προσώπου;
Το ότι ένα συστατικό προέρχεται από την κουζίνα δεν σημαίνει ότι είναι αυτομάτως ασφαλές ή αποτελεσματικό για το πρόσωπο.
Μέλι, γιαούρτι, φρούτα, αιθέρια έλαια και άλλα «φυσικά» συστατικά μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό ή αλλεργική αντίδραση σε ορισμένους ανθρώπους. Επίσης δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι σπιτικές μάσκες με μπανάνα, αβοκάντο ή γιαούρτι θεραπεύουν την ακμή.
Για συγκεκριμένο πρόβλημα όπως ακμή, έκζεμα, ροδόχρους ακμή ή επίμονη ξηρότητα είναι ασφαλέστερο να χρησιμοποιούνται προϊόντα με γνωστή σύνθεση και, όταν χρειάζεται, να ζητείται η συμβουλή δερματολόγου.
Τι βοηθά στην καθημερινή φροντίδα της ακμής;
Η ακμή δεν προκαλείται από «βρώμικο δέρμα», επομένως το συχνό ή έντονο πλύσιμο δεν βοηθά. Αντίθετα, μπορεί να αυξήσει τον ερεθισμό και να κάνει τις εξάρσεις πιο εμφανείς.
Χρήσιμες καθημερινές συνήθειες είναι:
- ήπιος καθαρισμός χωρίς τρίψιμο,
- χρήση non-comedogenic προϊόντων,
- αποφυγή πίεσης και «σπασίματος» των σπυριών,
- αφαίρεση του μακιγιάζ πριν από τον ύπνο,
- καθημερινή αντηλιακή προστασία.
Η διατροφή μπορεί να παίζει ρόλο σε ορισμένους ανθρώπους. Υπάρχουν ενδείξεις ότι τρόφιμα υψηλού γλυκαιμικού φορτίου μπορεί να επιδεινώνουν την ακμή σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά δεν δικαιολογείται γενική απαγόρευση τροφίμων όπως τα γαλακτοκομικά χωρίς εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Τι χρειάζεται περισσότερο το ώριμο δέρμα;
Με την ηλικία το δέρμα γίνεται συχνά πιο ξηρό και λεπτό και η παραγωγή ορισμένων δομικών συστατικών μειώνεται. Η πιο χρήσιμη βάση παραμένει απλή:
- ήπιος καθαρισμός,
- τακτική ενυδάτωση,
- καθημερινό αντηλιακό SPF 30 ή υψηλότερο,
- αποφυγή καπνίσματος,
- αποφυγή υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο.
Οι κρέμες με κολλαγόνο μπορούν να λειτουργούν ως ενυδατικά προϊόντα, αλλά το κολλαγόνο που απλώνεται στην επιφάνεια του δέρματος δεν αντικαθιστά απλώς το κολλαγόνο που χάνεται βαθύτερα με την ηλικία.
Μια απλή ρουτίνα είναι συχνά αρκετή
Για τους περισσότερους ανθρώπους, μια βασική ρουτίνα μπορεί να περιλαμβάνει μόνο τρία πράγματα: ένα ήπιο καθαριστικό, μια κατάλληλη ενυδατική κρέμα και καθημερινή αντηλιακή προστασία.
Περισσότερα προϊόντα δεν σημαίνουν απαραίτητα καλύτερο αποτέλεσμα. Η συνέπεια, η προστασία από τον ήλιο και η επιλογή προϊόντων που ταιριάζουν στο συγκεκριμένο δέρμα έχουν μεγαλύτερη σημασία από μια περίπλοκη ρουτίνα.
Αν εμφανίζονται επίμονη ακμή, εξανθήματα, έντονος κνησμός, πληγές που δεν επουλώνονται ή μια ελιά που αλλάζει μορφή, χρώμα ή μέγεθος, χρειάζεται αξιολόγηση από δερματολόγο.
Πηγές:
