Ο πνιγμός μπορεί να συμβεί γρήγορα και συχνά χωρίς φωνές ή έντονη αναστάτωση. Γι’ αυτό η ασφάλεια των παιδιών γύρω από το νερό απαιτεί συνεχή προσοχή, είτε πρόκειται για θάλασσα και πισίνα είτε ακόμη και για μια μπανιέρα στο σπίτι.
Τα καλά νέα είναι ότι πολλά περιστατικά μπορούν να προληφθούν. Η στενή επίβλεψη, η ασφαλής πρόσβαση στο νερό, τα σωστά σωσίβια, τα μαθήματα κολύμβησης και η γνώση πρώτων βοηθειών λειτουργούν μαζί ως διαφορετικά επίπεδα προστασίας.
Γιατί τα μικρά παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι τα παιδιά κάτω των 5 ετών ανήκουν στις ηλικιακές ομάδες με τον μεγαλύτερο κίνδυνο πνιγμού. Τα μικρά παιδιά δεν έχουν ακόμη την ικανότητα να αναγνωρίζουν πάντα έναν κίνδυνο ούτε τις κολυμβητικές δεξιότητες που απαιτούνται για να αντιδράσουν όταν βρεθούν ξαφνικά στο νερό.
Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στη θάλασσα. Πισίνες, μπανιέρες, λίμνες, ποτάμια, δεξαμενές ακόμη και δοχεία γεμάτα νερό μπορούν να αποτελέσουν κίνδυνο για ένα μικρό παιδί.
Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι πνιγμού;
Πισίνες
Οι πισίνες χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, κυρίως επειδή ένα μικρό παιδί μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση χωρίς να γίνει αμέσως αντιληπτό. Το CDC συνιστά πλήρη περίφραξη τεσσάρων πλευρών που χωρίζει την πισίνα από το σπίτι και την αυλή, με πόρτα που κλείνει και ασφαλίζει μόνη της.
- Έλλειψη επίβλεψης: ο πνιγμός μπορεί να συμβεί γρήγορα και συχνά αθόρυβα.
- Ελεύθερη πρόσβαση: μια πισίνα χωρίς κατάλληλη περίφραξη μπορεί να προσελκύσει ένα μικρό παιδί όταν κανείς δεν περιμένει ότι θα βρίσκεται κοντά στο νερό.
- Φουσκωτά παιχνίδια: δεν αποτελούν σωστικά μέσα και δεν πρέπει να δημιουργούν ψευδή αίσθηση ασφάλειας.
- Ολισθηρές επιφάνειες: τα βρεγμένα σημεία γύρω από την πισίνα αυξάνουν τον κίνδυνο πτώσης.
Θάλασσα, λίμνες και ποτάμια
Στα φυσικά νερά υπάρχουν επιπλέον κίνδυνοι, όπως κύματα, ρεύματα, απότομες αλλαγές βάθους, περιορισμένη ορατότητα, βράχια και μεταβολές του καιρού.
Η παρουσία ναυαγοσώστη προσθέτει ένα σημαντικό επίπεδο προστασίας, όμως δεν αντικαθιστά την επίβλεψη από τον γονέα ή τον υπεύθυνο ενήλικο.
Μπανιέρα και νερό μέσα στο σπίτι
Τα βρέφη και τα νήπια δεν πρέπει να μένουν μόνα τους μέσα ή κοντά σε νερό ούτε για λίγο. Το ελληνικό Υπουργείο Υγείας επισημαίνει ότι για ένα μικρό παιδί ακόμη και πολύ μικρό βάθος νερού μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο.
Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή όχι μόνο στην μπανιέρα αλλά και σε κουβάδες, λεκάνες και άλλα δοχεία με νερό. Αν ο ενήλικος πρέπει να απομακρυνθεί, παίρνει το μικρό παιδί μαζί του.
Το σημαντικότερο μέτρο είναι η συνεχής επίβλεψη
Η στενή και αδιάλειπτη επίβλεψη είναι ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης. Δεν αρκεί ένας ενήλικος απλώς να βρίσκεται στον ίδιο χώρο. Πρέπει να παρακολουθεί ενεργά το παιδί χωρίς περισπασμούς.
- Αφήστε το κινητό στην άκρη: μην γράφετε μηνύματα, μην διαβάζετε και μην ασχολείστε με άλλες δραστηριότητες.
- Ορίστε έναν συγκεκριμένο ενήλικο: σε παρέες και οικογενειακές συγκεντρώσεις πρέπει να είναι ξεκάθαρο ποιος επιβλέπει εκείνη τη στιγμή.
- Μείνετε πολύ κοντά: για βρέφη, νήπια και παιδιά που δεν κολυμπούν καλά, ο ενήλικος πρέπει να βρίσκεται σε απόσταση άμεσης επέμβασης.
- Μην βασίζεστε αποκλειστικά στον ναυαγοσώστη: η παρουσία του δεν απαλλάσσει τον γονέα από την επίβλεψη.
Σωσίβιο και μπρατσάκια δεν είναι το ίδιο πράγμα
Ένα σωστά εφαρμοσμένο σωσίβιο σχεδιασμένο και πιστοποιημένο για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα αποτελεί πραγματικό μέσο ασφάλειας. Αντίθετα, μπρατσάκια, φουσκωτές κουλούρες και άλλα παιχνίδια επίπλευσης δεν πρέπει να θεωρούνται μέσα προστασίας από πνιγμό.

Τα φουσκωτά βοηθήματα μπορεί να ξεφουσκώσουν, να φύγουν από το σώμα του παιδιού ή να δημιουργήσουν στους γονείς την εντύπωση ότι μπορούν να χαλαρώσουν την επίβλεψή τους.
Ιδιαίτερα σε φυσικά νερά και σε δραστηριότητες με σκάφος, το κατάλληλο σωσίβιο είναι σημαντικό. Πρέπει να είναι σωστού μεγέθους και να εφαρμόζει σωστά στο παιδί.
Από ποια ηλικία μπορεί ένα παιδί να αρχίσει μαθήματα κολύμβησης;
Δεν υπάρχει μία ηλικία που ταιριάζει σε κάθε παιδί. Η American Academy of Pediatrics αναφέρει ότι για πολλά παιδιά τα οργανωμένα μαθήματα κολύμβησης μπορούν να αρχίσουν μετά τον πρώτο χρόνο ζωής, εφόσον το παιδί είναι αναπτυξιακά έτοιμο.
Οι γονείς πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη σωματική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, το πόσο άνετα αισθάνεται μέσα στο νερό και πόσο συχνά βρίσκεται κοντά σε πισίνα, θάλασσα ή άλλο υδάτινο περιβάλλον.
Τα μαθήματα κολύμβησης μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο, όμως δεν κάνουν κανένα παιδί «ασφαλές από πνιγμό». Ακόμη και ένα παιδί που κολυμπά καλά χρειάζεται επίβλεψη.
Πώς πρέπει να προστατεύεται μια οικιακή πισίνα;
Η ασφάλεια πρέπει να υπάρχει ακόμη και όταν κανείς δεν κολυμπά. Πολλά περιστατικά συμβαίνουν όταν το παιδί φτάνει στο νερό χωρίς να το αντιληφθεί ο ενήλικος.
Μια πισίνα πρέπει να έχει κατάλληλο φυσικό φράγμα που εμποδίζει την ανεξέλεγκτη πρόσβαση. Οι πόρτες ή τα ανοίγματα προς την πισίνα πρέπει να ασφαλίζουν, ενώ αντικείμενα και παιχνίδια που μπορεί να προσελκύσουν ένα παιδί καλό είναι να απομακρύνονται όταν τελειώσει το κολύμπι.
Αν ένα μικρό παιδί χαθεί από το οπτικό πεδίο των ενηλίκων σε σπίτι ή χώρο όπου υπάρχει πισίνα, η πισίνα πρέπει να είναι από τα πρώτα σημεία που ελέγχονται.
Τι πρέπει να γνωρίζει το ίδιο το παιδί;
Καθώς μεγαλώνει, το παιδί πρέπει να μαθαίνει ότι το νερό είναι χώρος παιχνιδιού αλλά απαιτεί κανόνες. Δεν πρέπει να μπαίνει μόνο του σε πισίνα ή θάλασσα, να σπρώχνει άλλα παιδιά μέσα στο νερό ή να δοκιμάζει επικίνδυνα παιχνίδια και παρατεταμένο κράτημα της αναπνοής.
Είναι επίσης χρήσιμο να γνωρίζει ότι αν δει κάποιον να κινδυνεύει πρέπει να καλέσει αμέσως έναν ενήλικο ή ναυαγοσώστη και όχι να επιχειρήσει μόνο του μια επικίνδυνη διάσωση.
Τι κάνουμε αν ένα παιδί κινδυνεύει στο νερό;
Σε ένα περιστατικό πνιγμού η γρήγορη αντίδραση είναι σημαντική, αλλά η διάσωση πρέπει να γίνει χωρίς να δημιουργηθεί δεύτερο θύμα.
Αν δεν είστε εκπαιδευμένοι στη διάσωση στο νερό, μην μπαίνετε σε βαθύ ή επικίνδυνο νερό. Καλέστε αμέσως ναυαγοσώστη ή βοήθεια και χρησιμοποιήστε, όταν είναι δυνατό και ασφαλές, ένα σωσίβιο, σχοινί, κοντάρι ή άλλο αντικείμενο που μπορεί να φτάσει στο άτομο χωρίς να χρειαστεί να μπείτε στο νερό.
Μόλις το παιδί μεταφερθεί με ασφάλεια στη στεριά, αν δεν ανταποκρίνεται ή δεν αναπνέει φυσιολογικά, καλέστε αμέσως το 112 και ακολουθήστε τις οδηγίες του τηλεφωνικού κέντρου. Η εκπαίδευση γονέων και φροντιστών στην καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική μέχρι να φτάσει εξειδικευμένη βοήθεια.
Οι βασικοί κανόνες που αξίζει να θυμάται κάθε γονιός
Δεν υπάρχει ένα μόνο μέτρο που εξαφανίζει τον κίνδυνο. Η καλύτερη προστασία δημιουργείται όταν εφαρμόζονται ταυτόχρονα πολλά επίπεδα ασφάλειας: συνεχής επίβλεψη, περιορισμός της πρόσβασης στο νερό, σωστό σωσίβιο όπου χρειάζεται, εκμάθηση κολύμβησης και γνώση του τρόπου αντίδρασης σε έκτακτη ανάγκη.
Το σημαντικότερο είναι να μη δημιουργείται ποτέ η αίσθηση ότι ένα παιδί είναι «αρκετά καλός κολυμβητής» ώστε να μη χρειάζεται επιτήρηση. Το νερό μπορεί να αλλάξει γρήγορα συνθήκες και η προσοχή ενός υπεύθυνου ενηλίκου παραμένει απαραίτητη.
Συχνές ερωτήσεις για την ασφάλεια των παιδιών στο νερό
Μπορεί ένα παιδί να πνιγεί χωρίς να φωνάξει;
Ναι. Ο πνιγμός συχνά εξελίσσεται γρήγορα και μπορεί να είναι αθόρυβος. Γι’ αυτό δεν πρέπει να βασιζόμαστε στο ότι θα ακούσουμε ένα παιδί να ζητά βοήθεια.
Τα μαθήματα κολύμβησης αρκούν για να είναι ασφαλές;
Όχι. Τα μαθήματα είναι σημαντικό επίπεδο προστασίας, αλλά δεν αντικαθιστούν τη στενή και συνεχή επίβλεψη.
Τα μπρατσάκια προστατεύουν από πνιγμό;
Όχι. Τα μπρατσάκια και τα περισσότερα φουσκωτά βοηθήματα δεν είναι σωστικά μέσα και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο σωσιβίου ή επίβλεψης.
Είναι αρκετό να υπάρχει ναυαγοσώστης;
Η παρουσία ναυαγοσώστη αποτελεί σημαντικό επιπλέον επίπεδο ασφάλειας, αλλά ο γονέας ή ο φροντιστής πρέπει να εξακολουθεί να παρακολουθεί το παιδί στενά.
Η ασφάλεια στο νερό δεν χρειάζεται φόβο αλλά σωστές συνήθειες. Όταν οι κανόνες εφαρμόζονται κάθε φορά και όχι μόνο όταν το νερό φαίνεται επικίνδυνο, τα παιδιά μπορούν να απολαμβάνουν τη θάλασσα και την πισίνα με πολύ μεγαλύτερη ασφάλεια.
Πηγές:














