«Καλύτερα μόνη παρά με τον λάθος άνθρωπο». Είναι μια φράση που αποδίδεται εδώ και χρόνια στην Αλκυόνη Παπαδάκη και έχει ταξιδέψει πολύ στο διαδίκτυο, αν και δεν είναι εύκολο να εντοπιστεί με βεβαιότητα η αρχική πηγή της.
Ίσως όμως η δύναμή της να βρίσκεται λιγότερο στο ποιος την είπε και περισσότερο σε αυτό που περιγράφει: τον φόβο της μοναξιάς και τους συμβιβασμούς που μερικές φορές κάνουμε μόνο και μόνο για να μη βρεθούμε χωρίς σύντροφο.
Ο φόβος της μοναξιάς μπορεί να μας κρατήσει σε μια σχέση
Η ανάγκη για σύνδεση είναι βαθιά ανθρώπινη. Θέλουμε έναν άνθρωπο δίπλα μας, κάποιον με τον οποίο να μοιραζόμαστε τη ζωή, τις δυσκολίες και τις όμορφες στιγμές.
Γι’ αυτό και η προοπτική του χωρισμού μπορεί να τρομάζει ακόμη και όταν μια σχέση έχει πάψει να μας κάνει καλό. Δεν φοβόμαστε μόνο ότι θα χάσουμε έναν άνθρωπο. Φοβόμαστε και το κενό που μπορεί να αφήσει πίσω του.
Κάποιες φορές λοιπόν δεν μένουμε επειδή είμαστε πραγματικά ευτυχισμένοι, αλλά επειδή το άγνωστο μας φαίνεται πιο δύσκολο από μια κατάσταση που ήδη γνωρίζουμε.
Πότε ο συμβιβασμός αρχίζει να κοστίζει;
Καμία σχέση δεν είναι τέλεια. Όλοι κάνουμε παραχωρήσεις, προσαρμοζόμαστε και μαθαίνουμε να συνυπάρχουμε με έναν άνθρωπο διαφορετικό από εμάς.
Άλλο όμως ο φυσιολογικός συμβιβασμός και άλλο να αισθάνεσαι ότι πρέπει συνεχώς να μικραίνεις τον εαυτό σου για να διατηρήσεις μια σχέση.
Αν φοβάσαι να εκφράσεις αυτό που αισθάνεσαι, αν οι ανάγκες σου αντιμετωπίζονται σταθερά ως ασήμαντες ή αν πρέπει διαρκώς να αλλάζεις για να γίνεις αποδεκτός, τότε αξίζει να αναρωτηθείς τι ακριβώς σου προσφέρει αυτή η σχέση.
Δεν χρειάζεται να χαρακτηρίσουμε εύκολα έναν άνθρωπο «λάθος». Μπορεί απλώς δύο άνθρωποι να μην ταιριάζουν, να θέλουν διαφορετικά πράγματα ή να μην μπορούν να δημιουργήσουν μαζί τη σχέση που χρειάζονται.
Υπάρχει μοναξιά ακόμη και μέσα σε μια σχέση
Ίσως αυτό είναι το πιο ουσιαστικό σημείο πίσω από τη γνωστή φράση. Η παρουσία ενός ανθρώπου δίπλα μας δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αισθανόμαστε συνδεδεμένοι μαζί του.
Μπορεί να μοιράζεσαι το ίδιο σπίτι με κάποιον και παρ’ όλα αυτά να αισθάνεσαι ότι δεν σε ακούει. Μπορεί να κοιμάσαι δίπλα του και να νιώθεις ότι δεν μπορείς να του μιλήσεις πραγματικά.
Η μοναξιά λοιπόν δεν μετριέται μόνο από το αν υπάρχει κάποιος στην άλλη πλευρά του καναπέ. Έχει να κάνει και με την ποιότητα της σύνδεσης που υπάρχει ανάμεσα σε δύο ανθρώπους.
Το να είσαι μόνος δεν σημαίνει ότι απέτυχες
Για πολλά χρόνια η κοινωνία αντιμετώπιζε τη δημιουργία ζευγαριού περίπου ως υποχρεωτικό σταθμό της ενήλικης ζωής. Ακόμη και σήμερα, ερωτήσεις όπως «πότε θα βρεις κάποιον;» ή «γιατί είσαι ακόμη μόνος;» μπορούν να δημιουργήσουν την αίσθηση ότι κάτι λείπει.
Δεν υπάρχει όμως μία σωστή μορφή ζωής για όλους. Το να μην έχει κάποιος σύντροφο για μια περίοδο της ζωής του δεν σημαίνει ότι είναι δυστυχισμένος, αποτυχημένος ή ότι χρειάζεται να δεχτεί την πρώτη σχέση που θα εμφανιστεί.
Μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτόν τον χρόνο για φίλους, οικογένεια, ενδιαφέροντα, προσωπικούς στόχους ή απλώς για να καταλάβει καλύτερα τι θέλει από μια επόμενη σχέση.
Η μοναχικότητα και η μοναξιά δεν είναι ακριβώς το ίδιο
Δεν χρειάζεται να εξιδανικεύουμε το να είμαστε μόνοι. Η ανεπιθύμητη μοναξιά μπορεί να είναι δύσκολη και επώδυνη.
Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στο «είμαι μόνος» και στο «αισθάνομαι μόνος». Ένας άνθρωπος μπορεί να μην έχει ερωτική σχέση και παρ’ όλα αυτά να έχει βαθιές φιλίες, στενές οικογενειακές σχέσεις και μια γεμάτη καθημερινότητα.
Αντίστοιχα, κάποιος μπορεί να βρίσκεται σε μια σχέση και να αισθάνεται βαθιά απομονωμένος.
Έτσι, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι απλώς «έχω κάποιον;», αλλά «υπάρχει στη ζωή μου ουσιαστική σύνδεση;».
Δεν υπάρχει ο τέλειος ή ο μοναδικός «σωστός άνθρωπος»
Η φράση «ο σωστός άνθρωπος» ακούγεται όμορφα, αλλά μπορεί να μας οδηγήσει σε άλλη μία παγίδα: την ιδέα ότι κάπου υπάρχει ένας τέλειος σύντροφος που θα λύσει κάθε δυσκολία.
Οι καλές σχέσεις δεν είναι σχέσεις χωρίς διαφωνίες ή προβλήματα. Είναι σχέσεις στις οποίες υπάρχει σεβασμός, εμπιστοσύνη, επικοινωνία και χώρος και για τους δύο ανθρώπους.
Ένας κατάλληλος σύντροφος δεν χρειάζεται να συμφωνεί μαζί σου σε όλα ούτε να σε κάνει ευτυχισμένο κάθε στιγμή. Χρειάζεται όμως να μπορείς να είσαι μαζί του χωρίς να αισθάνεσαι ότι πρέπει να εγκαταλείψεις τον εαυτό σου.
Η αυτοεκτίμηση δεν εξαρτάται από το αν βρίσκεσαι σε σχέση
Ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα είναι να σταματήσουμε να μετράμε την αξία μας με βάση το αν κάποιος μας επέλεξε.
Το τέλος μιας σχέσης μπορεί να πονά και η απόρριψη μπορεί να επηρεάσει βαθιά την αυτοπεποίθησή μας. Δεν σημαίνει όμως ότι η αξία μας μειώθηκε.
Ούτε μια σχέση αποτελεί απόδειξη ότι «τα καταφέραμε», ούτε η απουσία της σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με εμάς.
Μια σχέση αξίζει περισσότερο όταν δύο άνθρωποι τη θέλουν επειδή εμπλουτίζει τη ζωή τους και όχι επειδή φοβούνται πώς θα είναι η ζωή τους χωρίς αυτήν.
Μερικές φορές το να φύγεις είναι πιο τίμιο από το να μείνεις
Το τέλος μιας σχέσης δεν είναι πάντα αποτυχία. Μερικές φορές δύο άνθρωποι μπορούν να αναγνωρίσουν ότι αυτό που έχουν δεν λειτουργεί πλέον και να επιλέξουν διαφορετικούς δρόμους.
Αυτό μπορεί να πονέσει. Μπορεί να φέρει αμφιβολία, φόβο και μια περίοδο μοναξιάς. Αλλά το να παραμένεις κάπου αποκλειστικά επειδή φοβάσαι να φύγεις μπορεί επίσης να έχει κόστος.
Ίσως λοιπόν η ουσία της φράσης «καλύτερα μόνη παρά με τον λάθος άνθρωπο» να μην είναι ότι η μοναξιά είναι καλύτερη από την αγάπη.
Είναι ότι μια σχέση δεν αξίζει απλώς και μόνο επειδή υπάρχει.
Αξίζει όταν υπάρχει χώρος για σεβασμό, ασφάλεια, σύνδεση και αμοιβαιότητα. Και αν αυτά λείπουν σταθερά, το να επιλέξεις για ένα διάστημα τον δικό σου δρόμο δεν σημαίνει ότι εγκατέλειψες την αγάπη.
Μπορεί να σημαίνει ότι αποφάσισες να μην είσαι με κάποιον μόνο και μόνο για να μπορείς να λες ότι δεν είσαι μόνος.
