Η κανέλα είναι ένα από τα πιο αγαπημένα μπαχαρικά, με χαρακτηριστικό άρωμα και γεύση που ταιριάζει από τον καφέ και τη βρώμη μέχρι τα φρούτα και τα γλυκά. Περιέχει διάφορες φυτικές ενώσεις που έχουν μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στην υγεία, αλλά γύρω από την κανέλα έχουν δημιουργηθεί και αρκετές υπερβολές.
Δεν έχει αποδειχθεί ότι «καίει το λίπος», θεραπεύει τον διαβήτη ή προστατεύει από σοβαρές ασθένειες. Μπορεί όμως να αποτελέσει ένα ευχάριστο μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, αρκεί να γνωρίζουμε τι πραγματικά δείχνουν οι έρευνες και ποια διαφορά υπάρχει ανάμεσα στην κανέλα Cassia και την κανέλα Ceylon.
Τι περιέχει πραγματικά η κανέλα;
Η κανέλα προέρχεται από τον φλοιό δέντρων του γένους Cinnamomum. Το χαρακτηριστικό άρωμα και μεγάλο μέρος της γεύσης της οφείλονται κυρίως στην κινναμαλδεΰδη, μία από τις βασικές ουσίες του αιθέριου ελαίου της.
Περιέχει επίσης πολυφαινόλες και άλλες φυτικές ενώσεις με αντιοξειδωτική δράση. Αυτό σημαίνει ότι σε εργαστηριακές συνθήκες μπορούν να αλληλεπιδρούν με μόρια που σχετίζονται με το οξειδωτικό στρες. Δεν σημαίνει όμως ότι η κατανάλωση κανέλας έχει αποδειχθεί ότι προλαμβάνει τον καρκίνο, τις καρδιαγγειακές παθήσεις ή άλλες ασθένειες.
Η κουμαρίνη, που επίσης υπάρχει στην κανέλα, δεν πρέπει να συγχέεται με τα αντιοξειδωτικά της. Είναι μια φυσική αρωματική ουσία που βρίσκεται σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες στην κανέλα Cassia και έχει σημασία κυρίως επειδή η υπερβολική πρόσληψή της για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να επιβαρύνει το ήπαρ σε ευαίσθητα άτομα.
Είναι η κανέλα σημαντική πηγή βιταμινών και μετάλλων;
Η κανέλα περιέχει ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο και άλλα μικροθρεπτικά συστατικά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποτελεί σημαντική διατροφική πηγή τους.
Ο λόγος είναι απλός: ως μπαχαρικό καταναλώνεται συνήθως σε πολύ μικρές ποσότητες. Μια πρέζα ή ένα κουταλάκι κανέλας δεν μπορεί να συγκριθεί, για παράδειγμα, με τρόφιμα που καταναλώνουμε σε δεκάδες ή εκατοντάδες γραμμάρια.
Η πραγματική της αξία στην καθημερινή διατροφή βρίσκεται περισσότερο στη γεύση και το άρωμα. Μπορεί, για παράδειγμα, να κάνει μια βρώμη, ένα γιαούρτι ή ένα φρούτο πιο ευχάριστο χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα να προσθέσουμε πολύ ζάχαρη.
Μπορεί η κανέλα να βοηθήσει στο σάκχαρο του αίματος;
Αυτό είναι ένα από τα περισσότερο μελετημένα θέματα γύρω από την κανέλα. Ορισμένες κλινικές μελέτες και μετα-αναλύσεις έχουν διαπιστώσει μικρές βελτιώσεις σε δείκτες όπως η γλυκόζη νηστείας ή η ευαισθησία στην ινσουλίνη, ιδιαίτερα σε άτομα με διαβήτη τύπου 2.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν είναι απόλυτα και οι μελέτες διαφέρουν σημαντικά ως προς το είδος της κανέλας, τη δόση, τη διάρκεια και τους ανθρώπους που συμμετείχαν. Για αυτό οι αρμόδιοι επιστημονικοί φορείς δεν θεωρούν την κανέλα θεραπεία για τον διαβήτη.
Ένα άτομο με αυξημένο σάκχαρο ή διαβήτη δεν πρέπει να αντικαθιστά τα φάρμακα, τη διατροφή ή τις οδηγίες του γιατρού του με κανέλα ή συμπληρώματα κανέλας.
Καίει η κανέλα λίπος ή επιταχύνει τον μεταβολισμό;
Παρά τους ισχυρισμούς που κυκλοφορούν συχνά στο διαδίκτυο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι η προσθήκη κανέλας στον καφέ ή στο φαγητό προκαλεί ουσιαστική «καύση λίπους» ή σημαντική απώλεια βάρους.
Έχουν πραγματοποιηθεί μελέτες για πιθανές επιδράσεις της κανέλας στο βάρος και στον μεταβολισμό, όμως τα αποτελέσματα δεν είναι αρκετά σταθερά ώστε να μπορούμε να τη χαρακτηρίσουμε μέσο αδυνατίσματος. Η απώλεια βάρους εξακολουθεί να εξαρτάται κυρίως από το συνολικό διατροφικό πρότυπο, τη σωματική δραστηριότητα, τον ύπνο και άλλους παράγοντες.
Δεν υπάρχει επίσης αξιόπιστη απόδειξη ότι η κανέλα «δουλεύει» καλύτερα για το αδυνάτισμα όταν καταναλώνεται το πρωί ή πριν από την άσκηση.
Τι γνωρίζουμε για χοληστερόλη και αρτηριακή πίεση;
Έχουν δημοσιευτεί μελέτες στις οποίες συμπληρώματα κανέλας συνδέθηκαν με μικρές αλλαγές σε ορισμένες τιμές λιπιδίων ή αρτηριακής πίεσης. Τα αποτελέσματα όμως διαφέρουν μεταξύ των μελετών και δεν αποδεικνύουν ότι η κανέλα προλαμβάνει καρδιαγγειακές παθήσεις.
Γι’ αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο φαρμάκων για την πίεση ή τη χοληστερόλη. Η καρδιαγγειακή υγεία εξαρτάται πολύ περισσότερο από παράγοντες όπως η συνολική διατροφή, η άσκηση, το κάπνισμα, το σωματικό βάρος και η κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση.
Πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την κανέλα στην καθημερινή διατροφή;
Η κανέλα μπορεί να δώσει έντονη γεύση χωρίς να απαιτεί μεγάλη ποσότητα. Αυτό την κάνει ιδιαίτερα χρήσιμη σε απλά καθημερινά τρόφιμα και ροφήματα.
Στον καφέ και στα ροφήματα
Μια μικρή ποσότητα κανέλας μπορεί να προστεθεί στον καφέ, στο τσάι ή σε άλλα ζεστά ροφήματα για άρωμα. Μπορεί επίσης να συνδυαστεί με τζίντζερ ή άλλα μπαχαρικά, ανάλογα με τη γεύση που προτιμάτε.
Στη βρώμη και στο γιαούρτι
Η κανέλα ταιριάζει ιδιαίτερα με βρώμη, γιαούρτι, μήλο, μπανάνα και ξηρούς καρπούς. Σε αυτά τα τρόφιμα λειτουργεί κυρίως ως αρωματικό συστατικό και όχι ως κάποιο «ενισχυτικό μεταβολισμού».
Σε φρούτα και γλυκά
Μήλα, αχλάδια, κολοκύθα και καρότο συνδυάζονται εύκολα με την κανέλα. Χρησιμοποιείται επίσης σε κέικ και μπισκότα, όπου προσφέρει τη χαρακτηριστική ζεστή γεύση της.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε Cassia και Ceylon;
Δεν είναι όλες οι κανέλες ίδιες. Δύο από τις πιο γνωστές κατηγορίες είναι η Cassia και η Ceylon, γνωστή και ως κανέλα Κεϋλάνης ή Σρι Λάνκας.
Η Cassia είναι ευρέως διαθέσιμη και συνήθως περιέχει πολύ περισσότερη κουμαρίνη. Η Ceylon περιέχει πολύ μικρότερες ποσότητες και για αυτό θεωρείται προτιμότερη επιλογή όταν κάποιος χρησιμοποιεί συχνά και σε σχετικά μεγάλες ποσότητες κανέλα.
Στην κανέλα σε σκόνη είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς την ποικιλία μόνο από την εμφάνιση. Αν θέλετε συγκεκριμένα Ceylon, ο ασφαλέστερος τρόπος είναι να ελέγξετε τι αναγράφεται στη συσκευασία.
Πόση κανέλα μπορούμε να καταναλώνουμε με ασφάλεια;
Η κανέλα θεωρείται γενικά ασφαλής όταν χρησιμοποιείται στις συνηθισμένες ποσότητες που βάζουμε στο φαγητό. Δεν υπάρχει όμως ένας απλός αριθμός κουταλιών που να αποτελεί κατάλληλη καθημερινή δόση για όλους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κουμαρίνη της Cassia. Η ανεκτή ημερήσια πρόσληψη κουμαρίνης έχει οριστεί στα 0,1 mg ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα. Σύμφωνα με στοιχεία του γερμανικού Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Αξιολόγησης Κινδύνου, ένας ενήλικος 60 κιλών μπορεί να φτάσει αυτό το όριο καταναλώνοντας περίπου 2 γραμμάρια Cassia κανέλας την ημέρα όταν αυτή έχει μια μέση περιεκτικότητα σε κουμαρίνη.
Η περιστασιακή υπέρβαση αυτού του ορίου για μικρό χρονικό διάστημα δεν σημαίνει ότι θα προκληθεί βλάβη. Η προσοχή αφορά κυρίως τη συστηματική κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων Cassia για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Πότε χρειάζεται περισσότερη προσοχή;
Οι ποσότητες κανέλας που χρησιμοποιούνται συνήθως ως καρύκευμα είναι διαφορετικό πράγμα από τα συμπληρώματα ή τη συστηματική κατανάλωση αρκετών γραμμαρίων καθημερινά.
Άτομα με ηπατική νόσο, όσοι λαμβάνουν φάρμακα για χρόνιες παθήσεις, καθώς και όσοι θέλουν να χρησιμοποιήσουν συμπληρώματα κανέλας για το σάκχαρο ή άλλη πάθηση, είναι καλό να το συζητούν πρώτα με γιατρό ή φαρμακοποιό.
Η κανέλα μπορεί επίσης να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση ή ερεθισμό σε ορισμένους ανθρώπους. Δεν ευθύνεται κάποια «αιθανόλη» της κανέλας, όπως αναφέρεται μερικές φορές λανθασμένα.
Τελικά, αξίζει να βάζουμε κανέλα στη διατροφή μας;
Ναι, αν μας αρέσει η γεύση της. Η κανέλα είναι ένα αρωματικό μπαχαρικό που μπορεί να κάνει πολλά καθημερινά τρόφιμα πιο ευχάριστα και περιέχει ενδιαφέρουσες φυτικές ενώσεις.
Αυτό όμως είναι διαφορετικό από το να τη χαρακτηρίζουμε «φυσικό φάρμακο», λιποδιαλύτη ή θεραπεία για τον διαβήτη και την καρδιά. Η πιο σωστή προσέγγιση είναι να την απολαμβάνουμε ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής και να αντιμετωπίζουμε με επιφύλαξη τις υποσχέσεις για θεαματικά αποτελέσματα.
Πηγές:
