Το κρεμμύδι είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα λαχανικά της ελληνικής κουζίνας, αλλά πίσω από την έντονη γεύση και το χαρακτηριστικό του άρωμα κρύβεται και μια ενδιαφέρουσα διατροφική σύνθεση.
Περιέχει φυτικές ίνες, βιταμίνη C, φυτικές ενώσεις όπως η κουερσετίνη και διάφορα θειούχα συστατικά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποτελεί φάρμακο ή ότι από μόνο του μπορεί να προλάβει ασθένειες.
Τι περιέχει το κρεμμύδι;
Το ωμό κρεμμύδι αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από νερό και έχει σχετικά λίγες θερμίδες. Παράλληλα, προσφέρει μικρές ποσότητες βιταμινών και μετάλλων, φυτικές ίνες και μια σειρά από φυτικές ενώσεις.
Από τις πιο μελετημένες είναι η κουερσετίνη, ένα φλαβονοειδές με αντιοξειδωτική δράση. Τα κρεμμύδια περιέχουν επίσης θειούχες ενώσεις που συμβάλλουν στο χαρακτηριστικό άρωμα και στη γεύση τους.
Δεν πρέπει όμως να συγχέουμε το κρεμμύδι με το σκόρδο. Η αλισίνη, που αναφέρεται συχνά σε άρθρα υγείας, είναι κυρίως χαρακτηριστική ένωση του φρεσκοκομμένου ή λιωμένου σκόρδου.
Έχει το κρεμμύδι αντιοξειδωτικά;
Ναι. Τα κρεμμύδια αποτελούν διατροφική πηγή φλαβονοειδών και άλλων φυτικών ενώσεων με αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να συμβάλλουν σε μια διατροφή πλούσια σε φυτικά τρόφιμα. Δεν σημαίνει όμως ότι «καθαρίζουν» τον οργανισμό, εμποδίζουν τη γήρανση ή προστατεύουν από ασθένειες από μόνα τους.
Τα πραγματικά οφέλη προκύπτουν περισσότερο από το συνολικό διατροφικό πρότυπο παρά από ένα μεμονωμένο τρόφιμο.
Κρεμμύδι και καρδιά: Τι δείχνει η έρευνα;
Η κουερσετίνη έχει μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στην αρτηριακή πίεση και σε άλλους καρδιαγγειακούς δείκτες.
Ορισμένες κλινικές μελέτες με συμπληρώματα ή συμπυκνωμένα εκχυλίσματα κουερσετίνης έχουν δείξει μικρή μείωση της αρτηριακής πίεσης σε ορισμένες ομάδες ανθρώπων. Αυτό όμως δεν είναι το ίδιο με το να πούμε ότι η κατανάλωση ενός κρεμμυδιού μειώνει αποδεδειγμένα την πίεση.
Αντίστοιχα, δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία ώστε να παρουσιάζουμε το κρεμμύδι ως μέσο που μειώνει από μόνο του την LDL χοληστερόλη ή προλαμβάνει το έμφραγμα και το εγκεφαλικό.
Μπορεί πάντως να αποτελεί μέρος μιας διατροφής που ευνοεί την καρδιαγγειακή υγεία, ιδιαίτερα όταν αντικαθιστά πιο θερμιδογόνα ή πολύ επεξεργασμένα συστατικά.
Ενισχύει πραγματικά το ανοσοποιητικό;
Η φράση «ενισχύει το ανοσοποιητικό» χρησιμοποιείται συχνά πολύ εύκολα για τρόφιμα που περιέχουν βιταμίνες ή αντιοξειδωτικά.
Το κρεμμύδι προσφέρει θρεπτικά και φυτικά συστατικά που συμμετέχουν σε μια ισορροπημένη διατροφή. Δεν έχει όμως αποδειχθεί ότι η καθημερινή κατανάλωσή του προστατεύει ειδικά από το κοινό κρυολόγημα, τις ιώσεις ή άλλες λοιμώξεις.
Η καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η συνολική διατροφή, ο ύπνος, η άσκηση, η ηλικία και η κατάσταση της υγείας μας.
Μπορεί το κρεμμύδι να βοηθήσει το δέρμα και τα μαλλιά;
Το κρεμμύδι περιέχει φυτικές ενώσεις με αντιοξειδωτική δράση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η κατανάλωσή του καθυστερεί τις ρυτίδες ή «αναζωογονεί» το δέρμα.
Υπάρχει μια μικρή παλαιότερη μελέτη στην οποία χρησιμοποιήθηκε χυμός κρεμμυδιού τοπικά σε άτομα με γυροειδή αλωπεκία και παρατηρήθηκε μεγαλύτερη επανέκφυση μαλλιών σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.
Η μελέτη αυτή ήταν μικρή και αφορούσε συγκεκριμένη μορφή τριχόπτωσης. Δεν αποτελεί απόδειξη ότι η κατανάλωση κρεμμυδιών ή η χρήση χυμού κρεμμυδιού αντιμετωπίζει γενικά την τριχόπτωση.
Ωμό ή μαγειρεμένο κρεμμύδι;
Και οι δύο μορφές μπορούν να έχουν θέση στη διατροφή μας. Το ωμό κρεμμύδι έχει πιο έντονη γεύση και διατηρεί διαφορετικό προφίλ φυτικών ενώσεων, ενώ το μαγείρεμα αλλάζει μέρος της χημικής του σύνθεσης και το κάνει συνήθως πιο γλυκό και πιο εύκολο στην κατανάλωση.
Δεν χρειάζεται λοιπόν να τρώτε αποκλειστικά ωμό κρεμμύδι για να «πάρετε τα οφέλη του». Το σημαντικότερο είναι να αποτελεί μέρος μιας διατροφής με ποικιλία λαχανικών.
Ωμό κρεμμύδι
Ταιριάζει σε χωριάτικη σαλάτα, πράσινες σαλάτες, σάντουιτς, tacos και όσπρια. Αν η γεύση του είναι πολύ έντονη, μπορείτε να το αφήσετε για λίγα λεπτά σε κρύο νερό.
Σοταρισμένο κρεμμύδι
Με λίγο ελαιόλαδο αποτελεί βάση για δεκάδες φαγητά, από όσπρια και λαδερά μέχρι κοτόπουλο, σάλτσες και σούπες.
Ψημένο κρεμμύδι
Το ψήσιμο μειώνει την ένταση της ωμής γεύσης και αναδεικνύει τη φυσική γλυκύτητά του. Ταιριάζει ιδιαίτερα με ψητά λαχανικά, κρέας, ψάρι και σαλάτες.
Βοηθά το κρεμμύδι στην απώλεια βάρους;
Το κρεμμύδι έχει σχετικά λίγες θερμίδες και μπορεί να δώσει έντονη γεύση σε ένα πιάτο χωρίς να προσθέσει πολύ λίπος ή ενέργεια.
Αυτό το κάνει χρήσιμο σε ένα πρόγραμμα ελέγχου βάρους, αλλά δεν έχει κάποια ειδική «λιποδιαλυτική» δράση. Η απώλεια βάρους εξαρτάται κυρίως από το συνολικό ενεργειακό ισοζύγιο και τις μακροχρόνιες διατροφικές συνήθειες.
Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε σε σαλάτες, όσπρια, ομελέτες, σούπες και πιάτα λαχανικών για να προσθέσετε γεύση χωρίς να βασίζεστε σε μεγάλες ποσότητες βουτύρου ή λιπαρών σαλτσών.
Μπορεί το κρεμμύδι να προκαλέσει φούσκωμα;
Ναι. Τα κρεμμύδια περιέχουν φρουκτάνες, έναν τύπο υδατάνθρακα που ανήκει στα FODMAPs.
Σε αρκετούς ανθρώπους δεν δημιουργούν κανένα πρόβλημα. Σε άτομα όμως με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή ευαισθησία στα FODMAPs μπορεί να προκαλέσουν αέρια, φούσκωμα, κοιλιακό πόνο ή αλλαγές στις κενώσεις.
Η ανοχή είναι διαφορετική από άνθρωπο σε άνθρωπο και συχνά εξαρτάται και από την ποσότητα.
Χρειάζονται συμπληρώματα κρεμμυδιού;
Για έναν υγιή άνθρωπο δεν υπάρχει λόγος να θεωρεί ότι ένα συμπλήρωμα εκχυλίσματος κρεμμυδιού είναι απαραίτητο επειδή το κρεμμύδι περιέχει κουερσετίνη ή άλλες φυτικές ενώσεις.
Τα συμπληρώματα μπορεί να παρέχουν ποσότητες δραστικών συστατικών πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που λαμβάνουμε μέσω της διατροφής. Επομένως δεν πρέπει να θεωρούνται ισοδύναμα με την κατανάλωση ενός λαχανικού.
Αν κάποιος σκέφτεται να πάρει συμπλήρωμα κουερσετίνης ή άλλο συμπυκνωμένο εκχύλισμα, ιδιαίτερα αν λαμβάνει φάρμακα ή έχει κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας, είναι προτιμότερο να συμβουλευτεί γιατρό ή φαρμακοποιό.
Τελικά, αξίζει να τρώμε κρεμμύδι συχνά;
Ναι. Το κρεμμύδι είναι ένα οικονομικό, ευέλικτο λαχανικό που προσθέτει γεύση και φυτικές ενώσεις σε πολλά διαφορετικά γεύματα.
Η αξία του όμως δεν χρειάζεται υπερβολές. Δεν θεραπεύει λοιμώξεις, δεν «ενισχύει» μαγικά το ανοσοποιητικό, δεν σταματά τη γήρανση και δεν αποτελεί φάρμακο για την καρδιά.
Το πραγματικό του πλεονέκτημα είναι πολύ πιο απλό: αποτελεί έναν εύκολο τρόπο να προσθέσουμε περισσότερο φυτικό τρόφιμο, γεύση και ποικιλία στην καθημερινή μας διατροφή.
Πηγές:
