Η σχέση ανάμεσα σε έναν σκύλο και ένα παιδί μπορεί να γίνει πολύ στενή, αλλά το ότι ένας σκύλος μεγαλώνει σε ένα σπίτι με παιδιά δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα γίνει πιο ήρεμος, πιο προστατευτικός ή πιο κοινωνικός.
Αυτό που επηρεάζει περισσότερο τη συμπεριφορά του είναι η ποιότητα των εμπειριών του, η σωστή κοινωνικοποίηση, το ατομικό του ταμπεραμέντο και κυρίως ο τρόπος με τον οποίο οι ενήλικες επιβλέπουν και καθοδηγούν τις αλληλεπιδράσεις.
Η θετική κοινωνικοποίηση μπορεί να κάνει τη διαφορά
Η κοινωνικοποίηση ενός κουταβιού περιλαμβάνει την ήρεμη και θετική γνωριμία του με διαφορετικούς ανθρώπους, ήχους, αντικείμενα, περιβάλλοντα και καταστάσεις. Τα παιδιά μπορούν να αποτελούν μέρος αυτής της διαδικασίας, αρκεί οι επαφές να είναι ελεγχόμενες και να μην τρομάζουν το ζώο.
Ένας σκύλος που έχει καλές εμπειρίες με παιδιά μπορεί να μάθει ότι οι γρήγορες κινήσεις, οι διαφορετικές φωνές και η παρουσία μικρότερων ανθρώπων δεν αποτελούν απειλή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα ανέχεται τα πάντα.
Αν ο σκύλος δείχνει φόβο, απομακρύνεται ή δυσφορεί, η έκθεση δεν πρέπει να συνεχίζεται με το σκεπτικό ότι «θα συνηθίσει». Η πίεση μπορεί να κάνει τον φόβο μεγαλύτερο.
Οι σκύλοι δεν μαθαίνουν ότι πρέπει να ανέχονται το τράβηγμα ή τις αγκαλιές
Ένα από τα σημαντικότερα λάθη είναι να θεωρούμε ότι ένας σκύλος που μεγαλώνει με παιδιά θα γίνει τόσο «υπομονετικός» ώστε να ανέχεται τράβηγμα αυτιών, ουράς ή τριχώματος, σφιχτές αγκαλιές ή παιδιά που πέφτουν πάνω του.
Αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να είναι δυσάρεστες ή ακόμη και επώδυνες για τον σκύλο. Πολλά παιδιά εκφράζουν την αγάπη τους με αγκαλιές και πολύ κοντινή επαφή στο πρόσωπο, αλλά αυτό δεν αποτελεί φυσιολογικό τρόπο επικοινωνίας για έναν σκύλο.
Η σωστή προσέγγιση είναι να μάθει και το παιδί να σέβεται τα όρια του ζώου.
- Δεν τραβάμε αυτιά, ουρά ή τρίχωμα.
- Δεν ανεβαίνουμε πάνω στον σκύλο.
- Δεν τον κυνηγάμε όταν προσπαθεί να φύγει.
- Δεν βάζουμε το πρόσωπό μας κοντά στο δικό του.
- Δεν τον ενοχλούμε όταν τρώει ή κοιμάται.
Η επίβλεψη είναι σημαντικότερη από την «καλή συμπεριφορά»
Ένας σκύλος μπορεί να είναι ήρεμος, κοινωνικός και να ζει για χρόνια με παιδιά χωρίς κανένα πρόβλημα. Παρ’ όλα αυτά, αυτό δεν σημαίνει ότι ένα μικρό παιδί πρέπει να μένει μόνο του μαζί του.
Τα μικρά παιδιά και οι σκύλοι πρέπει να επιβλέπονται ενεργά από ενήλικα. Αυτό ισχύει ακόμη και για το οικογενειακό κατοικίδιο που γνωρίζει καλά το παιδί.
Τα παιδιά μπορεί να κινηθούν απότομα, να πέσουν πάνω στον σκύλο ή να προσπαθήσουν να πάρουν ένα παιχνίδι ή μια λιχουδιά χωρίς να αντιλαμβάνονται τα προειδοποιητικά σημάδια του ζώου.
Μάθετε να αναγνωρίζετε πότε ο σκύλος ζητά χώρο
Πριν ένας σκύλος δαγκώσει, συχνά εμφανίζει σημάδια ότι αισθάνεται άβολα. Κάποια είναι πολύ διακριτικά και εύκολα περνούν απαρατήρητα.
Προσοχή χρειάζεται όταν ο σκύλος:
- στρέφει το κεφάλι ή το σώμα του μακριά,
- προσπαθεί να απομακρυνθεί,
- γλείφει συχνά τη μύτη του χωρίς να υπάρχει φαγητό,
- χασμουριέται σε μια έντονη κατάσταση,
- χαμηλώνει το σώμα ή την ουρά,
- παγώνει ξαφνικά και γίνεται άκαμπτος,
- γρυλίζει ή δείχνει δόντια.
Το γρύλισμα είναι προειδοποιητικό σήμα και δεν πρέπει απλώς να τιμωρείται. Ο στόχος είναι να απομακρυνθεί το παιδί από την κατάσταση και να καταλάβουμε τι έκανε τον σκύλο να αισθανθεί άβολα.
Το «προστατευτικό ένστικτο» δεν είναι απαραίτητα πλεονέκτημα
Συχνά λέγεται ότι οι σκύλοι που μεγαλώνουν με παιδιά γίνονται πιο προστατευτικοί απέναντί τους. Αυτό δεν αποτελεί γενικό κανόνα και δεν είναι συμπεριφορά που πρέπει να ενθαρρύνεται σκόπιμα.
Ένας σκύλος μπορεί να δεθεί πολύ με ένα παιδί, αλλά η έντονη κτητικότητα ή η προσπάθεια να εμποδίζει άλλους ανθρώπους να πλησιάσουν μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα.
Γρύλισμα προς επισκέπτες, παρεμβολή ανάμεσα στο παιδί και σε άλλα άτομα ή έντονη φύλαξη δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «γλυκιά προστατευτικότητα». Χρειάζονται αξιολόγηση, ιδιαίτερα αν η συμπεριφορά αυξάνεται.
Οι ασφαλείς κανόνες πρέπει να ισχύουν και για το παιδί
Η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο τον σκύλο. Τα παιδιά πρέπει επίσης, ανάλογα με την ηλικία τους, να μάθουν πώς να συμπεριφέρονται γύρω από ένα ζώο.
- Αγγίζουμε τον σκύλο απαλά.
- Τον αφήνουμε να φύγει όταν το επιλέξει.
- Δεν παίρνουμε φαγητό ή παιχνίδια από το στόμα του.
- Δεν τον ενοχλούμε όταν ξεκουράζεται.
- Δεν τρέχουμε ουρλιάζοντας γύρω του όταν δείχνει ήδη υπερδιεγερμένος.
- Ζητάμε άδεια πριν πλησιάσουμε άγνωστο σκύλο.
Οι ενήλικες έχουν την ευθύνη να επιβλέπουν και να παρεμβαίνουν πριν η κατάσταση γίνει δύσκολη και όχι μόνο αφού ο σκύλος γρυλίσει ή αντιδράσει.
Ο σκύλος χρειάζεται δικό του ασφαλή χώρο
Σε ένα σπίτι με παιδιά, είναι ιδιαίτερα χρήσιμο ο σκύλος να διαθέτει ένα ήσυχο σημείο όπου μπορεί να ξεκουραστεί χωρίς να τον ακολουθούν ή να τον αγγίζουν.
Μπορεί να είναι το κρεβάτι του, ένα συγκεκριμένο δωμάτιο ή άλλος ασφαλής χώρος. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν ότι όταν ο σκύλος πηγαίνει εκεί, τον αφήνουν ήσυχο.
Ο χρόνος ξεκούρασης έχει ιδιαίτερη σημασία σε σπίτια με μικρά παιδιά, όπου υπάρχουν συχνά φωνές, τρέξιμο και πολλές ξαφνικές κινήσεις.
Πώς βοηθά η θετική εκπαίδευση;
Η εκπαίδευση με θετική ενίσχυση μπορεί να κάνει τη συμβίωση πιο ασφαλή και προβλέψιμη. Ο σκύλος μπορεί να μάθει συμπεριφορές όπως «κάτσε», «έλα», «άφησέ το» και να πηγαίνει στο κρεβάτι του όταν χρειάζεται να απομακρυνθεί από μια έντονη κατάσταση.
Οι λιχουδιές, το παιχνίδι και ο έπαινος χρησιμοποιούνται για να ενισχύσουν τις επιθυμητές συμπεριφορές. Η τιμωρία, οι φωνές ή ο εξαναγκασμός μπορεί να αυξήσουν φόβο και ένταση.
Αν υπάρχει γρύλισμα, προσπάθεια δαγκώματος, επίμονος φόβος ή άλλη ανησυχητική συμπεριφορά γύρω από παιδιά, χρειάζεται βοήθεια από κτηνίατρο και κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία συμπεριφοράς.
Οι σκύλοι που μεγαλώνουν με παιδιά γίνονται πιο κοινωνικοί;
Όχι απαραίτητα. Ένας σκύλος μπορεί να μάθει να αισθάνεται άνετα με τα παιδιά που γνωρίζει, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα γίνει αυτομάτως πιο φιλικός με αγνώστους, άλλους σκύλους ή νέα περιβάλλοντα.
Η κοινωνικότητα επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η γενετική, το ταμπεραμέντο, οι εμπειρίες, η ηλικία και η ποιότητα της κοινωνικοποίησης.
Το ότι ένας σκύλος αγαπά τα παιδιά της οικογένειας δεν αποτελεί εγγύηση ότι θα αισθανθεί το ίδιο άνετα με κάθε παιδί που συναντά.
Τα παιδιά δεν κάνουν αυτόματα έναν σκύλο πιο ανθεκτικό στο άγχος
Η παρουσία παιδιών δημιουργεί ένα περιβάλλον με πολλά ερεθίσματα, αλλά αυτό δεν αποτελεί από μόνο του «εκπαίδευση ανθεκτικότητας».
Για έναν σκύλο με κατάλληλο ταμπεραμέντο και θετικές εμπειρίες, η σταδιακή έκθεση σε διαφορετικούς ήχους και δραστηριότητες μπορεί να τον βοηθήσει να προσαρμόζεται καλύτερα. Για έναν φοβικό ή ευαίσθητο σκύλο, όμως, ένα πολύ έντονο περιβάλλον μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Ο στόχος δεν είναι ο σκύλος να μάθει να ανέχεται συνεχώς ένταση, αλλά να έχει επιλογές, χρόνο ηρεμίας και εμπειρίες που παραμένουν μέσα στα όρια που μπορεί να διαχειριστεί.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι πιο ασφαλής ένας σκύλος αν έχει μεγαλώσει από κουτάβι με παιδιά;
Οι θετικές εμπειρίες από μικρή ηλικία μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν αποτελούν εγγύηση. Κάθε σκύλος έχει διαφορετικό ταμπεραμέντο και κάθε αλληλεπίδραση χρειάζεται επίβλεψη.
Μπορώ να αφήσω το παιδί μόνο του με τον οικογενειακό σκύλο;
Τα μικρά παιδιά δεν πρέπει να μένουν μόνα με σκύλο, ακόμη και αν το ζώο είναι γνωστό, ήρεμο και δεν έχει δείξει ποτέ επιθετικότητα.
Είναι φυσιολογικό ο σκύλος να γρυλίζει στο παιδί;
Το γρύλισμα δείχνει ότι ο σκύλος αισθάνεται άβολα ή απειλείται. Απομακρύνετε το παιδί από την κατάσταση και μην τιμωρείτε απλώς το γρύλισμα. Αν η συμπεριφορά επαναλαμβάνεται, ζητήστε επαγγελματική βοήθεια.
Πρέπει τα παιδιά να αγκαλιάζουν τον σκύλο;
Πολλοί σκύλοι δεν αισθάνονται άνετα με τις σφιχτές αγκαλιές, ιδιαίτερα γύρω από τον λαιμό. Είναι ασφαλέστερο να διδάσκεται στο παιδί ήρεμο και απαλό χάιδεμα, αφήνοντας πάντα στον σκύλο δυνατότητα να απομακρυνθεί.
Τι είναι πιο σημαντικό για μια καλή σχέση παιδιού και σκύλου;
Η ενεργή επίβλεψη, η θετική κοινωνικοποίηση, η εκπαίδευση χωρίς φόβο, ο σεβασμός στον προσωπικό χώρο του σκύλου και η εκπαίδευση του παιδιού είναι πολύ πιο σημαντικά από το αν απλώς «μεγάλωσαν μαζί».
Ένας σκύλος που μεγαλώνει με παιδιά μπορεί να δημιουργήσει έναν πολύ ισχυρό δεσμό μαζί τους, αλλά η καλή σχέση δεν προκύπτει αυτόματα από τη συμβίωση. Χτίζεται μέσα από ασφαλείς εμπειρίες, σωστή επίβλεψη και σεβασμό στα όρια και των δύο πλευρών.
