ΙΟΝ, ΦΑΓΕ, ΕΒΓΑ, Κάλας, Μέλισσα. Είναι ονόματα που οι περισσότεροι Έλληνες γνωρίζουν από παιδιά και πολλές φορές τα χρησιμοποιούν χωρίς να έχουν αναρωτηθεί ποτέ τι πραγματικά σημαίνουν.
Άλλο προήλθε από ένα λουλούδι, άλλο από τα ονόματα μιας οικογένειας και άλλο άλλαξε σημασία αρκετές φορές χωρίς να αλλάξει τα γνωστά αρχικά του. Πίσω από πέντε πολύ γνωστές ελληνικές μάρκες κρύβονται μικρές ιστορίες που αξίζει να γνωρίζουμε.
ΙΟΝ: Το όνομα ενός λουλουδιού που έγινε σοκολάτα
Η ιστορία της ΙΟΝ ξεκινά το 1930 στο Νέο Φάληρο, στην οδό Πειραιώς. Μια ομάδα επιχειρηματιών δημιούργησε εκεί τη σοκολατοβιομηχανία που έμελλε να γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ελληνικά ονόματα στον χώρο των τροφίμων.
Το όνομα δεν είναι ακρωνύμιο. Προέρχεται από το «ίον το εύοσμον», την αρχαία ελληνική ονομασία του μενεξέ. Το λουλούδι χρησιμοποιήθηκε και ως σήμα της εταιρείας στα πρώτα της χρόνια.
Το 1947 δημιουργήθηκε η ΙΟΝ Αμυγδάλου, με το χαρακτηριστικό κλαδί αμυγδαλιάς στη συσκευασία, ένα από τα προϊόντα που συνδέθηκαν περισσότερο με την ιστορία της εταιρείας.
ΦΑΓΕ: Ένα ακρωνύμιο που ακούγεται σαν προτροπή
Η ιστορία της ΦΑΓΕ ξεκινά από την οικογένεια Φιλίππου και ένα μικρό γαλακτοπωλείο στην Αθήνα. Η εταιρεία τοποθετεί την αφετηρία της στο 1926, αρκετές δεκαετίες πριν το ελληνικό στραγγιστό γιαούρτι αποκτήσει τη διεθνή αναγνωρισιμότητα που γνωρίζουμε σήμερα.
Το ΦΑΓΕ συνδέθηκε με τα αρχικά της ονομασίας «Φιλίππου Αδελφοί Γαλακτοκομικές Επιχειρήσεις». Υπάρχει όμως και μια εξαιρετικά πετυχημένη γλωσσική σύμπτωση: «φάγε» είναι η προστακτική του ρήματος «τρώω».
Μάλιστα, στη διεθνή επικοινωνία της η ίδια η εταιρεία εξηγεί το FAGE ως ελληνική λέξη που σημαίνει ουσιαστικά «φάε». Έτσι, ένα εταιρικό όνομα που προέκυψε από την οικογενειακή επιχείρηση λειτουργεί ταυτόχρονα και ως λέξη άμεσα συνδεδεμένη με το φαγητό.
ΕΒΓΑ: Τα ίδια τέσσερα γράμματα με διαφορετική σημασία
Η περίπτωση της ΕΒΓΑ είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα από όλες, επειδή τα τέσσερα γνωστά γράμματα δεν είχαν πάντα ακριβώς την ίδια ανάπτυξη.
Η επιχείρηση ξεκίνησε το 1934 ως γαλακτοβιομηχανία στην Αθήνα. Στα πρώτα χρόνια το ΕΒΓΑ αντιστοιχούσε στην ονομασία Εθνική Βιομηχανία Γάλακτος. Από το 1936 επικράτησε η ονομασία Ελληνική Βιομηχανία Γάλακτος.
Αργότερα, καθώς διευρύνθηκε η δραστηριότητά της, το ακρωνύμιο προσαρμόστηκε ξανά. Από το 1999 χρησιμοποιήθηκε η ονομασία «Ελληνική Βιομηχανία Γάλακτος και Αλεύρου» και αργότερα «Ευρωπαϊκή Βιομηχανία Γάλακτος και Αλεύρου».
Το 2019 έγινε rebranding της εταιρείας από EVGA-Hellenic Milk & Flour Industry σε EMFI. Το όνομα ΕΒΓΑ, ωστόσο, είχε ήδη αποκτήσει τόσο μεγάλη αναγνωρισιμότητα ώστε παρέμεινε στενά συνδεδεμένο με τα προϊόντα και ιδιαίτερα με το παγωτό.
ΚΑΛΑΣ: Από μια μικρή βιοτεχνία στο Κουκάκι
Η ιστορία της ΚΑΛΑΣ πηγαίνει πίσω στο 1922. Τότε ο Εμμανουήλ Καλαμαράκης δημιούργησε στο Κουκάκι μια βιοτεχνία επεξεργασίας άλατος.
Το 1948 τα ηνία ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Καλαμαράκης και έκανε μια κίνηση που σήμερα μοιάζει αυτονόητη, αλλά για την εποχή ήταν σημαντική: το αλάτι ΚΑΛΑΣ μπήκε σε μπουκάλι και μετακινήθηκε από το χύμα προϊόν πίσω από τον πάγκο του μπακάλη στο ράφι ως επώνυμο προϊόν.
Η ονομασία ΚΑΛΑΣ συνδέεται με το επώνυμο Καλαμαράκης και φυσικά δεν σχετίζεται με τη Μαρία Κάλλας, παρά την ομοιότητα που συχνά προκαλεί αυτή την απορία.
Η επιχείρηση συνέχισε να αναπτύσσεται τις επόμενες δεκαετίες, με μονάδες παραγωγής μεταξύ άλλων στο Μεσολόγγι και στη Σίνδο.
Μέλισσα: Το όνομα που συνδέθηκε με την εργατικότητα
Η ιστορία της οικογένειας Κίκιζα στον χώρο των τροφίμων είχε αρχίσει πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όμως το 1947 αποτέλεσε κομβική χρονιά. Τότε οι Αλέξανδρος και Γρηγόρης Κίκιζας δημιούργησαν τη ΒΕΖΑΚ, δηλαδή τη «Βιομηχανία Εκλεκτών Ζυμαρικών Αδελφών Κίκιζα».
Από αυτή την επιχείρηση προέκυψε στη συνέχεια η μάρκα Μέλισσα, η οποία εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα των ελληνικών ζυμαρικών.
Η επιλογή της μέλισσας έχει συνδεθεί με την εργατικότητα, μια αξία που αποδιδόταν ιδιαίτερη σημασία στην επιχειρηματική φιλοσοφία της οικογένειας Κίκιζα. Το απλό και εύκολα αναγνωρίσιμο όνομα αποδείχθηκε τελικά πολύ πιο ισχυρό ως εμπορικό σήμα.
Πέντε ονόματα που κρύβουν πολύ διαφορετικές ιστορίες
Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν υπάρχει ένας κοινός τρόπος με τον οποίο γεννήθηκαν αυτά τα γνωστά ονόματα. Η ΙΟΝ εμπνεύστηκε από τον μενεξέ, η ΦΑΓΕ συνδέθηκε με τα αρχικά μιας οικογενειακής επιχείρησης, η ΕΒΓΑ κράτησε τα ίδια γράμματα ενώ η πλήρης επωνυμία της μεταβαλλόταν, η ΚΑΛΑΣ συνδέθηκε με την οικογένεια Καλαμαράκη και η Μέλισσα με ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα εργατικότητας.
Ίσως αυτός να είναι και ένας λόγος που τα ονόματα άντεξαν τόσες δεκαετίες. Είναι σύντομα, εύκολα να τα θυμάσαι και πίσω από το καθένα υπάρχει μια ιστορία που ξεκίνησε πολύ πριν τα προϊόντα τους γεμίσουν τα ράφια των σημερινών σούπερ μάρκετ.
