Το καλοκαίρι, όταν η ζέστη συσσωρεύεται μέσα στο σπίτι, ακόμη και ένας απλός ανεμιστήρας μπορεί να προσφέρει ανακούφιση. Οι περισσότεροι τον τοποθετούμε απέναντί μας για να αισθανόμαστε τον αέρα στο πρόσωπο και στο σώμα μας. Υπάρχει όμως και ένας άλλος τρόπος χρήσης του, που μπορεί να βοηθήσει να απομακρυνθεί ο ζεστός αέρας από ένα δωμάτιο.
Το μυστικό βρίσκεται στη θέση του ανεμιστήρα και στην ώρα που τον χρησιμοποιούμε. Αν τον στρέψουμε προς ένα ανοιχτό παράθυρο, μπορεί να λειτουργήσει σαν απλός εξαεριστήρας και να βοηθήσει στην ανανέωση του αέρα. Η μέθοδος δεν αντικαθιστά το κλιματιστικό, αλλά όταν εφαρμόζεται στις κατάλληλες συνθήκες μπορεί να κάνει το σπίτι πιο ευχάριστο χωρίς μεγάλη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Γιατί ο ανεμιστήρας δεν μειώνει από μόνος του τη θερμοκρασία
Ένας συνηθισμένος ανεμιστήρας δεν παράγει κρύο αέρα όπως το κλιματιστικό. Αυτό που κάνει είναι να μετακινεί τον αέρα που υπάρχει ήδη στον χώρο. Όταν φυσά πάνω μας, βοηθά τον ιδρώτα να εξατμιστεί πιο γρήγορα και έτσι μπορούμε να αισθανόμαστε πιο δροσεροί.
Αυτός είναι και ο λόγος που ένας ανεμιστήρας μπορεί να μας ανακουφίζει ακόμη κι όταν το θερμόμετρο στο δωμάτιο δεν δείχνει χαμηλότερη θερμοκρασία. Η αίσθηση δροσιάς προέρχεται κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο το σώμα αποβάλλει θερμότητα.
Επομένως, δεν είναι λάθος να έχουμε τον ανεμιστήρα στραμμένο προς το μέρος μας. Αν όμως ο στόχος μας είναι να απομακρύνουμε τη ζέστη που έχει εγκλωβιστεί μέσα στο σπίτι, μπορούμε να αξιοποιήσουμε διαφορετικά τη συσκευή, χρησιμοποιώντας την για καλύτερο αερισμό.
Το κόλπο με το παράθυρο που βοηθά να φύγει ο ζεστός αέρας
Η ιδέα είναι απλή: τοποθετήστε έναν ανεμιστήρα κοντά σε ένα ανοιχτό παράθυρο, έτσι ώστε να φυσά προς τα έξω. Με αυτόν τον τρόπο, ο ανεμιστήρας σπρώχνει αέρα από το εσωτερικό του δωματίου προς το περιβάλλον.
Αν ανοίξετε παράλληλα ένα δεύτερο παράθυρο στην άλλη πλευρά του σπιτιού, ο αέρας που απομακρύνεται μπορεί να αντικαθίσταται από νέο εξωτερικό αέρα. Έτσι δημιουργείται μια συνεχής κυκλοφορία που βοηθά στον αερισμό του χώρου. Η τεχνική αυτή είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν ο αέρας έξω είναι πιο δροσερός από εκείνον που έχει συσσωρευτεί μέσα στο σπίτι.
Η μέθοδος βασίζεται στην κίνηση του αέρα λόγω διαφορών πίεσης, στον άνεμο και στη βοήθεια που προσφέρει ο ανεμιστήρας. Δεν σημαίνει ότι ο αέρας κινείται πάντα από τις κρύες προς τις ζεστές περιοχές. Η κατεύθυνση και η αποτελεσματικότητα της ροής εξαρτώνται από τα ανοίγματα, τις συνθήκες έξω και τη διαρρύθμιση του σπιτιού.
Η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) και το CDC αναγνωρίζουν τη χρήση ανεμιστήρων σε παράθυρα ως έναν τρόπο να απομακρύνεται ο εσωτερικός αέρας και να ενισχύεται ο αερισμός. Η πρακτική αυτή δεν είναι κάποια νέα εφεύρεση, αλλά εφαρμογή βασικών αρχών εξαερισμού.
Πότε λειτουργεί καλύτερα αυτή η μέθοδος;
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι η διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στο εσωτερικό και στο εξωτερικό του σπιτιού. Αν το δωμάτιο έχει ζεσταθεί πολύ κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά το βράδυ ο εξωτερικός αέρας έχει γίνει αισθητά πιο δροσερός, ο αερισμός μπορεί να βοηθήσει να απομακρυνθεί μέρος της συσσωρευμένης θερμότητας.
Γι’ αυτό η μέθοδος είναι συχνά πιο αποτελεσματική νωρίς το πρωί, αργά το βράδυ ή κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν. Αντίθετα, όταν έξω επικρατεί μεγαλύτερη ζέστη από ό,τι μέσα, το παρατεταμένο άνοιγμα των παραθύρων μπορεί να αυξήσει την εσωτερική θερμοκρασία.
Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός, όπως οι 30°C, που να καθορίζει από μόνος του αν πρέπει να ανοίξουμε τα παράθυρα. Αν, για παράδειγμα, μέσα στο σπίτι έχει 34°C και έξω 29°C, ο εξωτερικός αέρας είναι πιο δροσερός. Αν μέσα έχει 27°C και έξω 35°C, είναι προτιμότερο να περιορίσουμε την είσοδο του θερμότερου αέρα.
Δύο απλά θερμόμετρα, ένα μέσα στο δωμάτιο και ένα σε σκιερό εξωτερικό σημείο, μπορούν να σας βοηθήσουν να επιλέξετε την κατάλληλη στιγμή. Αποφύγετε όμως τον έντονο αερισμό όταν η εξωτερική ατμόσφαιρα είναι επιβαρυμένη από καπνό, σκόνη ή άλλη σοβαρή ρύπανση.
Πώς να τοποθετήσετε σωστά τον ανεμιστήρα βήμα βήμα
Δεν χρειάζεται κάποια ιδιαίτερη εγκατάσταση για να δοκιμάσετε τη μέθοδο. Αρκεί ένας συνηθισμένος ανεμιστήρας και ένα παράθυρο που ανοίγει με ασφάλεια. Η διάταξη μπορεί να προσαρμοστεί ανάλογα με το μέγεθος του δωματίου και τη θέση των ανοιγμάτων.
- Ελέγξτε πρώτα τη θερμοκρασία. Βεβαιωθείτε ότι ο εξωτερικός αέρας είναι πιο δροσερός από τον εσωτερικό.
- Ανοίξτε ένα παράθυρο. Επιλέξτε, αν είναι δυνατόν, ένα άνοιγμα από το οποίο μπορεί να απομακρύνεται εύκολα ο ζεστός αέρας.
- Τοποθετήστε τον ανεμιστήρα σταθερά. Στρέψτε τον προς τα έξω, χωρίς να εμποδίζεται η ροή του αέρα. Φροντίστε να μην υπάρχει κίνδυνος πτώσης της συσκευής.
- Ανοίξτε ένα δεύτερο παράθυρο. Ιδανικά, επιλέξτε ένα άνοιγμα στην αντίθετη πλευρά του σπιτιού, ώστε να διευκολύνεται η ανανέωση του αέρα.
- Παρακολουθήστε το αποτέλεσμα. Ελέγξτε αν η θερμοκρασία αρχίζει να μειώνεται και αν ο χώρος γίνεται πιο ευχάριστος.
Σε ορισμένα σπίτια μπορεί να βοηθήσει και ένας δεύτερος ανεμιστήρας, τοποθετημένος ώστε να φέρνει δροσερό αέρα από άλλο παράθυρο. Ωστόσο, δεν υπάρχει μία διάταξη που να λειτουργεί το ίδιο καλά παντού. Η απόδοση εξαρτάται από τη διαρρύθμιση, τον άνεμο και τη θέση των παραθύρων.
Αν χρησιμοποιείτε φορητό ανεμιστήρα, κρατήστε τον σε σταθερή και στεγνή επιφάνεια. Μην τον στηρίζετε πρόχειρα στο περβάζι, μην αφήνετε εκτεθειμένες ηλεκτρικές συνδέσεις στη βροχή και αποφύγετε τη χρήση του σε θέση όπου μπορούν να τον φτάσουν μικρά παιδιά.
Μπορεί ένα μπολ με πάγο να κάνει τον ανεμιστήρα πιο αποτελεσματικό;
Μια ακόμη δημοφιλής ιδέα είναι να τοποθετήσουμε ένα μπολ με πάγο ή παγωμένα μπουκάλια νερού κοντά στη ροή του ανεμιστήρα. Καθώς ο θερμότερος αέρας περνά κοντά από τις κρύες επιφάνειες, μπορεί να χάσει προσωρινά ένα μέρος της θερμότητάς του και να δημιουργήσει μια τοπική αίσθηση δροσιάς.
Αυτό όμως δεν μετατρέπει τον ανεμιστήρα σε κανονικό κλιματιστικό. Η ποσότητα θερμότητας που μπορεί να απορροφήσει ο πάγος είναι περιορισμένη και το αποτέλεσμα εξασθενεί καθώς λιώνει. Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι ένα απλό μπολ με πάγο μπορεί να μειώσει σταθερά τη θερμοκρασία ενός ολόκληρου δωματίου κατά 3 ή 4 βαθμούς.
Επιπλέον, ο πάγος που έχουμε παρασκευάσει στην κατάψυξη έχει απαιτήσει ηλεκτρική ενέργεια για να δημιουργηθεί. Επομένως, δεν πρόκειται για μια μέθοδο με μηδενική ενεργειακή κατανάλωση συνολικά. Αν χρησιμοποιήσετε παγωμένα μπουκάλια, κρατήστε τα μακριά από το μοτέρ και τις ηλεκτρικές συνδέσεις, ώστε να μην έρθουν σε επαφή με νερό από συμπύκνωση.
Πόσο ρεύμα καταναλώνει ένας ανεμιστήρας σε σχέση με το κλιματιστικό;
Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα των ανεμιστήρων είναι ότι συνήθως καταναλώνουν πολύ λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια από ένα κλιματιστικό. Η ακριβής κατανάλωση εξαρτάται από την ισχύ της συσκευής και τις ώρες λειτουργίας της.
Για παράδειγμα, ένας ανεμιστήρας ισχύος 50 Watt που λειτουργεί για οκτώ ώρες καταναλώνει 0,4 κιλοβατώρες. Αν υποθέσουμε ενδεικτική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας 0,20 ευρώ ανά κιλοβατώρα, το κόστος της συγκεκριμένης χρήσης είναι περίπου 0,08 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται άλλες χρεώσεις του λογαριασμού.
Η χρήση ανεμιστήρα μπορεί να βοηθήσει στην εξοικονόμηση ενέργειας όταν περιορίζει την ανάγκη λειτουργίας του κλιματιστικού ή επιτρέπει την επιλογή μιας ελαφρώς υψηλότερης θερμοκρασίας στον θερμοστάτη, χωρίς να μειώνεται υπερβολικά η άνεση. Δεν υπάρχει όμως μια σταθερή εξοικονόμηση 40% που να ισχύει για όλα τα σπίτια.
Το πραγματικό οικονομικό όφελος εξαρτάται από τη μόνωση του κτιρίου, τις εξωτερικές θερμοκρασίες, την απόδοση του κλιματιστικού, τις ώρες χρήσης και τις προσωπικές ανάγκες δροσισμού. Ο ανεμιστήρας είναι μια οικονομική συμπληρωματική λύση, όχι εγγυημένη αντικατάσταση του κλιματισμού.
Τι άλλο μπορείτε να κάνετε για να κρατήσετε το σπίτι δροσερό;
Ο σωστός αερισμός είναι πιο αποτελεσματικός όταν συνδυάζεται με τρόπους που περιορίζουν την είσοδο της θερμότητας. Σύμφωνα με τον βρετανικό οργανισμό Energy Saving Trust, ένα από τα σημαντικότερα μέτρα είναι να εμποδίζουμε τον έντονο ήλιο να ζεσταίνει το εσωτερικό του σπιτιού.
Κρατήστε κλειστά τα παντζούρια, τα ρολά ή τις κουρτίνες στα παράθυρα που δέχονται άμεση ηλιακή ακτινοβολία. Η εξωτερική σκίαση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, επειδή περιορίζει τη θερμότητα πριν αυτή περάσει μέσα από τα τζάμια.
Αποφύγετε επίσης, όσο είναι εφικτό, τη χρήση συσκευών που παράγουν πολλή θερμότητα τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας. Ο φούρνος της κουζίνας, για παράδειγμα, μπορεί να αυξήσει τη θερμοκρασία του χώρου, ιδιαίτερα σε μικρά διαμερίσματα.
Όταν η εξωτερική θερμοκρασία πέσει κάτω από την εσωτερική, αξιοποιήστε τον φυσικό αερισμό. Αν το σπίτι έχει παράθυρα σε διαφορετικές πλευρές, η διαμπερής κυκλοφορία μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση της ζέστης που έχει συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Πότε ο ανεμιστήρας δεν αρκεί για να μας προστατεύσει από τη ζέστη;
Υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στην αίσθηση δροσιάς και στην πραγματική προστασία από την υπερβολική θερμότητα. Σε συνθήκες καύσωνα, όταν η εσωτερική θερμοκρασία είναι πολύ υψηλή, ο ανεμιστήρας μόνος του μπορεί να μην προσφέρει επαρκή ανακούφιση και, υπό ορισμένες συνθήκες, να επιβαρύνει το σώμα.
Το CDC συστήνει να μη βασιζόμαστε αποκλειστικά σε ανεμιστήρες όταν η εσωτερική θερμοκρασία φτάνει ή ξεπερνά περίπου τους 32°C. Σε τέτοιες συνθήκες είναι σημαντικό να αναζητούμε πραγματικά δροσερό περιβάλλον, να πίνουμε αρκετό νερό και να χρησιμοποιούμε ασφαλείς τρόπους μείωσης της θερμοκρασίας του σώματος.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και όσοι αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας που αυξάνουν τον κίνδυνο από τη ζέστη. Αν εμφανιστούν έντονη αδυναμία, ζάλη, ναυτία ή άλλα σημάδια θερμικής εξάντλησης, χρειάζεται άμεση μετακίνηση σε δροσερό μέρος και κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση. Η σύγχυση, η λιποθυμία ή τα σημάδια θερμοπληξίας απαιτούν επείγουσα βοήθεια.
Η σωστή θέση του ανεμιστήρα μπορεί να κάνει τη διαφορά
Δεν χρειάζεται να αγοράσετε καινούρια συσκευή για να αξιοποιήσετε καλύτερα έναν ανεμιστήρα που ήδη έχετε. Όταν έξω είναι πιο δροσερά από ό,τι μέσα, η τοποθέτησή του κοντά σε ανοιχτό παράθυρο, με κατεύθυνση προς τα έξω, μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση του θερμού αέρα και στην ανανέωση της ατμόσφαιρας.
Όταν, αντίθετα, ο εξωτερικός αέρας είναι πιο ζεστός, έχει μεγαλύτερη σημασία να περιορίσετε την είσοδο θερμότητας και να χρησιμοποιήσετε τον ανεμιστήρα για προσωπική δροσιά, εφόσον οι θερμοκρασίες το επιτρέπουν. Η επιλογή εξαρτάται κάθε φορά από τις πραγματικές συνθήκες και όχι από ένα κόλπο που λειτουργεί πάντοτε.
Το σημαντικότερο, λοιπόν, δεν είναι να γυρίσετε απλώς τον ανεμιστήρα ανάποδα. Είναι να γνωρίζετε πότε πρέπει να διώξετε τον ζεστό αέρα, πότε να κρατήσετε τη ζέστη έξω και πότε χρειάζεστε αποτελεσματικότερη ψύξη. Αυτή η μικρή γνώση μπορεί να σας βοηθήσει να απολαμβάνετε ένα πιο άνετο σπίτι, χωρίς περιττή κατανάλωση ενέργειας.
Πηγές:
