Αν νιώθετε ότι τελευταία βομβαρδίζεστε από ειδήσεις για πόλεις που «αναγεννιούνται» και κυβερνήσεις που μιλούν για μεγάλες αλλαγές, η αλήθεια είναι πως κάποιες φορές αυτές οι ιστορίες είναι τόσο εντυπωσιακές που δεν μπορείς να τις προσπεράσεις. Μια τέτοια περίπτωση είναι η Βαγδάτη – μια πόλη που για δεκαετίες έμοιαζε καταδικασμένη στο χάος, αλλά σήμερα επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο.
Μια πόλη που πέρασε τα πάντα
Το 2003 ήταν η χρονιά που άλλαξε τα πάντα. Εισβολή, συγκρούσεις, καταστροφές. Για πολλά χρόνια η Βαγδάτη παρέμεινε ένα μέρος όπου οι άνθρωποι προσπαθούσαν απλώς να επιβιώσουν. Υποδομές διαλυμένες, οικονομία στο ναδίρ και καθημερινότητα γεμάτη φόβο.
Αυτό που δεν περίμενε κανείς ήταν πως, είκοσι χρόνια μετά, η πόλη θα άρχιζε να σηκώνει ξανά κεφάλι – και μάλιστα με ρυθμούς που ξαφνιάζουν ακόμη και ειδικούς.
Οι μεγάλες αλλαγές που βλέπεις παντού
Σήμερα εργοτάξια ξεφυτρώνουν σε κάθε γειτονιά. Γέφυρες, δρόμοι, νοσοκομεία, σχολεία – η εικόνα θυμίζει μια πόλη που «ξαναγράφεται» από την αρχή. Μόνο τα σχολεία που κατασκευάζονται ξεπερνούν τα 1.700, ενώ τέσσερα νέα νοσοκομεία ετοιμάζονται, ανάμεσά τους και το πρώτο ογκολογικό κέντρο της χώρας.
Και δεν σταματά εκεί. Πολυτελή ξενοδοχεία μπαίνουν στα σχέδια, μεγάλοι όμιλοι όπως η bp, η ExxonMobil και η Chevron συζητούν σοβαρά την επιστροφή τους, κάτι που πριν λίγα χρόνια θα φαινόταν αδιανόητο.
Ο πρωθυπουργός που λειτουργεί σαν εργοδηγός
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ο τρόπος δουλειάς του πρωθυπουργού Μοχάμεντ αλ-Σουντάνι. Δεν θυμίζει τυπικό πολιτικό. Αντίθετα, μοιάζει να λειτουργεί σαν κάποιος που θέλει προσωπικά να δει το έργο να προχωρά.
Κάνει απροειδοποίητες επισκέψεις σε εργοτάξια, καλεί μάνατζερ, πιέζει για γρήγορες εγκρίσεις και προεδρεύει σε επιτροπές που άλλοτε χρειάζονταν χρόνια για να αποφασίσουν. Τώρα πολλές από αυτές κλείνουν υποθέσεις μέσα σε λίγες ώρες. Ένας ρυθμός που, για τα δεδομένα της περιοχής, είναι εντυπωσιακός.
Η καθημερινότητα αλλάζει με τρόπους που δεν φαντάζεσαι
Η αλλαγή δεν περιορίζεται στα έργα. Η ψηφιακή μετάβαση έχει φέρει πραγματική επανάσταση:
– Διαβατήρια που εκδίδονται σε 45 λεπτά
– Ηλεκτρονική πληρωμή μισθών στο Δημόσιο
– Έκρηξη στη χρήση τραπεζικών καρτών
– Τριπλασιασμός των τελωνειακών εσόδων
Σε μια χώρα που μέχρι πριν λίγα χρόνια βασιζόταν αποκλειστικά στα μετρητά, αυτή η μετάβαση μοιάζει με άλμα στο μέλλον.
Το πρόβλημα που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει
Παρά τη σημαντική πρόοδο, ένα εμπόδιο εξακολουθεί να απασχολεί την κυβέρνηση και τους διεθνείς παρατηρητές: οι πολιτοφυλακές που στηρίζονται από το Ιράν. Παρότι κάποιες έχουν μπει στην οικονομική δραστηριότητα, διατηρούν μια δύναμη που συχνά ξεπερνά τα όρια.
Υπήρξαν μάλιστα περιστατικά, όπως η επέμβαση ομάδας της Κατάιμπ Χεζμπολάχ σε υπουργείο για να προστατεύσουν ένα στέλεχός τους, που δείχνουν πως η κατάσταση δεν έχει λυθεί πλήρως.
Ο Σουντάνι, όμως, επιλέγει να κινηθεί με πιο ήρεμους τόνους, προσπαθώντας να τις εντάξει στην οικονομία ώστε να μειωθεί η επιρροή τους μέσω ανάπτυξης.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης μέρας
Παρά τα θετικά σημάδια, τα προβλήματα δεν εξαφανίστηκαν. Το τεράστιο δημόσιο μισθολόγιο, η αργή πρόοδος στην ενέργεια, η διαφθορά και τα μεγάλα συμφέροντα παραμένουν. Παρ’ όλα αυτά, η χώρα διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: έναν νεανικό πληθυσμό που μεγαλώνει γρήγορα και μπορεί να στηρίξει την ανάπτυξη.
Οι επερχόμενες εκλογές θα είναι καθοριστικές. Αν ο Σουντάνι εξασφαλίσει δεύτερη θητεία, θα έχει την ευκαιρία να ολοκληρώσει τα σχέδιά του. Αν όμως οι ισχυρές σιιτικές παρατάξεις ενωθούν εναντίον του, η πρόοδος ίσως αποδειχθεί πιο εύθραυστη απ’ όσο δείχνει σήμερα.
Γιατί μας αφορά μια πόλη τόσο μακριά;
Η ιστορία της Βαγδάτης λειτουργεί σαν υπενθύμιση ότι ακόμη και οι πιο δύσκολες περιοχές μπορούν να αλλάξουν όταν υπάρχει σχέδιο, σταθερή ηγεσία και διεθνής εμπιστοσύνη. Σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, τέτοιες μεταμορφώσεις μάς δείχνουν πώς οι κοινωνίες μπορούν να ξανασταθούν στα πόδια τους.
Η Βαγδάτη δεν είναι ακόμη τέλεια. Αλλά για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, οι κάτοικοί της βλέπουν κάτι που τους είχε λείψει πολύ: προοπτική.
Και αυτό, καμιά φορά, είναι η αρχή για όλα τα υπόλοιπα.
