Στους πρόποδες του Ταΰγετου, μια απίστευτη ανακάλυψη έρχεται να συναρπάσει όσους αγαπούν την άγρια φύση. Ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μας είναι ο δενδρομυωξός (Dryomys nitedula), ένα σπάνιο και μυστικοπαθές θηλαστικό που λίγοι γνωρίζουν ότι υπάρχει στην Ελλάδα. Το πλάσμα αυτό μοιάζει με μικρό σκιουράκι, αλλά ανήκει σε διαφορετική οικογένεια τρωκτικών. Το όνομά του προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις δρυς και μυς, δηλαδή «ποντικός των δέντρων», ενώ η λατινική προσθήκη nitedula τονίζει την ιδιαίτερη φύση του.
Τι πρέπει να ξέρετε για τον δενδρομυωξό
Το σώμα του φτάνει τα 13 εκατοστά, η ουρά τα 9,5 εκατοστά και ζυγίζει περίπου 60 γραμμάρια. Έχει επιμήκη κυλινδρική μορφή, μακριά φουντωτή ουρά, σχετικά μεγάλα μάτια και μικρά αυτιά. Ένα χαρακτηριστικό του είναι η μαύρη λωρίδα που ξεκινά από τα μουστάκια και διατρέχει τα μάτια μέχρι τη βάση των αυτιών. Το τρίχωμά του ποικίλλει από καστανό έως γκρίζο, με ανοικτόχρωμο γκρίζο στην κοιλιά και γκριζωπή ουρά με λευκή άκρη.
Πού ζει και πώς κινείται
Ο δενδρομυωξός προτιμά δάση φυλλοβόλων, κωνοφόρων ή μικτά δάση. Είναι νυκτόβιο ζώο και κατασκευάζει φωλιές σε κοιλότητες δέντρων, ανάμεσα σε κλαδιά ή σε σχισμές βράχων, χρησιμοποιώντας τρίχες, πούπουλα, βρύα και φυτά. Η διατροφή του είναι κυρίως φυτοφαγική – καρποί, φρούτα, ρίζες, λειχήνες – αλλά καταναλώνει και έντομα ή τις προνύμφες τους. Τους χειμερινούς μήνες πέφτει σε χειμερία νάρκη ανάλογα με τη διάρκεια και τη δριμύτητα του χειμώνα.
Η προστασία του είδους
Ο δενδρομυωξός προστατεύεται σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, καθώς περιλαμβάνεται σε διεθνείς καταλόγους και συμβάσεις για τη διατήρηση των ειδών. Οι άμεσες απειλές είναι περιορισμένες λόγω του νυχτερινού τρόπου ζωής του, όμως οι έμμεσες πιέσεις είναι σημαντικές: η απώλεια δασικών εκτάσεων, η κατακερματισμένη φυσικότητα των οικοτόπων και η ανθρώπινη δραστηριότητα μειώνουν τον φυσικό χώρο διαβίωσής του.
Η σημασία για τη βιοποικιλότητα
Στην περιοχή ευθύνης του Φορέα Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού, ο δενδρομυωξός περιλαμβάνεται στον κατάλογο των θηλαστικών που συνθέτουν τη βιοποικιλότητα της περιοχής. Αν τύχει να επισκεφθείτε τα δάση των ορεινών περιοχών τη νύχτα, ίσως ακούσετε τους χαρακτηριστικούς ήχους του ζώου καθώς κινείται ανάμεσα στα δέντρα, εκτελώντας τις καθημερινές νυχτερινές του εργασίες.
Γιατί πρέπει να τον γνωρίζουμε
Ο δενδρομυωξός δεν είναι μόνο ένα σπάνιο ζώο, αλλά και ένας δείκτης της υγείας των δασικών οικοσυστημάτων. Η παρουσία του υποδηλώνει ότι η περιοχή διατηρεί τη φυσικότητά της και προσφέρει ασφαλές καταφύγιο για μικρά θηλαστικά. Η προστασία του συμβάλλει στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και ενισχύει τη συνολική ισορροπία του περιβάλλοντος.
Η εμπειρία του επισκέπτη
Για τον επισκέπτη ή τον κάτοικο της περιοχής, η συνάντηση με τον δενδρομυωξό είναι μια σπάνια και μαγική εμπειρία. Ακόμα και αν δεν το δει άμεσα, οι ήχοι του και η αίσθηση της παρουσίας του δημιουργούν μια ζωντανή σύνδεση με τη φύση και υπενθυμίζουν τη σημασία της προστασίας των φυσικών οικοτόπων.
Ο δενδρομυωξός, με την ιδιαίτερη εμφάνιση, τη νυχτερινή ζωή και τον ρόλο του στα δασικά οικοσυστήματα, αποτελεί ένα από τα πιο ξεχωριστά μυστικά της ελληνικής άγριας φύσης. Η παρακολούθηση και η διατήρησή του μας δίνει την ευκαιρία να εκτιμήσουμε την πλούσια και ευαίσθητη βιοποικιλότητα που φιλοξενεί η χώρα μας.
