Τι σημαίνει όταν κάποιος δεν σας κοιτάζει στα μάτια ενώ μιλάει; Αν σας έχει τύχει, δεν είστε οι μόνοι. Είναι από εκείνες τις στιγμές που κάτι μικρό, όπως το βλέμμα, μπορεί να σας βάλει σε σκέψεις. «Βαριέται;», «Κρύβει κάτι;», «Έκανα εγώ κάτι λάθος;». Η αλήθεια είναι πως η οπτική επαφή παίζει τεράστιο ρόλο στην επικοινωνία, αλλά τα πράγματα δεν είναι ποτέ τόσο απλά όσο φαίνονται.
Γιατί το βλέμμα μας λέει περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε
Τα μάτια είναι από τα πιο δυνατά μη λεκτικά εργαλεία που έχουμε. Χωρίς να πούμε λέξη, μπορούν να αποκαλύψουν συναισθήματα, σκέψεις και εσωτερικές συγκρούσεις. Όταν κάποιος αποφεύγει την οπτική επαφή, δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι αρνητικό. Συχνά, το βλέμμα λειτουργεί αυτόματα, χωρίς συνειδητό έλεγχο.
Η κατεύθυνση των ματιών μπορεί να επηρεαστεί από το περιβάλλον, τη διάθεση, ακόμη και από την κούραση της στιγμής. Γι’ αυτό και χρειάζεται πάντα προσοχή στις ερμηνείες.
Όταν η αμηχανία παίρνει τον έλεγχο
Πολλοί άνθρωποι αποστρέφουν το βλέμμα όταν νιώθουν άβολα. Ένα ευαίσθητο θέμα, μια δύσκολη ερώτηση ή μια έντονη συζήτηση μπορεί να προκαλέσει νευρικότητα. Σε τέτοιες στιγμές, τα μάτια «προδίδουν» αυτό που τα λόγια προσπαθούν να κρύψουν.
Δεν είναι απαραίτητα ένδειξη αδιαφορίας. Μπορεί το άτομο απέναντί σας να είναι απλώς ντροπαλό ή να χρειάζεται λίγο χρόνο για να διαχειριστεί όσα ακούει ή λέει.
Η κούραση φαίνεται πρώτα στα μάτια
Ας είμαστε ειλικρινείς. Όταν είμαστε εξαντλημένοι, ακόμα και το να κρατήσουμε τα μάτια μας ανοιχτά είναι δύσκολο. Η σωματική και πνευματική κόπωση επηρεάζει άμεσα την ικανότητα για σταθερή οπτική επαφή.
Αν κάποιος κοιτάζει αλλού κατά τη διάρκεια της κουβέντας, μπορεί απλώς να μην έχει ενέργεια. Δεν αφορά πάντα εσάς ή το ενδιαφέρον του για τη συζήτηση.
Το να κοιτάς αλλού μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογικό
Αντίθετα με ό,τι πιστεύουμε, η συνεχής οπτική επαφή δεν είναι φυσική για τον εγκέφαλο. Για να σκεφτούμε, να θυμηθούμε ή να οργανώσουμε μια απάντηση, συχνά χρειάζεται να «σπάσουμε» το βλέμμα.
Έχετε παρατηρήσει πώς κάποιος κοιτάζει στο κενό όταν προσπαθεί να θυμηθεί κάτι; Αυτό δεν δείχνει αδιαφορία. Είναι ένδειξη επεξεργασίας πληροφοριών.
Μικρά σημάδια που δείχνουν πού βρίσκεται το μυαλό
Το βλέμμα μπορεί να αποκαλύψει πού είναι στραμμένη η προσοχή ενός ανθρώπου. Κοιτάζει συχνά το κινητό του; Ρίχνει ματιές στο ρολόι; Αυτές οι κινήσεις μπορεί να δείχνουν βιασύνη ή διάσπαση προσοχής.
Όμως και εδώ χρειάζεται μέτρο. Μια κακή μέρα, ένα επείγον θέμα ή απλώς μια συνήθεια μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά.
Όταν τα συναισθήματα γίνονται πολλά
Σε βαθιές ή φορτισμένες συζητήσεις, η αποφυγή οπτικής επαφής μπορεί να λειτουργεί σαν άμυνα. Όταν τα συναισθήματα γίνονται έντονα, το βλέμμα απομακρύνεται για να δοθεί χώρος και χρόνος.
Σε αυτές τις στιγμές, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να δείξετε κατανόηση. Μερικές φορές, η σιωπή και η υπομονή λένε περισσότερα από οποιαδήποτε ερώτηση.
Μπορεί να κρύβεται κάτι; Ίσως, αλλά όχι πάντα
Υπάρχει η αντίληψη ότι όποιος δεν κοιτάζει στα μάτια λέει ψέματα. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Ναι, η αποστροφή βλέμματος μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συνδέεται με απόκρυψη της αλήθειας. Αλλά δεν αποτελεί απόδειξη.
Το άγχος, ο φόβος ή η ανάγκη να προστατευτεί κάποιος συναισθηματικά μπορεί να έχουν το ίδιο αποτέλεσμα.
Όταν είναι απλώς θέμα χαρακτήρα
Για μερικούς ανθρώπους, η έντονη οπτική επαφή μοιάζει επιθετική ή άβολη. Έτσι, αποφεύγεται από συνήθεια. Είναι μέρος της προσωπικότητάς τους και όχι μήνυμα προς τον συνομιλητή.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν υπάρχει λόγος για υπερανάλυση. Δεν είναι όλα τα βλέμματα κώδικες προς αποκρυπτογράφηση.
Το πλαίσιο είναι το παν
Η μεγαλύτερη παγίδα είναι να βγάζουμε συμπεράσματα χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη το πλαίσιο. Πολιτισμικές διαφορές, σχέση μεταξύ των ατόμων, χώρος και στιγμή παίζουν τεράστιο ρόλο.
Η επικοινωνία δεν είναι μονόδρομος. Αν κάτι σας προβληματίζει, η πιο απλή και ουσιαστική λύση είναι να ρωτήσετε. Με σεβασμό και ειλικρίνεια.
Μάθετε να ακούτε πέρα από τις λέξεις
Τα μάτια αφηγούνται ιστορίες, αλλά όχι πάντα τις ίδιες. Κάθε άνθρωπος έχει τη δική του γλώσσα σώματος. Όταν κάποιος κοιτάζει αλλού, μην βιαστείτε να κρίνετε.
Ακούστε, παρατηρήστε και προσπαθήστε να δείτε τη συνολική εικόνα. Γιατί πολλές φορές, η πραγματική επικοινωνία κρύβεται ανάμεσα στα βλέμματα και όχι μέσα σε αυτά.
