Φανταστείτε να ετοιμάζεστε για μια κοσμική βραδιά και να ανακαλύπτετε ότι ο κορσές σας χαλάει εντελώς την εμφάνιση του φορέματός σας. Τι θα κάνατε; Μια νεαρή Αμερικανίδα βρήκε μια απρόσμενη λύση: πήρε δύο μεταξωτά μαντήλια, λίγη κορδέλα και έφτιαξε ένα εσώρουχο που θα έγραφε τη δική του ιστορία στη γυναικεία μόδα.
Η γυναίκα αυτή ήταν η Mary Phelps Jacob, που αργότερα έγινε γνωστή ως Caresse Crosby. Το 1914 κατοχύρωσε ένα πρωτοποριακό σχέδιο σουτιέν, σε μια εποχή που οι κορσέδες εξακολουθούσαν να αποτελούν βασικό μέρος της γυναικείας ένδυσης. Η ιστορία της συνδέεται με την αλλαγή της μόδας, τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και μια επιχειρηματική απόφαση που σήμερα προκαλεί έκπληξη.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το σουτιέν με τα δύο μαντήλια;
Η Mary Phelps Jacob γεννήθηκε το 1891 στις Ηνωμένες Πολιτείες και μεγάλωσε σε εύπορο περιβάλλον. Ως νεαρή γυναίκα συμμετείχε στην κοσμική ζωή της εποχής, όπου τα εντυπωσιακά φορέματα και η προσεγμένη εμφάνιση είχαν μεγάλη σημασία.
Σύμφωνα με την ιστορία που έχει επικρατήσει για την εφεύρεσή της, η Mary ετοιμαζόταν για έναν χορό όταν αντιμετώπισε ένα ενοχλητικό πρόβλημα. Ο άκαμπτος κορσές της φαινόταν κάτω από το λεπτό ύφασμα του βραδινού της φορέματος και δεν της επέτρεπε να πετύχει την εμφάνιση που ήθελε.
Αντί να αλλάξει φόρεμα, αποφάσισε να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό. Με τη βοήθεια της καμαριέρας της, χρησιμοποίησε δύο μεταξωτά μαντήλια, κορδέλες και κορδόνι για να δημιουργήσει ένα ελαφρύ εσώρουχο που κάλυπτε και συγκρατούσε το στήθος χωρίς τον ογκώδη κορσέ.
Το αποτέλεσμα ήταν αρκετά πρακτικό ώστε να την ενθαρρύνει να συνεχίσει την ιδέα της. Το νέο σχέδιο της επέτρεπε να φορέσει το βραδινό της φόρεμα χωρίς να προεξέχουν οι άκαμπτες ενισχύσεις του κορσέ.
Η 3η Νοεμβρίου 1914 και η πατέντα που έγραψε ιστορία
Στις 12 Φεβρουαρίου 1914, η Mary Phelps Jacob κατέθεσε αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στις 3 Νοεμβρίου της ίδιας χρονιάς εγκρίθηκε η πατέντα με αριθμό 1.115.674, για το ένδυμα που ονομαζόταν Backless Brassiere, δηλαδή στηθόδεσμος χωρίς πλάτη.
Το σχέδιο ήταν διαφορετικό από τους βαρείς κορσέδες της εποχής. Ήταν ελαφρύ, μπορούσε να φορεθεί κάτω από φορέματα με χαμηλή πλάτη και δεν απαιτούσε τη χρήση της ίδιας άκαμπτης κατασκευής που χαρακτήριζε πολλά παραδοσιακά εσώρουχα.
Η ίδια περιέγραφε στην πατέντα της ένα ένδυμα που προσαρμοζόταν σε διαφορετικά σχήματα σώματος και μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ακόμη και κατά τη διάρκεια σωματικής δραστηριότητας, όπως το τένις. Αυτό ήταν ένα σημαντικό πλεονέκτημα για τις γυναίκες που αναζητούσαν μεγαλύτερη πρακτικότητα.
Η Mary δεν εφηύρε, ωστόσο, τον πρώτο στηθόδεσμο στην ανθρώπινη ιστορία. Παρόμοια εσώρουχα είχαν εμφανιστεί πολύ νωρίτερα. Η δική της συμβολή ήταν ότι δημιούργησε και κατοχύρωσε μια ιδιαίτερα γνωστή εκδοχή, η οποία συνδέθηκε με την εξέλιξη του σύγχρονου σουτιέν.
Οι γυναίκες φορούσαν στηθόδεσμους πριν από το 1914;
Η ανάγκη για στήριξη του στήθους υπήρχε αιώνες πριν από την εφεύρεση της Mary Phelps Jacob. Στην αρχαία Ελλάδα χρησιμοποιούνταν υφασμάτινες ταινίες και στηθόδεσμοι, ενώ σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους εμφανίστηκαν πολλές μορφές εσωρούχων για τη στήριξη ή τη διαμόρφωση του σώματος.
Στα τέλη του 19ου αιώνα, η Γαλλίδα σχεδιάστρια Herminie Cadolle παρουσίασε ένα εσώρουχο που χώριζε την υποστήριξη του στήθους από την υποστήριξη της μέσης. Το σχέδιο παρουσιάστηκε το 1889 και θεωρείται σημαντικός πρόδρομος του σύγχρονου σουτιέν.
Παρόμοιες προσπάθειες εμφανίστηκαν και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ήδη στις αρχές του 20ού αιώνα χρησιμοποιούνταν ελαφρύτερα εσώρουχα, γνωστά ως brassieres, τα οποία συχνά φοριούνταν μαζί με κοντύτερους κορσέδες.
Επομένως, η ιστορία του σουτιέν δεν ξεκινά από μία μόνο γυναίκα ή μία συγκεκριμένη ημερομηνία. Ήταν μια σταδιακή εξέλιξη στην οποία συνέβαλαν διαφορετικές δημιουργοί, σχεδιάστριες και κατασκευαστές.
Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος άλλαξε και τα γυναικεία εσώρουχα
Η ιστορία παίρνει μια απρόσμενη τροπή με τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκείνη την περίοδο, πολλά είδη κορσέδων χρησιμοποιούσαν μεταλλικές ενισχύσεις για να διατηρούν το επιθυμητό σχήμα του σώματος. Το μέταλλο, όμως, ήταν απαραίτητο και για την πολεμική βιομηχανία.
Το 1917, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμετείχαν πλέον στον πόλεμο, το αμερικανικό Συμβούλιο Πολεμικών Βιομηχανιών κάλεσε τις γυναίκες να περιορίσουν την αγορά κορσέδων. Σκοπός ήταν να εξοικονομηθούν πολύτιμες πρώτες ύλες για την παραγωγή πολεμικού υλικού.
Σε δημοφιλείς ιστορικές αφηγήσεις αναφέρεται ότι εξοικονομήθηκαν περίπου 28.000 τόνοι χάλυβα, ποσότητα που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για δύο πολεμικά πλοία. Ωστόσο, ο συγκεκριμένος υπολογισμός δεν έχει επαρκώς τεκμηριωθεί από διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία και δεν πρέπει να θεωρείται βέβαιος.
Η σύνδεση του πολέμου με την αλλαγή των εσωρούχων είναι πάντως πραγματική. Οι ανάγκες της εποχής, οι οικονομικές συνθήκες και οι αλλαγές στην καθημερινή ζωή συνέβαλαν στην αυξανόμενη δημοτικότητα των ελαφρύτερων στηθόδεσμων.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη iWomanTV🎬 (@iwomantv)
Πώς η εργασία και η νέα μόδα άλλαξαν τη γυναικεία σιλουέτα
Ο πόλεμος δεν άλλαξε μόνο την οικονομία. Καθώς εκατομμύρια άνδρες βρίσκονταν στα μέτωπα, πολλές γυναίκες ανέλαβαν διαφορετικές εργασίες σε εργοστάσια, γραφεία και υπηρεσίες. Η ανάγκη για πρακτικά ρούχα και μεγαλύτερη ευκολία κινήσεων έγινε ακόμη πιο σημαντική.
Οι άκαμπτοι κορσέδες δεν εξυπηρετούσαν πάντα αυτές τις νέες δραστηριότητες. Τα ελαφρύτερα εσώρουχα αποτελούσαν μια πιο πρακτική εναλλακτική, ενώ παράλληλα άλλαζαν και οι αντιλήψεις για την εμφάνιση του γυναικείου σώματος.
Στη δεκαετία του 1920, η μόδα άρχισε να προτιμά πιο ίσιες γραμμές και φορέματα που δεν τόνιζαν έντονα τη μέση. Πολλές γυναίκες επέλεγαν εσώρουχα που περιόριζαν οπτικά τον όγκο του στήθους αντί να τον αναδεικνύουν.
Αυτό δεν σήμαινε ότι οι κορσέδες εξαφανίστηκαν από τη μια ημέρα στην άλλη. Συνέχισαν να χρησιμοποιούνται, συχνά με διαφορετικά υλικά και σχέδια, ενώ εμφανίστηκαν νέες μορφές εσωρούχων που συνδύαζαν τη στήριξη με τη διαμόρφωση της σιλουέτας.
Πούλησε την πατέντα για 1.500 δολάρια και άλλοι κέρδισαν εκατομμύρια
Η Mary Phelps Jacob δεν περιορίστηκε στην κατοχύρωση της εφεύρεσής της. Προσπάθησε επίσης να δημιουργήσει μια επιχείρηση παραγωγής στηθόδεσμων. Η επιχειρηματική προσπάθεια όμως δεν γνώρισε τη μεγάλη επιτυχία που ίσως περίμενε.
Τελικά πούλησε τα δικαιώματα της πατέντας της στην Warner Brothers Corset Company έναντι 1.500 δολαρίων. Η εταιρεία αυτή δεν είχε σχέση με το γνωστό κινηματογραφικό στούντιο Warner Bros., παρά την ομοιότητα του ονόματος.
Η Warner Brothers Corset Company συνέχισε να δραστηριοποιείται στον χώρο των γυναικείων εσωρούχων. Ιστορικές αναφορές υποστηρίζουν ότι η αξιοποίηση της συγκεκριμένης πατέντας συνδέθηκε με έσοδα εκατομμυρίων δολαρίων τις επόμενες δεκαετίες.
Το εντυπωσιακό είναι ότι η ίδια η αρχική δημιουργία της Mary δεν έγινε κάποιο τεράστιο εμπορικό φαινόμενο με τη μορφή που είχε σχεδιαστεί. Η πραγματική επανάσταση προέκυψε από τις διαδοχικές βελτιώσεις, τις νέες τεχνικές κατασκευής και την τεράστια αλλαγή στη ζήτηση των γυναικείων εσωρούχων.
Ποια ήταν τελικά η Caresse Crosby;
Η γυναίκα που έγινε γνωστή για την πατέντα του σουτιέν είχε μια ζωή πολύ πιο ασυνήθιστη από αυτή που φαντάζεται κανείς. Αργότερα υιοθέτησε το όνομα Caresse Crosby και ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία, την ποίηση και τις εκδόσεις.
Μαζί με τον δεύτερο σύζυγό της, Harry Crosby, συνδέθηκε με τον εκδοτικό οίκο Black Sun Press στο Παρίσι. Ο εκδοτικός αυτός χώρος απέκτησε σημαντική παρουσία στους λογοτεχνικούς κύκλους του Μεσοπολέμου και συνεργάστηκε με γνωστούς συγγραφείς.
Η Crosby συνέχισε να συμμετέχει σε καλλιτεχνικές και κοινωνικές δραστηριότητες και δεν περιορίστηκε στην ταυτότητα της εφευρέτριας. Πέθανε το 1970, έχοντας προλάβει να δει το σουτιέν να εξελίσσεται σε ένα από τα πιο διαδεδομένα είδη γυναικείας ένδυσης.
Μια αλλαγή στη μόδα που συνδέθηκε με την ελευθερία επιλογής
Η ιστορία της μετάβασης από τον κορσέ στο σουτιέν δεν είναι τόσο απλή όσο η αντικατάσταση ενός άβολου εσωρούχου από ένα πιο άνετο. Συνδέεται με την τεχνολογία, την οικονομία, τη θέση των γυναικών στην κοινωνία και τις συνεχείς αλλαγές στα πρότυπα ομορφιάς.
Το σουτιέν δεν σήμαινε αυτομάτως ελευθερία για όλες τις γυναίκες, όπως και ο κορσές δεν αποτελούσε πάντα μια υποχρεωτική ή βασανιστική επιλογή. Η εμπειρία διέφερε ανάλογα με την εποχή, το είδος του εσωρούχου και τις προσωπικές προτιμήσεις.
Ωστόσο, η εφεύρεση της Mary Phelps Jacob παραμένει ένα σημαντικό ορόσημο. Μια πρακτική ιδέα που γεννήθηκε από ένα καθημερινό πρόβλημα έγινε μέρος μιας ευρύτερης αλλαγής στην ιστορία της γυναικείας μόδας.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της ιστορίας. Μερικές φορές, μια σημαντική αλλαγή δεν ξεκινά από κάποιο μεγάλο εργαστήριο ή μια εντυπωσιακή ανακάλυψη, αλλά από μια γυναίκα που θέλει απλώς να φορέσει άνετα το αγαπημένο της φόρεμα.
