Η αποπαρασίτωση είναι ένα από τα σημαντικότερα μέτρα για την προστασία της υγείας του σκύλου και της γάτας. Πόσο συχνά όμως χρειάζεται να γίνεται; Κάθε μήνα, κάθε τρεις μήνες ή μόνο όταν εμφανιστούν παράσιτα;
Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλα τα κατοικίδια. Η ηλικία, ο τρόπος ζωής και οι κίνδυνοι που υπάρχουν στην περιοχή όπου ζει το ζώο καθορίζουν το κατάλληλο πρόγραμμα προστασίας. Υπάρχουν μάλιστα ορισμένα λάθη στην αποπαρασίτωση που μπορεί να αφήσουν έναν σκύλο ή μια γάτα εκτεθειμένα, ακόμη κι όταν ο ιδιοκτήτης πιστεύει ότι τα έχει προστατεύσει.
Γιατί είναι τόσο σημαντική η αποπαρασίτωση;
Τα παράσιτα δεν προκαλούν μόνο φαγούρα ή μικρές ενοχλήσεις. Ορισμένα μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά την υγεία ενός κατοικιδίου, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κουτάβι, γατάκι ή ζώο με προβλήματα υγείας.
Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες παρασίτων που πρέπει να γνωρίζουμε:
- Εσωτερικά παράσιτα: Όπως οι ασκαρίδες, οι αγκυλόστομες και οι ταινίες, που μπορούν να προσβάλουν το πεπτικό σύστημα ή άλλα όργανα του ζώου.
- Εξωτερικά παράσιτα: Όπως οι ψύλλοι, τα τσιμπούρια και ορισμένα ακάρεα, που βρίσκονται στο δέρμα ή στο τρίχωμα και μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμούς ή να μεταδώσουν ασθένειες.
Ορισμένα παράσιτα μπορούν να μεταδοθούν και στον άνθρωπο. Γι’ αυτό η σωστή πρόληψη προστατεύει όχι μόνο το κατοικίδιο, αλλά συμβάλλει και στην υγεία των ανθρώπων που ζουν μαζί του.
Πότε ξεκινά η αποπαρασίτωση σε κουτάβια και γατάκια;
Η πρώτη αποπαρασίτωση πρέπει να γίνεται από πολύ μικρή ηλικία, αλλά πάντοτε με κατάλληλο προϊόν και κτηνιατρική καθοδήγηση. Τα νεογέννητα μπορεί να εκτεθούν σε ορισμένα εντερικά παράσιτα μέσω της μητέρας τους ή από το περιβάλλον.
Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες της ESCCAP για τα εντερικά σκουλήκια:
- Κουτάβια: Η πρώτη θεραπεία συνήθως ξεκινά σε ηλικία δύο εβδομάδων.
- Γατάκια: Η πρώτη θεραπεία συνήθως ξεκινά σε ηλικία τριών εβδομάδων.
- Επαναλήψεις: Οι θεραπείες συνήθως επαναλαμβάνονται ανά δύο εβδομάδες έως και δύο εβδομάδες μετά τον απογαλακτισμό, με βάση τις οδηγίες του κτηνιάτρου.
- Έως τους έξι μήνες: Ανάλογα με τον κίνδυνο μόλυνσης, μπορεί να χρειάζεται μηνιαία αποπαρασίτωση για τα εντερικά σκουλήκια.
Η θηλάζουσα μητέρα μπορεί επίσης να χρειάζεται αποπαρασίτωση ταυτόχρονα με την πρώτη θεραπεία των μικρών της. Ο κτηνίατρος θα επιλέξει το κατάλληλο σκεύασμα και τη δόση σύμφωνα με την ηλικία, το βάρος και την κατάσταση του ζώου.
Κάθε πότε χρειάζονται αποπαρασίτωση οι ενήλικοι σκύλοι και οι γάτες;
Σε αντίθεση με όσα πιστεύουν πολλοί ιδιοκτήτες, δεν υπάρχει ένα ενιαίο πρόγραμμα που να καλύπτει όλα τα ζώα. Η συχνότητα αντιμετώπισης των εντερικών παρασίτων καθορίζεται από τον κίνδυνο μόλυνσης.
Για παράδειγμα, ένας σκύλος που κυκλοφορεί καθημερινά σε πάρκα, έρχεται σε επαφή με άλλα ζώα ή καταναλώνει ωμό κρέας μπορεί να χρειάζεται διαφορετική παρακολούθηση από έναν σκύλο με περιορισμένη έκθεση.
Οι ευρωπαϊκές οδηγίες αναφέρουν ότι για αρκετούς σκύλους και γάτες με πρόσβαση σε εξωτερικούς χώρους μπορεί να χρειάζονται τουλάχιστον τέσσερις θεραπείες τον χρόνο για ορισμένα εντερικά σκουλήκια. Σε συνθήκες αυξημένου κινδύνου, η συχνότητα μπορεί να φτάνει ακόμη και τη μία φορά τον μήνα.
Για ζώα με πολύ χαμηλό κίνδυνο έκθεσης μπορεί να επιλεγεί αραιότερη αντιμετώπιση ή κατάλληλος έλεγχος κοπράνων. Το πρόγραμμα πρέπει να αποφασίζεται εξατομικευμένα από τον κτηνίατρο.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι οι θεραπείες για τα εντερικά σκουλήκια δεν προσφέρουν απαραίτητα συνεχή προστασία μέχρι την επόμενη δόση. Ένα ζώο μπορεί να μολυνθεί ξανά μετά τη θεραπεία.
Χρειάζονται αποπαρασίτωση και οι γάτες που ζουν μόνο στο σπίτι;
Μια γάτα που δεν βγαίνει ποτέ από το σπίτι έχει συνήθως μικρότερη έκθεση σε ορισμένα παράσιτα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι μηδενικός.
Οι ψύλλοι μπορούν να μεταφερθούν στο σπίτι μέσω άλλων ζώων ή αντικειμένων. Παράλληλα, η κατανάλωση ωμής τροφής ή η επαφή με μολυσμένα έντομα μπορεί να δημιουργήσει επιπλέον κινδύνους.
Επομένως, ακόμη και μια γάτα εσωτερικού χώρου χρειάζεται εκτίμηση του κινδύνου από κτηνίατρο. Δεν είναι σωστό ούτε να παραλείπουμε αυτόματα την αποπαρασίτωση ούτε να χορηγούμε φάρμακα χωρίς πραγματική ανάγκη.
Πότε χρειάζεται προστασία από ψύλλους και τσιμπούρια;
Η προστασία από τα εξωτερικά παράσιτα διαφέρει από την αντιμετώπιση των εντερικών σκουληκιών. Οι ψύλλοι και τα τσιμπούρια μπορούν να εμφανιστούν σε διαφορετικές περιόδους του χρόνου, ενώ η δραστηριότητά τους επηρεάζεται από τη θερμοκρασία και τις συνθήκες του περιβάλλοντος.
Σε περιοχές με ήπιο κλίμα, όπως αρκετές περιοχές της Ελλάδας, η έκθεση μπορεί να συνεχίζεται για μεγάλο μέρος του χρόνου. Επιπλέον, οι ψύλλοι μπορούν να επιβιώνουν και να πολλαπλασιάζονται μέσα σε θερμαινόμενα σπίτια.
Ορισμένα αντιπαρασιτικά προϊόντα έχουν διάρκεια δράσης περίπου ενός μήνα, ενώ άλλα προσφέρουν προστασία για μεγαλύτερο διάστημα. Η ακριβής συχνότητα εφαρμογής εξαρτάται από το συγκεκριμένο σκεύασμα και τις οδηγίες χρήσης του.
Αν εμφανιστούν ψύλλοι μέσα στο σπίτι, μπορεί να χρειάζεται και καθαρισμός του περιβάλλοντος, όπως συχνό σκούπισμα και πλύσιμο των υφασμάτων όπου ξεκουράζεται το κατοικίδιο. Διαφορετικά, το ζώο μπορεί να μολυνθεί ξανά.
Ποια παράσιτα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή στην Ελλάδα;
Στην Ελλάδα υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί κίνδυνοι πέρα από τους ψύλλους και τα τσιμπούρια. Ένας από αυτούς είναι η λεϊσμανίωση, γνωστή σε πολλούς ιδιοκτήτες σκύλων ως καλαζάρ, η οποία μεταδίδεται κυρίως με το τσίμπημα μολυσμένων φλεβοτόμων, των μικρών εντόμων που συχνά αποκαλούμε σκνίπες.
Επιπλέον, ορισμένα κουνούπια μπορούν να μεταδώσουν παράσιτα όπως η διροφιλαρίωση, που μπορεί να επηρεάσει την καρδιά και τα πνευμονικά αγγεία του σκύλου.
Η αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων δεν είναι ίδια με μια συνηθισμένη θεραπεία για εντερικά σκουλήκια. Μπορεί να χρειάζονται ειδικά απωθητικά, προληπτικά φάρμακα, εξετάσεις ή άλλες παρεμβάσεις που θα προτείνει ο κτηνίατρος.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό το πρόγραμμα προστασίας να λαμβάνει υπόψη και την περιοχή όπου ζει ή ταξιδεύει το κατοικίδιο.
Ποια σημάδια δείχνουν ότι το κατοικίδιο μπορεί να έχει παράσιτα;
Μερικές φορές η παρουσία παρασίτων είναι εμφανής, ενώ άλλες φορές ένα μολυσμένο ζώο μπορεί να μην παρουσιάζει κανένα σύμπτωμα.
Ορισμένες ενδείξεις που χρειάζονται προσοχή είναι:
- Έντονη φαγούρα, συχνό ξύσιμο ή δάγκωμα του δέρματος.
- Κοκκινίλες, πληγές ή απώλεια τριχώματος.
- Διάρροια, έμετος ή αλλαγές στην όρεξη.
- Απώλεια βάρους χωρίς προφανή αιτία.
- Ορατά σκουλήκια ή μικρά τμήματα που μοιάζουν με κόκκους ρυζιού στα κόπρανα ή κοντά στον πρωκτό.
- Παρουσία ψύλλων, τσιμπουριών ή μικρών μαύρων στιγμάτων στο τρίχωμα.
Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι το ζώο έχει παράσιτα, καθώς μπορεί να οφείλονται και σε άλλες παθήσεις. Αν εμφανιστούν, ο κτηνίατρος μπορεί να συστήσει εξέταση κοπράνων, έλεγχο του δέρματος ή άλλες διαγνωστικές εξετάσεις.
Σε περίπτωση έντονης αδυναμίας, συνεχούς εμετού, αιματηρής διάρροιας ή σοβαρής επιδείνωσης της κατάστασης, χρειάζεται άμεση κτηνιατρική αξιολόγηση.
Χάπια, αμπούλες ή περιλαίμια; Ποιο προϊόν είναι κατάλληλο;
Υπάρχουν διάφοροι τύποι αντιπαρασιτικών προϊόντων, αλλά δεν προστατεύουν όλα από τα ίδια παράσιτα.
- Χάπια και μασώμενα δισκία: Ανάλογα με τις δραστικές ουσίες, μπορούν να χρησιμοποιούνται για εσωτερικά παράσιτα, εξωτερικά παράσιτα ή συγκεκριμένους συνδυασμούς τους.
- Αμπούλες (spot-on): Εφαρμόζονται στο δέρμα και μπορούν να προσφέρουν προστασία από συγκεκριμένα παράσιτα, ανάλογα με το προϊόν.
- Αντιπαρασιτικά περιλαίμια: Ορισμένα προσφέρουν προστασία από ψύλλους και τσιμπούρια ή απωθητική δράση έναντι συγκεκριμένων εντόμων.
- Σιρόπια και πάστες: Μπορούν να χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων εσωτερικών παρασίτων, ιδιαίτερα όταν χρειάζεται κατάλληλη μορφή χορήγησης για μικρά ζώα.
Η επιλογή πρέπει να βασίζεται στο είδος, στο βάρος και στην ηλικία του κατοικιδίου, καθώς και στο ιστορικό υγείας του. Είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζουμε ποια παράσιτα καλύπτει πραγματικά κάθε προϊόν.
Το επικίνδυνο λάθος που πρέπει να αποφεύγουν οι ιδιοκτήτες γάτας
Ένα αντιπαρασιτικό προϊόν κατάλληλο για σκύλους δεν είναι απαραίτητα ασφαλές για γάτες. Ορισμένα προϊόντα για σκύλους περιέχουν περμεθρίνη, μια ουσία που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση στις γάτες.
Η έκθεση μπορεί να προκαλέσει τρέμουλο, υπερβολική σιελόρροια, αστάθεια ή ακόμη και σπασμούς. Αν υποψιάζεστε ότι μια γάτα ήρθε σε επαφή με τέτοιο προϊόν, επικοινωνήστε αμέσως με κτηνίατρο, ακόμη κι αν δεν έχει εμφανίσει συμπτώματα.
Ποτέ μη χρησιμοποιείτε σε γάτα αντιπαρασιτικό που προορίζεται αποκλειστικά για σκύλους και μη μοιράζετε αυθαίρετα μια δόση ανάμεσα σε διαφορετικά ζώα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης σε πολύ μικρά, ηλικιωμένα ή άρρωστα κατοικίδια, καθώς και σε ζώα με ιστορικό νευρολογικών προβλημάτων.
Αρκεί η αποπαρασίτωση για να παραμείνει υγιές το κατοικίδιο;
Η τακτική αποπαρασίτωση είναι σημαντική, αλλά δεν υποκαθιστά τη συνολική προληπτική φροντίδα. Η καθαριότητα του χώρου, η απομάκρυνση των περιττωμάτων, η κατάλληλη διατροφή και οι κτηνιατρικοί έλεγχοι βοηθούν στη μείωση του κινδύνου μόλυνσης.
Είναι επίσης χρήσιμο να ελέγχετε το τρίχωμα του σκύλου μετά από περιπάτους σε περιοχές με ψηλά χόρτα και να τηρείτε το πρόγραμμα που έχει καθορίσει ο κτηνίατρος. Αν εντοπίσετε τσιμπούρι, ζητήστε οδηγίες για τη σωστή και έγκαιρη αφαίρεσή του.
Η αποπαρασίτωση δεν πρέπει να γίνεται μόνο όταν το ζώο αρχίσει να ξύνεται ή να εμφανίζει προβλήματα στο στομάχι. Η πρόληψη έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή αρκετές παρασιτικές λοιμώξεις δεν προκαλούν εμφανή συμπτώματα στα αρχικά στάδια.
Το σημαντικότερο είναι να υπάρχει ένα πρόγραμμα προστασίας προσαρμοσμένο στο δικό σας κατοικίδιο. Έτσι αποφεύγονται τόσο τα κενά στην προστασία όσο και η άσκοπη χρήση αντιπαρασιτικών φαρμάκων.
Ένας σκύλος που περνά πολλές ώρες έξω και μια γάτα που ζει αποκλειστικά στο σπίτι μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικές ανάγκες. Με σωστή κτηνιατρική καθοδήγηση και τακτική παρακολούθηση, η αποπαρασίτωση γίνεται ένα απλό αλλά ουσιαστικό κομμάτι της καθημερινής φροντίδας τους.
Πηγές:
