Μπορείτε να διπλώσετε τη γλώσσα σας σε σχήμα «U»; Για κάποιους είναι πανεύκολο. Αρκεί να σηκώσουν τις δύο άκρες της γλώσσας και να σχηματίσουν μια μικρή καμπύλη. Άλλοι προσπαθούν ξανά και ξανά μπροστά στον καθρέφτη, αλλά δεν τα καταφέρνουν.
Μήπως αυτή η ικανότητα αποκαλύπτει κάτι για την προσωπικότητα, την ευφυΐα ή τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός μας; Η επιστημονική απάντηση είναι πιο ενδιαφέρουσα απ’ όσο φαίνεται. Το δίπλωμα της γλώσσας δεν αποτελεί ψυχολογικό τεστ, ενώ ακόμη και η παλιά θεωρία ότι κληρονομείται από ένα μόνο γονίδιο έχει αποδειχθεί υπερβολικά απλοϊκή.
Τι σημαίνει πραγματικά αν μπορείτε να διπλώσετε τη γλώσσα σας;
Το δίπλωμα της γλώσσας σε σχήμα «U», γνωστό στα αγγλικά ως tongue rolling, είναι μια κινητική ικανότητα κατά την οποία οι δύο πλευρές της γλώσσας ανασηκώνονται και πλησιάζουν μεταξύ τους. Το αποτέλεσμα θυμίζει ένα μικρό αυλάκι ή σωλήνα.
Η κίνηση αυτή απαιτεί τη συνεργασία μυών της γλώσσας και του νευρικού συστήματος. Όμως το γεγονός ότι κάποιος την εκτελεί εύκολα δεν σημαίνει ότι διαθέτει ανώτερη ευφυΐα, καλύτερη μνήμη ή μεγαλύτερη συναισθηματική νοημοσύνη.
Δεν υπάρχουν αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα που να συνδέουν τη συγκεκριμένη ικανότητα με χαρακτηριστικά προσωπικότητας, όπως η αυτοπεποίθηση, η δημιουργικότητα, η ενσυναίσθηση ή η ψυχική ανθεκτικότητα.
Με απλά λόγια, αν μπορείτε να διπλώσετε τη γλώσσα σας, αυτό δείχνει ότι μπορείτε να πραγματοποιήσετε μια συγκεκριμένη κίνηση. Δεν αποκαλύπτει κάποιο κρυφό χαρακτηριστικό του ψυχισμού σας.
Είναι θέμα γονιδίων ή μπορούμε να το μάθουμε;
Για πολλά χρόνια, το δίπλωμα της γλώσσας παρουσιαζόταν στα σχολικά βιβλία ως ένα απλό παράδειγμα κληρονομικότητας. Η εξήγηση ήταν ότι ένα κυρίαρχο γονίδιο καθόριζε αν κάποιος μπορούσε να κάνει την κίνηση. Αν το είχε κληρονομήσει, μπορούσε. Αν όχι, δεν μπορούσε.
Η θεωρία αυτή συνδέθηκε με τον γενετιστή Alfred Sturtevant, ο οποίος δημοσίευσε σχετική έρευνα το 1940. Ωστόσο, μεταγενέστερες μελέτες έδειξαν ότι η πραγματικότητα δεν ακολουθεί τόσο απλούς κανόνες.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα προήλθε από την παρατήρηση πανομοιότυπων διδύμων. Σε ορισμένα ζευγάρια, ο ένας δίδυμος μπορούσε να διπλώσει τη γλώσσα του, ενώ ο άλλος όχι. Αυτό αποτέλεσε ισχυρή ένδειξη ότι η ικανότητα δεν καθορίζεται αποκλειστικά από ένα απλό κληρονομικό χαρακτηριστικό.
Η κληρονομικότητα μπορεί να επηρεάζει την ικανότητα, αλλά δεν αποτελεί τη μοναδική εξήγηση. Η φυσική κατασκευή της γλώσσας, ο έλεγχος των μυών και η εξάσκηση φαίνεται ότι μπορούν επίσης να παίζουν ρόλο.
Γι’ αυτό και το δίπλωμα της γλώσσας δεν θεωρείται κατάλληλο παράδειγμα για να εξηγήσουμε τους απλούς κανόνες της γενετικής, όπως συνηθιζόταν παλαιότερα.
Τι έδειξαν οι επιστήμονες μελετώντας πανομοιότυπα δίδυμα;
Τα πανομοιότυπα δίδυμα αποτελούν πολύτιμο αντικείμενο μελέτης για τους γενετιστές, επειδή έχουν σχεδόν το ίδιο γενετικό υλικό. Αν μια ικανότητα εξαρτιόταν αποκλειστικά από ένα συγκεκριμένο γονίδιο, θα περιμέναμε τα δύο παιδιά να παρουσιάζουν συνήθως το ίδιο αποτέλεσμα.
Το 1952, ο ερευνητής Philip Matlock δημοσίευσε στοιχεία από 33 ζευγάρια πανομοιότυπων διδύμων. Σε επτά από αυτά, ο ένας δίδυμος μπορούσε να διπλώσει τη γλώσσα του και ο άλλος όχι.
Ακολούθησαν και άλλες έρευνες. Το 1957, ο Friedrich Vogel εξέτασε 92 ζευγάρια πανομοιότυπων διδύμων, 83 ζευγάρια μη πανομοιότυπων διδύμων και οικογένειες με παιδιά. Τα αποτελέσματα υποστήριξαν ότι η ικανότητα επηρεάζεται σε κάποιον βαθμό από την κληρονομικότητα, αλλά δεν εξηγείται αποκλειστικά από αυτήν.
Το ενδιαφέρον είναι ότι ορισμένοι συμμετέχοντες μπορούσαν να μάθουν τη συγκεκριμένη κίνηση. Η παρατήρηση αυτή ενίσχυσε την άποψη ότι πρόκειται για ένα πιο σύνθετο χαρακτηριστικό, στο οποίο μπορεί να συμμετέχει και η εκμάθηση.
Οι μελέτες αυτές δεν σημαίνουν ότι γνωρίζουμε με ακρίβεια όλους τους παράγοντες που καθορίζουν την ικανότητα. Δείχνουν όμως ότι η παλιά εξήγηση του ενός γονιδίου δεν επαρκεί.
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν διπλώνουμε τη γλώσσα;
Η γλώσσα είναι ένα ιδιαίτερα ευκίνητο όργανο, που αποτελείται από διαφορετικές ομάδες μυών. Χρησιμοποιείται καθημερινά για την ομιλία, τη μάσηση, την κατάποση και πολλές μικρές κινήσεις που πραγματοποιούμε σχεδόν χωρίς να το σκεφτόμαστε.
Όταν προσπαθείτε να τη διπλώσετε σε σχήμα «U», ο εγκέφαλος στέλνει κινητικές εντολές στους κατάλληλους μυς. Οι μύες συνεργάζονται ώστε να αλλάξει η θέση και το σχήμα της γλώσσας.
Αυτή η διαδικασία αποτελεί παράδειγμα νευρομυϊκού συντονισμού, δηλαδή της συνεργασίας του νευρικού συστήματος με τους μυς για την παραγωγή μιας κίνησης.
Το ίδιο γενικό σύστημα συνεργασίας χρησιμοποιείται και σε πολλές άλλες καθημερινές δραστηριότητες, από την ομιλία μέχρι τις κινήσεις των δαχτύλων. Ωστόσο, κάθε δεξιότητα έχει τις δικές της απαιτήσεις και δεν μπορούμε να αξιολογήσουμε τη συνολική λειτουργία του εγκεφάλου με βάση μία μόνο κίνηση.
Επομένως, αν κάποιος διπλώνει τη γλώσσα του με ευκολία, δεν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι έχει καλύτερο κινητικό συντονισμό σε όλες τις δραστηριότητες ή ότι ελέγχει αποτελεσματικότερα τα συναισθήματά του.
Μπορείτε να μάθετε να διπλώνετε τη γλώσσα σας με εξάσκηση;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της επιστημονικής βιβλιογραφίας είναι ότι κάποιοι άνθρωποι κατάφεραν να μάθουν την κίνηση, παρότι αρχικά δεν μπορούσαν να την πραγματοποιήσουν.
Μικρή μελέτη που δημοσιεύθηκε το 1970 στο American Journal of Physical Anthropology εξέτασε τη δυνατότητα εκμάθησης διαφορετικών κινήσεων της γλώσσας μέσα σε μια οικογένεια. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι ο χρόνος και η εξοικείωση με τις κινήσεις μπορούν να επηρεάσουν την απόδοση.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι όλοι μπορούν να αποκτήσουν την ικανότητα, ούτε ότι υπάρχει μία συγκεκριμένη μέθοδος που εγγυάται επιτυχία. Δείχνει όμως ότι η πρώτη αποτυχημένη προσπάθεια δεν σημαίνει απαραίτητα πως κάποιος δεν θα μπορέσει ποτέ να το κάνει.
Αν θέλετε να δοκιμάσετε, μπορείτε να ακολουθήσετε μερικά απλά βήματα:
- Σταθείτε μπροστά σε έναν καθρέφτη και χαλαρώστε τη γλώσσα σας.
- Βγάλτε τη ελαφρά προς τα έξω, χωρίς να την πιέζετε.
- Προσπαθήστε να ανασηκώσετε απαλά τις δύο πλαϊνές άκρες, κρατώντας το κεντρικό τμήμα χαμηλότερα.
- Παρατηρήστε την κίνηση στον καθρέφτη και δοκιμάστε ξανά, χωρίς υπερβολική προσπάθεια.
Δεν χρειάζεται να επιμένετε για πολλή ώρα ή να ασκείτε δύναμη στη γλώσσα. Οι παραπάνω κινήσεις είναι απλώς ένας τρόπος πειραματισμού και όχι επιστημονικά επιβεβαιωμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης.
Αν δεν τα καταφέρετε, δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας. Η αδυναμία να σχηματίσετε το συγκεκριμένο σχήμα δεν θεωρείται από μόνη της ένδειξη προβλήματος υγείας ή νευρολογικής λειτουργίας.
Έχει το δίπλωμα της γλώσσας κάποια ψυχολογική σημασία;
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη παρεξήγηση γύρω από αυτή την ασυνήθιστη ικανότητα. Στο διαδίκτυο εμφανίζονται συχνά ισχυρισμοί ότι όσοι διπλώνουν τη γλώσσα τους διαθέτουν καλύτερη αυτοσυγκέντρωση, μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση ή ιδιαίτερες ψυχολογικές ικανότητες.
Δεν υπάρχουν όμως αξιόπιστες επιστημονικές ενδείξεις που να υποστηρίζουν αυτές τις συνδέσεις. Η συγκεκριμένη κίνηση δεν αποτελεί αναγνωρισμένο ψυχολογικό τεστ και δεν χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της προσωπικότητας.
Η ψυχολογία εξετάζει τη συμπεριφορά των ανθρώπων μέσα από πολύ πιο σύνθετες διαδικασίες. Για να αξιολογηθεί ένα χαρακτηριστικό όπως η ενσυναίσθηση ή η συναισθηματική ρύθμιση, απαιτούνται κατάλληλες επιστημονικές μέθοδοι και όχι η παρατήρηση μιας μεμονωμένης σωματικής ικανότητας.
Αυτό που μπορεί να έχει κοινωνικό ενδιαφέρον είναι ο τρόπος με τον οποίο κάποιος επιλέγει να παρουσιάσει την κίνηση. Αν τη χρησιμοποιήσει για να κάνει τους φίλους του να γελάσουν, μπορεί να αποτελεί μέρος μιας παιχνιδιάρικης αλληλεπίδρασης.
Αντίστοιχα, κάποιος άλλος μπορεί να την κάνει απλώς από περιέργεια ή επειδή είδε κάποιον να την πραγματοποιεί. Δεν υπάρχει ένα σταθερό ψυχολογικό νόημα που να ισχύει για όλους.
Γιατί δεν πρέπει να βγάζουμε συμπεράσματα για κάποιον από μια μικρή κίνηση;
Οι άνθρωποι έχουμε την τάση να αναζητούμε εξηγήσεις για όσα παρατηρούμε. Μια ασυνήθιστη κίνηση, ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του προσώπου ή ένας διαφορετικός τρόπος συμπεριφοράς μπορεί εύκολα να μας κάνει να υποθέσουμε ότι κρύβει κάποια βαθύτερη σημασία.
Ωστόσο, η εμφάνιση και οι μεμονωμένες κινήσεις του σώματος δεν αποτελούν αξιόπιστο τρόπο για να αναγνωρίσουμε την προσωπικότητα, την ευφυΐα ή τις συναισθηματικές ικανότητες ενός ανθρώπου.
Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος που διπλώνει τη γλώσσα του μπορεί να είναι εξωστρεφής ή εσωστρεφής, υπομονετικός ή ανυπόμονος, αυθόρμητος ή συγκρατημένος. Η συγκεκριμένη ικανότητα δεν μας επιτρέπει να ξεχωρίσουμε κανένα από αυτά τα χαρακτηριστικά.
Το ίδιο ισχύει και για την αντίδραση των ανθρώπων που παρακολουθούν. Κάποιος μπορεί να γελάσει, άλλος να προσπαθήσει να μιμηθεί την κίνηση και κάποιος τρίτος να μη δείξει ενδιαφέρον. Οι αντιδράσεις αυτές εξαρτώνται από το περιβάλλον, τη διάθεση και τις προσωπικές προτιμήσεις, χωρίς να αποτελούν από μόνες τους ένδειξη ενσυναίσθησης ή άλλου ψυχολογικού χαρακτηριστικού.
Είναι όλες οι κινήσεις της γλώσσας το ίδιο πράγμα;
Μια λεπτομέρεια που συχνά παραβλέπεται είναι ότι υπάρχουν περισσότερες από μία ιδιαίτερες κινήσεις της γλώσσας. Κάποιοι άνθρωποι μπορούν να σηκώσουν τις δύο πλευρές της σχηματίζοντας «U», άλλοι μπορούν να διπλώσουν την άκρη της προς τα πίσω και ορισμένοι μπορούν να δημιουργήσουν πιο περίπλοκα σχήματα.
Οι κινήσεις αυτές δεν είναι απαραίτητα η ίδια δεξιότητα. Μάλιστα, παλαιότερες γενετικές μελέτες έχουν εξετάσει ξεχωριστά το δίπλωμα, το τύλιγμα και τη συστροφή της γλώσσας.
Γι’ αυτό, όταν διαβάζουμε μια έρευνα για τη συγκεκριμένη ικανότητα, έχει σημασία να γνωρίζουμε ποια ακριβώς κίνηση εξετάστηκε. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος να μεταφέρουμε συμπεράσματα από ένα χαρακτηριστικό σε κάποιο άλλο.
Η διαφορά αυτή εξηγεί επίσης γιατί ένας άνθρωπος μπορεί να καταφέρνει ένα από τα λεγόμενα «κόλπα της γλώσσας», αλλά να δυσκολεύεται με κάποιο άλλο.
Τι αξίζει να κρατήσουμε από αυτή τη μικρή ικανότητα;
Το δίπλωμα της γλώσσας σε σχήμα «U» είναι ένα χαρακτηριστικό που για δεκαετίες χρησιμοποιήθηκε ως απλό παράδειγμα γενετικής κληρονομικότητας. Η επιστημονική έρευνα έδειξε όμως ότι η εξήγηση είναι πιο σύνθετη και ότι η εξάσκηση μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα ορισμένων ανθρώπων.
Αυτό που δεν έχει αποδειχθεί είναι ότι η κίνηση αποκαλύπτει κάτι ιδιαίτερο για την ψυχολογία, την ευφυΐα ή τον χαρακτήρα μας. Δεν χρειάζεται, επομένως, να της αποδώσουμε κάποιο κρυφό νόημα.
Μπορείτε να τη δοκιμάσετε μπροστά στον καθρέφτη, να γελάσετε με τους φίλους σας ή να αναρωτηθείτε γιατί κάποιοι την κάνουν τόσο εύκολα. Είναι μια μικρή αφορμή για να γνωρίσουμε καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο συνεργάζονται το σώμα, οι μύες και το νευρικό σύστημα.
Και τελικά, το πιο ενδιαφέρον δεν είναι τι αποκαλύπτει η γλώσσα για την προσωπικότητά μας, αλλά πόσο εύκολα μια φαινομενικά απλή κίνηση μπορεί να ανατρέψει όσα πιστεύαμε ότι γνωρίζουμε για την κληρονομικότητα.
Πηγές:
