Πώς η άσκηση μπορεί να επηρεάσει την πέψη σου
Αν έχετε νιώσει ποτέ φούσκωμα μετά από έντονη προπόνηση ή, αντίθετα, ανακούφιση μετά από ένα χαλαρό περπάτημα, τότε έχετε ήδη βιώσει στην πράξη πώς η άσκηση μπορεί να επηρεάσει την πέψη σας. Η σχέση ανάμεσα στη φυσική δραστηριότητα και το πεπτικό σύστημα είναι πολύ πιο στενή απ’ όσο νομίζετε.
Δεν αφορά μόνο αθλητές ή ανθρώπους που προετοιμάζονται για μαραθώνιο. Αφορά εσάς, εμένα, οποιονδήποτε βάζει την κίνηση στη ζωή του.
Ο Ricardo Da Costa, αναπληρωτής καθηγητής στο Monash University και πρώην τριαθλητής, μελετά εδώ και χρόνια πώς η άσκηση επηρεάζει το έντερο. Και τα ευρήματα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Όταν η ήπια άσκηση βοηθά το έντερο να λειτουργεί καλύτερα
Αν βγείτε για ένα χαλαρό περπάτημα μετά το φαγητό, μπορεί να παρατηρήσετε ότι η πέψη σας γίνεται πιο ομαλή. Δεν είναι τυχαίο.
Ο γαστρεντερικός σωλήνας αποτελείται από λείους μυς που λειτουργούν αυτόματα. Δεν τους ελέγχετε συνειδητά. Ωστόσο, η κίνηση του σώματος ενισχύει τη ροή του αίματος, κάτι που βοηθά αυτούς τους μυς να συσπώνται και να χαλαρώνουν πιο αποτελεσματικά.
Με απλά λόγια, η ήπια άσκηση μπορεί να «ξυπνήσει» το πεπτικό σας σύστημα.
Σε βάθος χρόνου, η τακτική φυσική δραστηριότητα συμβάλλει στη διατήρηση ενός υγιούς εντέρου. Βελτιώνει την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και ενισχύει τη συνολική λειτουργία της πέψης.
Παράλληλα, αυξάνεται η παραγωγή νιτρικού οξειδίου, μιας ουσίας που βοηθά στη χαλάρωση των μυών του εντέρου. Αυτό σημαίνει λιγότερες κράμπες και καλύτερη κινητικότητα.
Το έντερο δεν είναι μόνο πέψη, είναι και συναίσθημα
Το έντερο διαθέτει ένα εκτεταμένο νευρικό δίκτυο. Πολλοί το αποκαλούν «δεύτερο εγκέφαλο».
Επικοινωνεί συνεχώς με το κεντρικό νευρικό σύστημα και επηρεάζεται έντονα από το στρες. Όταν είστε αγχωμένοι, το στομάχι σας το καταλαβαίνει.
Η άσκηση, όμως, μειώνει το στρες και βελτιώνει τη διάθεση. Άρα, έμμεσα, βοηθά και την πέψη σας.
Όταν κινείστε, δεν φροντίζετε μόνο το σώμα σας. Φροντίζετε και τη σύνδεση εγκεφάλου – εντέρου.
Τι αλλάζει όταν ανεβάζετε ένταση
Εδώ τα πράγματα γίνονται πιο σύνθετα.
Η άσκηση ήπιας και μέτριας έντασης είναι σχεδόν πάντα ωφέλιμη. Όταν όμως μπαίνετε σε προπονήσεις υψηλής έντασης, το σώμα δίνει προτεραιότητα αλλού.
Κατά τη διάρκεια της πέψης, αυξάνεται η ροή αίματος στον γαστρεντερικό σωλήνα. Όταν όμως τρέχετε έντονα ή κάνετε απαιτητική προπόνηση, το αίμα κατευθύνεται κυρίως στους μύες, στους πνεύμονες και στην καρδιά.
Το πεπτικό σύστημα περνά σε δεύτερη μοίρα.
Αυτό μπορεί να δυσκολέψει τη χώνεψη και να προκαλέσει δυσφορία.
Γιατί μπορεί να νιώσετε ναυτία ή στομαχικές ενοχλήσεις
Στις έντονες προπονήσεις, το σώμα καταναλώνει περισσότερο οξυγόνο για να παράγει ενέργεια. Έτσι δημιουργούνται μεταβολικά υποπροϊόντα.
Σε ήπια δραστηριότητα, απομακρύνονται εύκολα. Σε υψηλή ένταση, όμως, μπορεί να συσσωρευτούν.
Τότε το πεπτικό σύστημα προσπαθεί να τα αποβάλει. Και κάπου εκεί μπορεί να εμφανιστούν ναυτία ή ακόμη και εμετός.
Αν έχετε ακούσει για το «έντερο του δρομέα», τώρα καταλαβαίνετε γιατί συμβαίνει.
Η αφυδάτωση και η θερμοκρασία παίζουν ρόλο
Κατά την άσκηση αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματος. Το αίμα μεταφέρεται προς το δέρμα για να ρυθμιστεί η θερμοκρασία μέσω του ιδρώτα.
Ταυτόχρονα, η έντονη εφίδρωση μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση αν δεν αναπληρώσετε υγρά και ηλεκτρολύτες.
Όταν το αίμα γίνεται πιο «παχύρρευστο», η κυκλοφορία επιβραδύνεται. Αυτό μπορεί να επιδεινώσει πεπτικά συμπτώματα όπως φούσκωμα, κράμπες ή διάρροια.
Οι έρευνες δείχνουν επίσης ότι η πολύ έντονη άσκηση μπορεί να προκαλέσει μικροβλάβες στην επένδυση του εντέρου. Συνήθως το σώμα αναρρώνει μέσα σε 24 έως 48 ώρες.
Όταν όμως η επιβάρυνση είναι υπερβολική και επαναλαμβανόμενη, η αποκατάσταση δεν είναι πάντα επαρκής.
Πώς να προστατεύσετε την πέψη σας όταν γυμνάζεστε
Δεν χρειάζεται να φοβηθείτε την άσκηση. Χρειάζεται να την προσαρμόσετε σε εσάς.
Αποφύγετε ένα μεγάλο και βαρύ γεύμα λίγο πριν την προπόνηση. Το στομάχι σας χρειάζεται χρόνο για να χωνέψει.
Από την άλλη, μια μικρή ποσότητα τροφής, όπως μια μπανάνα 30 έως 60 λεπτά πριν, μπορεί να είναι ευεργετική. Οι υδατάνθρακες δίνουν άμεση ενέργεια και βοηθούν στη διατήρηση βασικής αιματικής ροής στο έντερο.
Φροντίστε επίσης την ενυδάτωσή σας. Πίνετε νερό πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση.
Και κυρίως, ακούστε το σώμα σας. Αν νιώθετε έντονη δυσφορία, ίσως η ένταση δεν είναι κατάλληλη για εσάς.
Τελικά, η άσκηση είναι φίλος ή εχθρός της πέψης;
Η απάντηση εξαρτάται από το πώς και πόσο γυμνάζεστε.
Η σωστά δομημένη άσκηση μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργία του εντέρου, να μειώσει το στρες και να ενισχύσει τη συνολική υγεία σας.
Η υπερβολή, όμως, μπορεί να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Αν βρείτε την ισορροπία που ταιριάζει στο σώμα σας, η άσκηση μπορεί να γίνει πολύτιμος σύμμαχος της πέψης σας.
Και αυτό είναι ένα ακόμη κίνητρο για να βάλετε την κίνηση στη ζωή σας, με μέτρο και επίγνωση.
