Η νέα εποχή για τη φορολογία στην Ελλάδα έχει ήδη ξεκινήσει, με τη δημιουργία του νέου Taxisnet από την ΑΑΔΕ, το οποίο αναμένεται να φέρει μεγάλες αλλαγές στην παρακολούθηση των φορολογικών στοιχείων και να αναβαθμίσει το σύστημα ελέγχου. Το νέο ψηφιακό σύστημα, που έχει χαρακτηριστεί ως «ψηφιακό υπερόπλο», επιδιώκει να συγκεντρώσει όλα τα δεδομένα που αφορούν τους φορολογούμενους, φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις, προσφέροντας τη δυνατότητα να παρακολουθούνται με απόλυτη ακρίβεια όλες οι συναλλαγές και οι υποχρεώσεις τους.
Η ΑΑΔΕ και η δημιουργία του νέου Taxisnet
Το νέο Taxisnet δεν περιορίζεται απλώς στη δημιουργία μιας νέας πλατφόρμας για τις φορολογικές δηλώσεις. Η ΑΑΔΕ προχωρά σε μια πλήρη αναδιάρθρωση και εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος συστήματος, συγκεντρώνοντας σε μία ενιαία βάση δεδομένων όλα τα εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία των πολιτών και των επιχειρήσεων. Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πλήρες προφίλ για κάθε φορολογούμενο, το οποίο θα περιλαμβάνει τόσο τα φορολογικά δεδομένα όσο και τις καταθέσεις του, τις συναλλαγές και τις δαπάνες του.
Η ανάπτυξη του νέου συστήματος επιταχύνεται από την ΑΑΔΕ, καθώς, σύμφωνα με απόφαση του διοικητή της, Γιώργου Πιτσιλή, συστάθηκε ειδική επιτροπή για να επιβλέψει το έργο των αναδόχων εταιρειών που έχουν αναλάβει την υλοποίηση του. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε περίπου 86 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2029, με ορισμένες εφαρμογές να είναι έτοιμες νωρίτερα, το 2028.
Διασταυρώσεις και ενίσχυση του ελέγχου
Το νέο σύστημα Taxisnet δεν περιορίζεται μόνο στην αποθήκευση των φορολογικών δεδομένων, αλλά προσφέρει και την δυνατότητα άμεσης διασταύρωσης αυτών των δεδομένων με άλλες βάσεις δεδομένων, τόσο της εφορίας όσο και άλλων φορέων. Η δυνατότητα αυτή αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες ελέγχου και παρακολούθησης των φορολογικών υποθέσεων από την ΑΑΔΕ. Ο έλεγχος των εισοδημάτων, των δαπανών και των περιουσιακών στοιχείων θα γίνεται πλέον με απόλυτη διαφάνεια και ταχύτητα, γεγονός που θα επιτρέπει στον ελεγκτικό μηχανισμό να είναι πιο αποτελεσματικός και να αποφεύγονται οι καθυστερήσεις.
Η πλήρης αναβάθμιση του συστήματος περιλαμβάνει και τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού προφίλ για κάθε φορολογούμενο, το οποίο θα περιλαμβάνει όλες τις σχετικές πληροφορίες. Στο πλαίσιο αυτό, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να παρακολουθεί τις υποθέσεις από την αρχή της διαδικασίας ελέγχου έως την αποπληρωμή των φόρων, διασφαλίζοντας την άμεση και σωστή εκκαθάριση των φορολογικών υποχρεώσεων.
Δίκτυο διασταυρώσεων
Συγχρόνως, το νέο Taxis:
- Θα καταγράφει και θα παρακολουθεί την έναρξη και τον κύκλο ζωής κάθε επαγγελματικής-επιχειρηματικής δραστηριότητας αποδίδοντας Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) και τηρώντας ό,τι προβλέπει ο νόμος για το είδος της δραστηριότητας ή επιχείρησης κατά περίπτωση.
- Θα εφαρμόζει την αρχή «μόνον άπαξ», σύμφωνα με την οποία τα φυσικά και νομικά πρόσωπα χρειάζεται να εισάγουν μόνο μία φορά τις απαιτούμενες πληροφορίες στο πλαίσιο των συναλλαγών τους με τη Δημόσια Διοίκηση.
- Θα διαλειτουργεί με μητρώα της Δημόσιας Διοίκησης (π.χ. Εθνικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας) που διαθέτουν αυθεντική πληροφορία προκειμένου να αντλεί δεδομένα αναφορικά με ιδιότητες και χαρακτηριστικά φυσικών και νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων και παρέχει τη δυνατότητα επισύναψης σχετικού δικαιολογητικού για κάθε πληροφορία που λαμβάνεται.
- Θα διαλειτουργεί με το Μητρώο Πολιτών, το Γενικό Εμπορικό Μητρώο για τις επιχειρήσεις, τις Αστυνομικές Αρχές, το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, ασφαλιστικούς φορείς/ΗΔΙΚΑ/e-ΕΦΚΑ, Ειδικούς Λογαριασμούς Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ), Επιμελητήρια, δικαστήρια (π.χ. Ειρηνοδικεία, Πρωτοδικεία), άλλες δημόσιες υπηρεσίες, άλλες φορολογικές αρχές αλλοδαπής, αρχές έκδοσης εγγράφων άλλων χωρών, το Μητρώο Ασφαλισμένων Οχημάτων του Επικουρικού Κεφαλαίου, τις εταιρείες διαχείρισης αυτοκινητόδρομων, το Μητρώο Αδειών Κυκλοφορίας του Υπουργείου Υποδομών και Μετα-φορών, την ηλεκτρονική εφαρμογή «Συστηθείτε» (Know Your Customer –eGov-KYC), καθώς και με εταιρείες τηλεφωνίας, εταιρείες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και πιστωτικά ιδρύματα.
- Θα παρέχει αυτοματοποιημένες λειτουργίες ενημέρωσης των στοιχείων του Φορολογικού Μητρώου σύμφωνα με τα «γεγονότα ζωής» φυσικών και νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων.
- Θα υποστηρίζει τον εντοπισμό και τη συστηματική σήμανση ανενεργών φορολογούμενων.
- Θα παρέχει τις τεχνολογικές προϋποθέσεις για μακρά διατήρηση (>100 έτη) των δεδομένων του Φορολογικού Μητρώου με αρχειοθέτηση των παλαιότερων στοιχείων, με δυνατότητα αναζήτησης και ανάσυρσης.
- Θα τηρεί την ιστορικότητα των δεδομένων και των μεταβολών: τήρηση αρχείου/αρχείων με τις μεταβολές των στοιχείων (εγγραφές, μεταβολές, διαγραφές κ.ά.), ώστε να είναι δυνατή η ανάκτηση της εικόνας του φορολογούμενου που αντιστοιχεί σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή από την εγγραφή του στο Φορολογικό Μητρώο.
- Θα υποστηρίζει τη διάθεση λειτουργικοτήτων του Φορολογικού Μητρώου ως διεπαφές APIs ή services για την ενσωμάτωσή τους από λογισμικά και πλατφόρμες τρίτων (π.χ. υπηρεσίες μιας στάσης ΚΕΠ, ΓΕΜΗ, e-ΕΦΚΑ, τράπεζες), τηρώντας το αναγκαίο πλαίσιο για την ασφάλεια της πληροφορίας και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
- Καταργεί τη χωρική αρμοδιότητα, αφού κάθε φορολογούμενος θα εξυπηρετείται σε οποιαδήποτε φορολογική υπηρεσία.
- Αναβαθμίζει τις δυνατότητες συλλογής, ανάλυσης και αξιοποίησης των δεδομένων, προσφέροντας αποτελεσματικότερη διαχείριση των φορολογικών υποθέσεων.
Ποιους θα ελέγχουν οι «Ράμπο» της ΑΑΔΕ
Η ΑΑΔΕ ήδη προχωρά σε σχέδια για αυστηρότερους ελέγχους, ιδίως στους τομείς των επαγγελματιών και των επιχειρήσεων. Οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ, που έχουν χαρακτηριστεί ως «Ράμπο» του φορολογικού συστήματος, θα επικεντρωθούν κυρίως στους πλούσιους φορολογούμενους και τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίοι συχνά βρίσκονται στο στόχαστρο της εφορίας για παραβάσεις. Η αυστηρότερη παρακολούθηση θα περιλαμβάνει την αναλυτική εξέταση των φορολογικών δηλώσεων, των καταθέσεων και των τραπεζικών λογαριασμών, προκειμένου να εντοπιστούν τυχόν φορολογικές παραβάσεις και αδήλωτα εισοδήματα.
Ο έλεγχος των επαγγελματιών και των επιχειρήσεων θα γίνει επίσης πιο συστηματικός και ενδελεχής. Το νέο Taxisnet παρέχει τη δυνατότητα να παρακολουθούνται όλα τα έσοδα και οι δαπάνες των επιχειρήσεων, ενώ τα δεδομένα από άλλες υπηρεσίες και φορείς θα μπορούν να διασταυρώνονται σε πραγματικό χρόνο. Το αποτέλεσμα αυτών των αλλαγών είναι ότι η ΑΑΔΕ θα είναι σε θέση να εντοπίζει με μεγαλύτερη ευκολία παραβάσεις και να προχωρά σε στοχευμένους ελέγχους.
Η σημασία της διατήρησης των φορολογικών δεδομένων για πάνω από 100 χρόνια
Μία από τις πιο σημαντικές και αμφιλεγόμενες πτυχές του νέου συστήματος είναι η αποθήκευση των φορολογικών δεδομένων για περισσότερα από 100 χρόνια. Αυτό το μέτρο έχει ως στόχο να διασφαλίσει τη διαφάνεια και να διευκολύνει τη διαδικασία ελέγχου των φορολογικών υποθέσεων στο μέλλον. Ωστόσο, ορισμένοι επικρίνουν αυτή την προσέγγιση, καθώς θεωρούν ότι η διατήρηση τόσο μεγάλου όγκου προσωπικών δεδομένων για έναν αιώνα μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα προστασίας της ιδιωτικότητας. Παρόλα αυτά, η ΑΑΔΕ επιμένει ότι η διατήρηση των δεδομένων είναι αναγκαία για την ενίσχυση του φορολογικού ελέγχου και τη σωστή κατανομή των φορολογικών βαρών.
Προβλήματα και προκλήσεις
Η μετάβαση στο νέο σύστημα δεν είναι χωρίς προβλήματα. Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που ανακύπτουν είναι η προσαρμογή των πολιτών και των επιχειρήσεων στη νέα πλατφόρμα. Πολλοί φορολογούμενοι, ιδίως οι μεγαλύτερης ηλικίας, δυσκολεύονται να εξοικειωθούν με τις νέες τεχνολογίες και τις απαιτήσεις του ψηφιακού φορολογικού συστήματος. Ειδικά οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις εκφράζουν ανησυχίες για το κόστος και την ανάγκη για επιπλέον εκπαίδευση του προσωπικού τους.
Η ΑΑΔΕ ωστόσο υποστηρίζει ότι το νέο Taxisnet θα διευκολύνει την καθημερινή διαχείριση των φορολογικών υποχρεώσεων, καθώς θα επιτρέπει την άμεση και ασφαλή υποβολή φορολογικών δηλώσεων και την παρακολούθηση των εκκρεμοτήτων χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες. Ειδικά με την ενσωμάτωση όλων των φορολογικών δεδομένων σε μία πλατφόρμα, οι φορολογούμενοι θα έχουν την δυνατότητα να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τις υποθέσεις τους, κάτι που θα συμβάλει στην πιο έγκαιρη επίλυση τυχόν διαφορών με την εφορία.
Συμπεράσματα
Το νέο σύστημα Taxisnet που σχεδιάζει η ΑΑΔΕ υπόσχεται να αναμορφώσει πλήρως το φορολογικό τοπίο στην Ελλάδα. Παρόλο που το έργο αυτό ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις, λόγω των αυξημένων απαιτήσεων για την προστασία της ιδιωτικότητας και της ενδεχόμενης δυσκολίας προσαρμογής σε νέες ψηφιακές διαδικασίες, είναι σαφές ότι το νέο σύστημα θα ενισχύσει τις δυνατότητες ελέγχου και θα φέρει ταχεία και ακριβή αποτελέσματα για τους φορολογούμενους και τις επιχειρήσεις. Ο χρόνος θα δείξει αν το νέο σύστημα θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες και αν οι φορολογούμενοι θα μπορέσουν να προσαρμοστούν σε αυτή την νέα ψηφιακή εποχή της φορολογίας.
