Η λεγόμενη «δίαιτα του Σαββατοκύριακου» έχει κυκλοφορήσει εδώ και χρόνια ως ένα διήμερο πρόγραμμα που υπόσχεται γρήγορη απώλεια βάρους και «αποτοξίνωση». Συνδέεται με τη Γαλλίδα διαιτολόγο Madeleine Gesta και βασίζεται σε πολύ περιορισμένη κατανάλωση τροφής, ψάρι, γιαούρτι, λαχανικά, νερό και αρκετή ξεκούραση.
Μπορεί όμως πραγματικά κάποιος να χάσει 2 ή 3 κιλά μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο; Η ζυγαριά μπορεί πράγματι να δείξει γρήγορη πτώση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι χάθηκαν αντίστοιχα κιλά λίπους.
Τι είναι η δίαιτα του Σαββατοκύριακου;
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει παρουσιαστεί ως μια σύντομη μορφή της δίαιτας Gesta, με στόχο να περιοριστεί σημαντικά η πρόσληψη θερμίδων για δύο ημέρες.
Στις διάφορες εκδοχές της περιλαμβάνει συνήθως νερό, εσπεριδοειδή, άπαχο γιαούρτι, ψάρι, λαχανικά και μικρές ποσότητες άλλων τροφίμων. Παράλληλα προτείνεται αποχή από αλκοόλ, γλυκά και ιδιαίτερα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Αρκετά από αυτά τα τρόφιμα μπορούν φυσικά να υπάρχουν σε μια υγιεινή διατροφή. Το πρόβλημα βρίσκεται στις υποσχέσεις περί «αποτοξίνωσης» και πολύ γρήγορης απώλειας βάρους.
Μπορούμε πραγματικά να χάσουμε 2 κιλά σε δύο ημέρες;
Η ένδειξη στη ζυγαριά μπορεί να μειωθεί γρήγορα όταν κάποιος περιορίζει έντονα το φαγητό και ιδιαίτερα τους υδατάνθρακες.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της πρώτης γρήγορης μεταβολής όμως συνδέεται με απώλεια νερού, μείωση του γλυκογόνου που αποθηκεύεται στους μυς και στο ήπαρ και μικρότερη ποσότητα τροφής μέσα στο πεπτικό σύστημα.
Δεν πρόκειται δηλαδή για απώλεια δύο κιλών σωματικού λίπους μέσα σε δύο ημέρες.
Για να χαθούν πραγματικά δύο κιλά λίπους θα απαιτούνταν ένα τεράστιο ενεργειακό έλλειμμα, το οποίο δεν είναι ρεαλιστικό ούτε ασφαλές να επιδιωχθεί μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο.
Τι συμβαίνει όταν επιστρέψουμε στη συνηθισμένη διατροφή;
Όταν κάποιος αρχίσει ξανά να τρώει φυσιολογικά, μέρος του γλυκογόνου και του νερού που χάθηκαν αποκαθίστανται. Έτσι ένα μέρος του βάρους μπορεί να επιστρέψει γρήγορα.
Αυτό εξηγεί γιατί οι δίαιτες πολύ σύντομης διάρκειας συχνά δίνουν εντυπωσιακό αποτέλεσμα στη ζυγαριά, αλλά πολύ μικρότερη πραγματική αλλαγή στο σωματικό λίπος.
Για μακροχρόνια διαχείριση του βάρους, οι ειδικοί προτιμούν σταδιακές αλλαγές που μπορούν να διατηρηθούν και μετά το τέλος μιας «δίαιτας».
Χρειάζεται πραγματικά ο οργανισμός «αποτοξίνωση»;
Όχι με τον τρόπο που συνήθως παρουσιάζεται στις detox δίαιτες.
Το σώμα διαθέτει ήδη μηχανισμούς για την επεξεργασία και απομάκρυνση άχρηστων ή επιβλαβών ουσιών. Το ήπαρ, τα νεφρά, το έντερο και οι πνεύμονες δουλεύουν συνεχώς για αυτόν τον σκοπό.
Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία ότι το νερό με λεμόνι, ένας χυμός γκρέιπφρουτ ή ένα συγκεκριμένο διήμερο διατροφικό πρόγραμμα «καθαρίζουν το αίμα» ή αποβάλλουν τοξίνες με κάποιον ιδιαίτερο τρόπο.
Η καλή ενυδάτωση, τα φρούτα, τα λαχανικά και ο περιορισμός του αλκοόλ μπορούν βέβαια να αποτελούν μέρος μιας υγιεινής διατροφής. Αυτό όμως είναι διαφορετικό από την έννοια της ειδικής «αποτοξίνωσης».
Το νερό με λεμόνι βοηθά στην απώλεια βάρους;
Το νερό με λεμόνι είναι απλώς ένας ευχάριστος τρόπος να αυξήσει κάποιος την πρόσληψη νερού και προσφέρει μικρή ποσότητα βιταμίνης C.
Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι «καθαρίζει το αίμα», λιώνει το λίπος ή επιταχύνει από μόνο του την απώλεια βάρους.
Αν κάποιος το χρησιμοποιεί αντί για ένα θερμιδικό αναψυκτικό, μπορεί έμμεσα να μειώσει τις θερμίδες που καταναλώνει. Το όφελος όμως προέρχεται από αυτή την αντικατάσταση και όχι από κάποια ειδική ιδιότητα του λεμονιού.
Τι ισχύει για το γκρέιπφρουτ;
Το γκρέιπφρουτ είναι ένα θρεπτικό φρούτο και προσφέρει βιταμίνη C, νερό και άλλα φυτικά συστατικά. Δεν έχει όμως κάποια αποδεδειγμένη ικανότητα να «καίει» λίπος.
Υπάρχει μάλιστα ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο δεν πρέπει να προτείνεται αδιάκριτα: το γκρέιπφρουτ και ο χυμός του μπορούν να αλληλεπιδράσουν με αρκετά φάρμακα.
Ανάμεσα σε αυτά μπορεί να βρίσκονται ορισμένα φάρμακα για τη χοληστερίνη, την πίεση, την καρδιά και άλλες παθήσεις. Όποιος λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή καλό είναι να ρωτήσει τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό του αν μπορεί να καταναλώνει γκρέιπφρουτ.
Γιατί η πολύ γρήγορη απώλεια βάρους δεν είναι καλή στρατηγική;
Οι πολύ αυστηρές δίαιτες μπορούν να προκαλέσουν πείνα, κόπωση, ζάλη, ευερεθιστότητα και δυσκολία συγκέντρωσης, ιδιαίτερα όταν η πρόσληψη ενέργειας είναι πολύ χαμηλή.
Επίσης, όταν κάποιος χάνει γρήγορα βάρος και στη συνέχεια το ξαναπαίρνει, μπορεί να μπει σε έναν κύκλο συνεχούς απώλειας και επαναπρόσληψης.
Η γρήγορη απώλεια βάρους και οι πολύ χαμηλοθερμιδικές δίαιτες μπορούν επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης χολόλιθων σε ορισμένους ανθρώπους.
Πόσο γρήγορα είναι λογικό να χάνει κάποιος βάρος;
Οι διεθνείς συστάσεις συνήθως προκρίνουν πιο σταδιακή απώλεια βάρους. Ένας συχνά χρησιμοποιούμενος στόχος είναι περίπου 0,5 έως 0,9 κιλά την εβδομάδα, αν και το κατάλληλο πλάνο διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Η σταδιακή προσέγγιση έχει ένα βασικό πλεονέκτημα: μπορεί να στηριχθεί σε συνήθειες που είναι δυνατόν να συνεχιστούν για μήνες και χρόνια αντί για δύο ημέρες.
Υπάρχει κάτι χρήσιμο που μπορούμε να κρατήσουμε από το πρόγραμμα;
Ναι. Ορισμένες από τις γενικές αρχές του μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς να ακολουθηθεί η αυστηρή δίαιτα.
Ένα Σαββατοκύριακο μπορεί να αποτελέσει καλή ευκαιρία για να μειώσουμε το αλκοόλ, τα γλυκά και τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα, να φάμε περισσότερα λαχανικά, να κοιμηθούμε επαρκώς και να οργανώσουμε καλύτερα τα γεύματα της εβδομάδας.
Αυτές οι αλλαγές όμως έχουν αξία όταν γίνονται μέρος μιας πιο σταθερής καθημερινότητας και όχι επειδή «αποτοξινώνουν» το σώμα μέσα σε 48 ώρες.
Ποιο είναι ένα πιο ασφαλές διήμερο;
Αν κάποιος θέλει απλώς να επιστρέψει σε πιο ισορροπημένη διατροφή μετά από ημέρες υπερβολής, δεν χρειάζεται να πεινάσει.
Μπορεί να επιλέξει κανονικά γεύματα με λαχανικά, φρούτα, ψάρι, όσπρια, αυγά ή άλλες πηγές πρωτεΐνης, γιαούρτι, δημητριακά ολικής άλεσης και λογικές ποσότητες ελαιόλαδου.
Παράλληλα, νερό, επαρκής ύπνος και κάποια φυσική δραστηριότητα είναι πολύ πιο χρήσιμες συνήθειες από μια αυστηρή δίαιτα δύο ημερών.
Πότε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή;
Πολύ περιοριστικές δίαιτες δεν είναι κατάλληλες για όλους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε εγκυμοσύνη ή θηλασμό, σε παιδιά και εφήβους, σε ηλικιωμένους και σε ανθρώπους με διαβήτη, νεφρική ή ηπατική νόσο, διατροφικές διαταραχές ή άλλες παθήσεις.
Όποιος θέλει να χάσει σημαντικό βάρος ή λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή είναι προτιμότερο να οργανώσει το διατροφικό του πρόγραμμα με γιατρό ή διαιτολόγο και όχι να βασιστεί σε μια γρήγορη δίαιτα του Σαββατοκύριακου.
Πηγές:












