Φορτίζετε το κινητό σας, βγάζετε το καλώδιο και αφήνετε τον φορτιστή στην πρίζα μέχρι την επόμενη φορά. Είναι μια συνήθεια που υπάρχει σχεδόν σε κάθε σπίτι και συχνά συνοδεύεται από την ίδια προειδοποίηση: «Βγάλ’ τον, γιατί καίει ρεύμα!». Πόσο αληθεύει όμως αυτό και πόσα χρήματα μπορεί να σας κοστίζει;
Η απάντηση έχει ενδιαφέρον. Ένας φορτιστής μπορεί πράγματι να καταναλώνει ηλεκτρική ενέργεια ακόμη κι όταν δεν φορτίζει καμία συσκευή. Στους σύγχρονους, ποιοτικούς φορτιστές, όμως, αυτή η κατανάλωση είναι συνήθως τόσο μικρή ώστε δύσκολα επηρεάζει αισθητά τον λογαριασμό. Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένα θέματα ασφάλειας που αξίζει να γνωρίζετε.
Γιατί ο φορτιστής καταναλώνει ρεύμα χωρίς κινητό;
Όταν ένας φορτιστής παραμένει συνδεδεμένος στην πρίζα, τα ηλεκτρονικά κυκλώματά του εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση στην ηλεκτρική τροφοδοσία. Ακόμη κι αν δεν υπάρχει κινητό ή άλλη συσκευή στην έξοδό του, μπορεί να χρειάζεται μια πολύ μικρή ποσότητα ενέργειας για τη λειτουργία των εσωτερικών κυκλωμάτων.
Αυτή ονομάζεται κατανάλωση χωρίς φορτίο (no-load consumption) και αποτελεί μία μορφή της λεγόμενης «ενέργειας-βαμπίρ». Ο όρος χρησιμοποιείται γενικότερα για την ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνουν συσκευές όταν βρίσκονται σε αναμονή ή δεν εκτελούν την κύρια λειτουργία τους.
Η σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι δεν καταναλώνουν όλοι οι φορτιστές την ίδια ποσότητα ενέργειας. Η ηλικία, η ποιότητα κατασκευής και η τεχνολογία τους επηρεάζουν το αποτέλεσμα.
Πόσο ρεύμα καίει ένας φορτιστής που μένει στην πρίζα;
Οι σύγχρονοι φορτιστές είναι πολύ πιο αποδοτικοί από αρκετά παλαιότερα τροφοδοτικά. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ισχύουν απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης που περιορίζουν την κατανάλωση εξωτερικών τροφοδοτικών όταν δεν είναι συνδεδεμένα με κάποια συσκευή.
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός 2019/1782, που εφαρμόζεται από τον Απρίλιο του 2020, προβλέπει για διάφορες κατηγορίες εξωτερικών τροφοδοτικών μέγιστη κατανάλωση χωρίς φορτίο από 0,10 έως 0,30 Watt. Τα ακριβή όρια εξαρτώνται από τον τύπο και την ισχύ του τροφοδοτικού, ενώ δεν καλύπτονται όλα τα είδη φορτιστών από τις ίδιες απαιτήσεις.
Για να καταλάβουμε πόσο μικρή είναι αυτή η κατανάλωση, ας χρησιμοποιήσουμε ένα απλό παράδειγμα. Ένας φορτιστής που καταναλώνει 0,1 Watt χωρίς κινητό θα χρειαστεί περίπου 0,876 κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας αν μείνει στην πρίζα 24 ώρες την ημέρα, για έναν ολόκληρο χρόνο.
Πόσο κοστίζει τελικά στον λογαριασμό του ρεύματος;
Αν υποθέσουμε ότι η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας είναι 0,20 ευρώ ανά κιλοβατώρα, το ετήσιο ενεργειακό κόστος του συγκεκριμένου φορτιστή θα είναι περίπου 18 λεπτά του ευρώ. Πρόκειται για ενδεικτικό υπολογισμό και όχι για κάποια συγκεκριμένη τιμή ηλεκτρικού ρεύματος ή επιβεβαιωμένη μέτρηση ενός φορτιστή.
Ακόμη και αν έχετε πέντε αντίστοιχους φορτιστές συνδεδεμένους συνεχώς, το συνολικό ετήσιο κόστος θα είναι περίπου 0,88 ευρώ, με την ίδια υποθετική τιμή ενέργειας. Επομένως, η αποσύνδεσή τους μπορεί να εξοικονομήσει ηλεκτρική ενέργεια, αλλά η χρηματική διαφορά πιθανότατα θα είναι μικρή.
- 1 φορτιστής στα 0,1 W: περίπου 0,88 kWh τον χρόνο, δηλαδή 0,18 €.
- 5 φορτιστές στα 0,1 W: περίπου 4,38 kWh τον χρόνο, δηλαδή 0,88 €.
- 10 φορτιστές στα 0,1 W: περίπου 8,76 kWh τον χρόνο, δηλαδή 1,75 €.
Οι παραπάνω υπολογισμοί αφορούν αποκλειστικά την κατανάλωση χωρίς φορτίο, με συνεχή σύνδεση στην πρίζα και ενδεικτική χρέωση 0,20 €/kWh. Το πραγματικό κόστος εξαρτάται από το συγκεκριμένο μοντέλο, τη διάρκεια σύνδεσης και την τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας.
Είναι επικίνδυνο να αφήνουμε τον φορτιστή στην πρίζα;
Ένας σύγχρονος φορτιστής καλής ποιότητας, που λειτουργεί σωστά και χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, δεν αποτελεί αυτομάτως κίνδυνο επειδή παραμένει συνδεδεμένος. Οι αξιόπιστοι φορτιστές διαθέτουν κατάλληλα ηλεκτρονικά κυκλώματα και συστήματα προστασίας.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όλοι οι φορτιστές είναι εξίσου ασφαλείς. Τα ελαττωματικά ή παραποιημένα προϊόντα, οι φθαρμένες συνδέσεις και οι φορτιστές αμφίβολης προέλευσης μπορεί να παρουσιάσουν υπερθέρμανση ή ηλεκτρική βλάβη. Γι’ αυτό η ποιότητα και η κατάσταση του εξοπλισμού έχουν μεγαλύτερη σημασία από τη συνήθεια της συνεχούς σύνδεσης.
Αν ένας φορτιστής παρουσιάζει ασυνήθιστα υψηλή θερμοκρασία, μυρωδιά καμένου, αλλαγή χρώματος ή περίεργους ήχους, σταματήστε να τον χρησιμοποιείτε. Εφόσον είναι ασφαλές, αποσυνδέστε τον από την πρίζα και αντικαταστήστε τον με κατάλληλο προϊόν.
Φθείρεται ο φορτιστής αν παραμένει συνεχώς συνδεδεμένος;
Όπως κάθε ηλεκτρονική συσκευή, έτσι και ένας φορτιστής περιέχει εξαρτήματα που μπορεί να υποστούν φθορά με την πάροδο του χρόνου. Η θερμοκρασία, η ποιότητα κατασκευής και οι συνθήκες λειτουργίας επηρεάζουν τη διάρκεια ζωής του.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να υποστηρίξουμε ότι ένας ποιοτικός σύγχρονος φορτιστής θα χαλάσει αισθητά γρηγορότερα μόνο και μόνο επειδή παραμένει στην πρίζα χωρίς να φορτίζει κάποια συσκευή. Η πραγματική επιβάρυνση χωρίς φορτίο είναι συνήθως πολύ μικρή.
Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να αποφεύγετε τα κατεστραμμένα καλώδια, τις χαλαρές πρίζες και την υπερβολική θερμότητα. Αν ο φορτιστής έχει υποστεί χτύπημα, παρουσιάζει ασυνήθιστη λειτουργία ή έχει εμφανή σημάδια φθοράς, καλό είναι να αντικαθίσταται.
Πότε είναι προτιμότερο να βγάζετε τον φορτιστή από την πρίζα;
Η αποσύνδεση ενός φορτιστή που δεν χρησιμοποιείται είναι μια απλή προληπτική συνήθεια. Δεν χρειάζεται όμως να δημιουργεί ανησυχία κάθε φορά που ξεχνάτε έναν ποιοτικό φορτιστή συνδεδεμένο.
Υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες είναι πιο συνετό να αποσυνδέετε τον εξοπλισμό. Η βρετανική οργάνωση Electrical Safety First δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αποφυγή ακατάλληλων ή απομιμητικών φορτιστών και στη σωστή χρήση των ηλεκτρικών συσκευών.
- Όταν ο φορτιστής ή το καλώδιό του εμφανίζει φθορά ή ασυνήθιστη θερμότητα.
- Όταν λείπετε από το σπίτι για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν υπάρχει λόγος να παραμένει συνδεδεμένος.
- Όταν χρησιμοποιείτε παλιό εξοπλισμό άγνωστης προέλευσης, ο οποίος καλό είναι να αντικατασταθεί με ασφαλέστερο.
- Όταν η πρίζα παρουσιάζει χαλαρή επαφή, σπινθήρες ή σημάδια υπερθέρμανσης.
Αποφύγετε επίσης να καλύπτετε φορτιστές που λειτουργούν με κουβέρτες, μαξιλάρια ή άλλα υλικά που εμποδίζουν την απαγωγή θερμότητας. Όταν φορτίζετε κάποια συσκευή, ακολουθείτε τις οδηγίες του κατασκευαστή και χρησιμοποιείτε κατάλληλο εξοπλισμό.
Μικρές αλλαγές για λιγότερη κατανάλωση ενέργειας
Αν θέλετε να μειώσετε το ρεύμα που καταναλώνεται άσκοπα στο σπίτι, μπορείτε να ξεκινήσετε οργανώνοντας καλύτερα τις συσκευές σας. Ένα πολύπριζο με διακόπτη είναι πρακτικό όταν υπάρχουν αρκετές συσκευές που δεν χρειάζεται να παραμένουν ενεργές όλο το εικοσιτετράωρο.
Οι έξυπνες πρίζες και οι χρονοδιακόπτες μπορούν επίσης να προσφέρουν ευκολία, αρκεί να χρησιμοποιούνται σωστά και να είναι κατάλληλοι για το φορτίο που συνδέετε. Ωστόσο, έχουν και οι ίδιοι κάποια κατανάλωση, επομένως η χρήση μιας έξυπνης πρίζας αποκλειστικά για να διακόπτει έναν φορτιστή των 0,1 Watt δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα εξοικονομήσετε περισσότερη ενέργεια.
Ποιες συσκευές αξίζει να ελέγξετε πρώτα;
Η κατανάλωση ενός άδειου φορτιστή κινητού είναι συνήθως μικρό μέρος της συνολικής κατανάλωσης αναμονής ενός νοικοκυριού. Άλλες ηλεκτρονικές συσκευές μπορεί να χρησιμοποιούν περισσότερη ενέργεια όταν φαίνονται απενεργοποιημένες, ιδιαίτερα αν διατηρούν ενεργές λειτουργίες δικτύου, οθόνες ή συστήματα γρήγορης εκκίνησης.
Ανάλογα με το μοντέλο και τις ρυθμίσεις τους, αξίζει να εξετάσετε τηλεοράσεις, αποκωδικοποιητές, κονσόλες παιχνιδιών, υπολογιστές και άλλες συσκευές που παραμένουν σε αναμονή. Δεν πρέπει, βέβαια, να διακόπτετε αυθαίρετα την τροφοδοσία συσκευών που χρειάζεται να λειτουργούν συνεχώς, όπως ο εξοπλισμός ασφάλειας ή τα συστήματα που εξυπηρετούν βασικές ανάγκες του σπιτιού.
Για να γνωρίζετε τι πραγματικά καταναλώνει κάθε συσκευή, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έναν κατάλληλο μετρητή κατανάλωσης πρίζας. Στα πολύ μικρά φορτία χρειάζεται προσοχή στην ακρίβεια του οργάνου, καθώς δεν μπορούν όλοι οι οικονομικοί μετρητές να υπολογίσουν αξιόπιστα καταναλώσεις λίγων δεκάτων του Watt.
Πρέπει τελικά να βγάζουμε τον φορτιστή κάθε βράδυ;
Αν πρόκειται για έναν σύγχρονο, αξιόπιστο φορτιστή σε καλή κατάσταση, η παραμονή του στην πρίζα χωρίς κινητό δεν σημαίνει ότι θα αυξηθεί αισθητά ο λογαριασμός σας. Η κατανάλωσή του είναι συνήθως εξαιρετικά μικρή και δεν υπάρχει λόγος να αντιμετωπίζετε αυτή τη συνήθεια με υπερβολικό φόβο.
Η αποσύνδεση όταν δεν τον χρειάζεστε παραμένει μια λογική επιλογή, ιδιαίτερα για προληπτικούς λόγους. Το σημαντικότερο όμως είναι να χρησιμοποιείτε ποιοτικό εξοπλισμό, να αναγνωρίζετε τα σημάδια ηλεκτρικής βλάβης και να αποφεύγετε την ακατάλληλη φόρτιση.
Αν ο στόχος σας είναι η ουσιαστική εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας, αξίζει να δώσετε μεγαλύτερη προσοχή στις συσκευές με υψηλότερη κατανάλωση και στις καθημερινές συνήθειες που επηρεάζουν περισσότερο το σπίτι σας. Ένας φορτιστής στην πρίζα καταναλώνει λίγο ρεύμα, αλλά δεν είναι αυτός που καθορίζει τον λογαριασμό του νοικοκυριού.
Πηγές:
