Αν υπάρχει κάτι που μας ταξιδεύει κατευθείαν πίσω στα χρόνια του Δημοτικού, αυτά είναι τα εξώφυλλα των σχολικών βιβλίων. Μπορεί να έχουν περάσει δεκαετίες, όμως μια ματιά στις εικόνες εκείνες είναι αρκετή για να ξυπνήσει αναμνήσεις από ξύστρες, μολύβια, τετράδια με μουτζούρες και το κουδούνι που μας καλούσε στο διάλειμμα.
Η νοσταλγία που δεν ξεθωριάζει
Ποιος δεν θυμάται τα έντονα χρώματα, τις ζωγραφιές με τα παιδιά που χαμογελούσαν ή τα τοπία που θύμιζαν πίνακες; Τα εξώφυλλα εκείνα ήταν η πρώτη “υπόσχεση” ότι το βιβλίο θα μας έπαιρνε σε ένα ταξίδι γνώσης αλλά και φαντασίας. Όσοι είναι σήμερα πάνω από 30 σίγουρα πιάνουν τον εαυτό τους να χαμογελούν μόλις ξαναδούν τα παλιά εκείνα σχέδια. Είναι σαν μια μικρή χρονομηχανή, που μας γυρίζει στην πιο αθώα και carefree εποχή μας.
Τα κλασικά εξώφυλλα που όλοι θυμόμαστε
Σίγουρα σας έρχεται στο μυαλό η Γλώσσα με τα σκίτσα παιδιών στο προαύλιο ή τα Μαθηματικά με τα γεωμετρικά σχήματα. Και βέβαια, ποιος θα ξεχάσει το Ανθολόγιο με τις ζωγραφιές που μας έκαναν να ονειρευόμαστε παραμυθένιες ιστορίες; Ή τα Θρησκευτικά με τις εικόνες που κουβαλούσαν μια πιο σοβαρή αύρα, σαν να μας υπενθύμιζαν ότι μεγαλώνουμε;
Όταν τα βιβλία είχαν χαρακτήρα
Δεν ήταν απλά χαρτί και μελάνι. Κάθε εξώφυλλο είχε κάτι να πει, μια ταυτότητα. Δεν ήταν απρόσωπα όπως αρκετά από τα σημερινά. Σήμερα, τα περισσότερα σχολικά βιβλία μοιάζουν τυποποιημένα, σαν να βγήκαν από τον ίδιο εκτυπωτή χωρίς ψυχή. Αντίθετα, εκείνα τα παλιά βιβλία είχαν το χάρισμα να μιλάνε στη φαντασία μας και να μας κάνουν να θέλουμε να τα ξεφυλλίσουμε.
Η αθωότητα μέσα από τις σελίδες
Τα εξώφυλλα δεν ήταν μόνο εικόνες. Ήταν το πρώτο σημάδι μιας παιδικής καθημερινότητας που είχε γεύση από κιμωλία, μυρωδιά από ξύλο μολυβιού και ήχους από παιδικά γέλια στην αυλή. Αυτά τα βιβλία μας συντρόφεψαν σε πρώτες αναγνώσεις, σε προβλήματα μαθηματικών που μας έκαναν να ξύνουμε το κεφάλι μας, αλλά και σε εκθέσεις που μας έβαζαν να ονειρευόμαστε.
Γιατί τα θυμόμαστε ακόμα;
Η απάντηση είναι απλή: γιατί ήταν κομμάτι της ζωής μας. Γιατί τα είχαμε κάθε μέρα στην τσάντα, γιατί τα ζωγραφίζαμε με στιλό στις άκρες τους, γιατί τα ανταλλάσσαμε με φίλους για να δούμε ποιος είχε καλύτερα σκίτσα. Και κυρίως, γιατί μας θυμίζουν μια εποχή όπου όλα ήταν πιο αγνά, πιο απλά.
Μια γενιά που συνδέεται μέσα από εικόνες
Αν κοιτάξετε γύρω σας, θα δείτε ότι πολλοί άνθρωποι της ίδιας γενιάς χαμογελούν αμέσως όταν κάποιος ανεβάσει στο διαδίκτυο φωτογραφία από παλιά σχολικά βιβλία. Είναι ένα κοινό βίωμα που μας ενώνει, μια συλλογική μνήμη που λειτουργεί σαν κώδικας μεταξύ μας.
Η αξία της νοσταλγίας σήμερα
Σε μια εποχή όπου όλα τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα και τα παιδιά κρατούν τάμπλετ αντί για μολύβια, η επιστροφή στα παλιά εξώφυλλα είναι κάτι παραπάνω από νοσταλγία. Είναι ένας τρόπος να θυμηθούμε ποιοι ήμασταν, πώς μεγαλώσαμε και γιατί εκείνα τα μικρά πράγματα μάς σημάδεψαν.
Όσοι ξεφυλλίσουν ξανά αυτά τα βιβλία, δεν θα δουν απλά χαρτί. Θα δουν την παιδική τους ηλικία, θα ξανακούσουν τη φωνή της δασκάλας, θα ξαναζήσουν το άγχος της ορθογραφίας αλλά και τη χαρά του «μπράβο». Και τελικά, θα καταλάβουν ότι τα εξώφυλλα εκείνα δεν ήταν τυχαία: ήταν οι πόρτες σε έναν κόσμο που μας έφτιαξε όπως είμαστε σήμερα.
