Έχετε παρατηρήσει ποτέ πως όταν χτυπάμε, το δέρμα μας παίρνει ένα… καλλιτεχνικό φάσμα χρωμάτων; Από το μωβ στο μπλε, μετά στο πράσινο και τέλος στο κίτρινο; Δεν είναι μαγεία – είναι επιστήμη! Αν έχετε αναρωτηθεί «Γιατί το δέρμα μας αλλάζει χρώμα όταν έχουμε μελανιά;», είστε στο σωστό μέρος.
Τι ακριβώς είναι μια μελανιά
Μια μελανιά, γνωστή και ως αιμάτωμα, είναι το αποτέλεσμα μιας μικρής “έκρηξης” κάτω από το δέρμα. Όταν τραυματιζόμαστε, τα μικρά αιμοφόρα αγγεία (τριχοειδή) σπάνε και το αίμα διαρρέει στους ιστούς γύρω τους. Επειδή το δέρμα παραμένει ανέπαφο, αυτό το αίμα «παγιδεύεται» από κάτω, δημιουργώντας τη χαρακτηριστική αποχρωματισμένη περιοχή.
Μπορεί να μην πονάει πάντα, αλλά σίγουρα φαίνεται! Και ναι, το χρώμα της μελανιάς αλλάζει με τον καιρό — και κάθε στάδιο αυτού του χρωματικού φεστιβάλ λέει πολλά για τη διαδικασία επούλωσης.
Από το κόκκινο στο μωβ – το πρώτο στάδιο
Αμέσως μετά το χτύπημα, το αίμα που έχει διαρρεύσει κάτω από το δέρμα είναι φρέσκο, γεμάτο οξυγόνο, γι’ αυτό η περιοχή φαίνεται κοκκινωπή ή ροζ. Μέσα σε λίγες ώρες, το σώμα αρχίζει να επεξεργάζεται το αίμα αυτό.
Το οξυγόνο φεύγει, και η αιμοσφαιρίνη – η πρωτεΐνη που δίνει το κόκκινο χρώμα στο αίμα – αρχίζει να διασπάται. Έτσι, η μελανιά παίρνει πιο σκούρα, μωβ ή μπλε απόχρωση. Είναι το στάδιο που κάνει τη μελανιά να φαίνεται πιο έντονη και… δύσκολη να κρυφτεί!
Όταν το μπλε γίνεται πράσινο και μετά κίτρινο
Μετά από μερικές μέρες, η μαγεία της βιολογίας συνεχίζεται. Η αιμοσφαιρίνη διασπάται σε ενώσεις όπως η χολερυθρίνη και η μπιλιβερδίνη — και αυτές ευθύνονται για τις αλλαγές στα χρώματα.
Η μπιλιβερδίνη δίνει μια πρασινωπή απόχρωση, που πολλές φορές κάνει τη μελανιά να μοιάζει σαν να… κιτρινίζει λάθος. Μην ανησυχείτε — αυτό είναι καλό σημάδι! Σημαίνει ότι το σώμα καθαρίζει τα υπολείμματα του αίματος.
Λίγο αργότερα, το πράσινο δίνει τη θέση του στο κιτρινωπό χρώμα, που οφείλεται στη χολερυθρίνη. Όταν δείτε τη μελανιά να κιτρινίζει, ξέρετε ότι η πληγή σχεδόν έχει επουλωθεί.
Γιατί κάποιες μελανιές φαίνονται πιο έντονες;
Δεν έχουν όλοι τις ίδιες μελανιές. Η ηλικία, ο τόνος του δέρματος, ακόμη και το φύλο παίζουν ρόλο. Με την πάροδο του χρόνου, το δέρμα γίνεται πιο λεπτό και τα αγγεία πιο ευαίσθητα, οπότε οι μεγαλύτεροι εμφανίζουν πιο εύκολα μελανιές.
Επίσης, άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα βλέπουν τις αποχρώσεις πιο καθαρά, ενώ σε πιο σκούρες επιδερμίδες, η μελανιά μπορεί να μοιάζει περισσότερο με σκούρο καφέ ή μαύρο σημάδι.
Πόσο κρατάει μια μελανιά;
Συνήθως, μια μελανιά χρειάζεται από 7 έως 14 μέρες για να εξαφανιστεί εντελώς. Οι μικρές φεύγουν γρήγορα, αλλά οι πιο μεγάλες – ειδικά αν προέρχονται από δυνατό χτύπημα – μπορεί να παραμείνουν περισσότερο.
Αν παρατηρήσετε όμως ότι οι μελανιές εμφανίζονται πολύ εύκολα ή διαρκούν πάνω από δύο εβδομάδες, καλό είναι να μιλήσετε με γιατρό. Μπορεί να υπάρχει έλλειψη βιταμινών (όπως C ή K) ή άλλη αιτία που επηρεάζει την πήξη του αίματος.
Τι μπορείτε να κάνετε για να φύγει πιο γρήγορα
Δεν υπάρχει μαγικό φίλτρο για να εξαφανιστεί μια μελανιά μέσα σε μια νύχτα, αλλά υπάρχουν τρόποι να επιταχύνετε την επούλωση.
– Βάλτε πάγο τις πρώτες ώρες μετά το χτύπημα. Αυτό μειώνει τη ροή του αίματος και περιορίζει το πρήξιμο.
– Μερικές μέρες μετά, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ζεστές κομπρέσες για να ενεργοποιήσετε την κυκλοφορία και να βοηθήσετε το σώμα να καθαρίσει τα υπολείμματα του αίματος.
– Κρέμες με αλόη, βιταμίνη Κ ή αρνίκα έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και βοηθούν στην αποκατάσταση του δέρματος.
– Και, φυσικά, μην ξεχνάτε τη διατροφή: φρούτα, λαχανικά και βιταμίνες κάνουν θαύματα στην επούλωση.
Πότε μια μελανιά μπορεί να είναι ανησυχητική
Αν η μελανιά εμφανίζεται χωρίς λόγο ή συνοδεύεται από έντονο πόνο και πρήξιμο, μπορεί να υποδηλώνει κάτι πιο σοβαρό, όπως ρήξη μυός ή διαταραχή πήξης. Σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι σημαντικό να ζητήσετε ιατρική βοήθεια.
Επίσης, αν η μελανιά βρίσκεται κοντά στα μάτια και το χτύπημα ήταν στο κεφάλι, πρέπει να είστε προσεκτικοί. Οι μελανιές σε αυτά τα σημεία χρειάζονται ειδική παρακολούθηση.
Το σώμα μας είναι ένας μικρός καλλιτέχνης
Αν το καλοσκεφτείτε, κάθε μελανιά είναι σαν ένα μικρό έργο τέχνης που φτιάχνει το σώμα μας, όσο προσπαθεί να επουλώσει τον εαυτό του. Τα χρώματα που βλέπουμε είναι απλώς τα στάδια αυτής της φυσικής διαδικασίας.
Οπότε, την επόμενη φορά που θα αναρωτηθείτε «Γιατί το δέρμα μας αλλάζει χρώμα όταν έχουμε μελανιά;», θυμηθείτε: είναι το σώμα σας που κάνει τη δουλειά του, με έναν… εντυπωσιακά πολύχρωμο τρόπο!.
